Thanh khoản giảm gây rủi ro cho nhóm vốn hóa lớn, penny, midcap "lên ngôi"?

Chứng khoán ABS vừa có báo cáo cập nhật triển vọng thị trường trong thời gian tới trong đó nhấn mạnh tâm điểm thị trường thế giới thời gian qua và sắp tới tập trung vào các động thái của 2 Ngân hàng Trung ương Mỹ và Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ đề cử ông Kevin Warsh vào vị trí chủ tịch Fed. Ứng viên này nổi tiếng với quan điểm diều hâu, ưu tiên thắt chặt chính sách tiền tệ, tăng lãi suất và giảm cung tiền để kiềm chế lạm phát. Nếu Fed thắt chặt định lượng (QT) quyết liệt hơn để thu hẹp bảng cân đối kế toán theo ý chí của Warsh, áp lực bán tháo trái phiếu sẽ gia tăng, đẩy lợi suất lên cao và trực tiếp đe dọa đến chi phí vay nợ của toàn cầu.

Đồng thời, tại Nhật Bản, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã tăng lãi suất ngắn hạn lên 0,75% vào ngày 19/12/2025, mức cao nhất trong 30 năm kể từ năm 1995, nhằm kiềm chế lạm phát và ổn định đồng Yên. Quyết định này đánh dấu sự chuyển đổi rõ rệt trong chính sách tiền tệ của Nhật Bản, từ hỗ trợ kinh tế bằng lãi suất âm/thấp sang thắt chặt để bình thường hóa chính sách. Điều này làm giảm sức hấp dẫn của chiến lược Yen Carry Trade (vay Yên lãi suất thấp để đầu tư tài sản lãi suất cao), khiến chênh lệch lãi suất thu hẹp và dòng vốn có xu hướng quay về Nhật Bản, có thể lên đến quy mô hàng ngàn tỷ USD.

Điều này cũng đã tạo áp lực bán tháo tài sản rủi ro toàn cầu và thúc đẩy đồng Yên tăng giá, đồng thời buộc các nhà đầu tư phải cắt giảm các vị thế arbitrage (chênh lệch giá), khiến mức độ biến động trên thị trường trở nên nghiêm trọng hơn.

Tại các thị trường chứng khoán lớn và thị trường hàng hóa, sau giai đoạn tăng giá lớn, dòng tiền đầu cơ đang có biểu hiện chốt lời, gây ra nhịp giảm điểm trong tuần cuối tháng 1 tới nay. Các thị trường chứng khoán Mỹ và Nhật Bản có rủi ro đi vào giai đoạn phân phối trung hạn. Cần theo dõi chặt chẽ các diễn biến chính sách từ các Ngân hàng Trung ương Mỹ và Nhật Bản, đề phòng rủi ro kích hoạt đà giảm điểm.

Tại Việt Nam, xu hướng tăng dài hạn của thị trường đang được duy trì, tuy nhiên khảo sát về mức độ tăng giá so với các giai đoạn tăng giá lớn trong lịch sử cho thấy chỉ số VN-Index đang tiệm cận với mức biên độ điển hình.

Tháng 1/2026, chỉ số VN-Index và VN30 đóng cửa với cây nến tháng rút râu tại kháng cự mạnh 1920 điểm. Yếu tố đáng lưu ý là khi giá vượt mức đỉnh đạt được hồi tháng 10/2025 với khối lượng giao dịch lớn bất thường. Giá có dấu hiệu cạn về biên độ tăng, có thể đây là nỗ lực đẩy giá bán trên sự Fomo của thị trường, nhất là đối với cổ phiếu vốn hóa lớn đã trải qua giai đoạn tăng giá dài.

Thanh khoản thị trường suy yếu dần có thể gây rủi ro đối với nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Cổ phiếu lớn dẫn dắt thị trường đang đi vào giai đoạn điều chỉnh, xen kẽ các các phiên phục hồi yếu. Phân khúc cổ phiếu Midcap và Small Cap tăng trở lại khá nhanh. Do đó có thể thị trường chung đi vào giai đoạn chững lại đi ngang biên độ rộng.

Với đánh giá tổng quan trên, ABS khảo sát các xu hướng bên ngắn hạn và trung hạn trên cơ sở của xu hướng dài hạn tăng như sau:

Xu hướng trung hạn: Trên biểu đồ trung hạn, chỉ số VN-Index và VN30 đã giữ cấu trúc đỉnh – đáy cao dần. Tuy nhiên động lượng tăng giá suy yếu, biểu hiện bằng sự phân kỳ giữa giá và khối lượng, trong khi thanh khoản giao dịch giảm đáng kể. Trong khi đó, vị thế của giá đang di chuyển xâm phạm vùng đỉnh tháng 10/2025.

Dòng tiền trung hạn thoát dần ra khỏi thị trường, phân lớp cổ phiếu dẫn dắt đi vào xu thế điều chỉnh. Nếu giữ được mốc hỗ trợ 1740 - 1700 điểm, có thể kỳ vọng VN-Index đi ngang trong vùng giá 1920 - 1700 điểm.

Hỗ trợ của xu hướng tăng trung hạn được thiết lập tại ngưỡng 1606-1586 điểm.

Xu hướng ngắn hạn: Xu hướng ngắn hạn của VN-Index sẽ vận động trong xu thế trung hạn kỳ vọng đi ngang biên độ 200 điểm. Hiện tại, trong ngắn hạn, VN-Index đang điều chỉnh trên biểu đồ Daily với vị thế của giá nằm dưới đường MA10 ngày, các đường trung bình trượt giao cắt xuống. Chỉ số MACD cho thấy xu hướng ngắn hạn của thị trường có thể di chuyển về hỗ trợ của trung hạn quanh mốc 1740 +/- điểm, trước khi có sự hồi phục về kháng cự 1850 điểm.

Trong xu thế của thị trường chung điều chỉnh, giá giảm với khối lượng và thanh khoản chưa đủ lớn để có thể tạo ra hoảng loạn, sẽ vẫn có những nhóm cổ phiếu giữ được xu hướng tăng chủ đạo như Dầu khí, BĐS KCN, Bán lẻ, Thực phẩm, Xuất khẩu... Hỗ trợ của xu hướng tăng ngắn hạn: 1750-1700 điểm.

Về mặt định giá, P/E của VN-Index cho 4 quý gần nhất đã giảm từ mức 16,6x ngày 8/1/2026, xuống còn 14,23x ngày 9/2/2026, thấp hơn mức 2 lần độ lệch chuẩn của VN-Index trong 3 năm qua tại mức 15,8x. Đợt điều chỉnh vừa qua đã khiến nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ trở nên rẻ hơn tương đối với P/E bình quân 11,0x, so với nhóm vốn hóa lớn VN30 có P/E 14,32x và nhóm midcap với chỉ số VNMID có P/E 14,38x.

Căn cứ vào các yếu tố  trên, ABS đề xuất 2 kịch bản như sau:

Kịch bản 1 – xác suất cao: Thị trường di chuyển xuống và giữ mốc hỗ trợ 1740 điểm với khối lượng tăng trở lại có thể là tín hiệu xác nhận đáy ngắn hạn.

Kịch bản 2: Thị trường kỳ vọng hồi phục theo các mốc, lên đến 1850-1870 điểm. Trong trường hợp chỉ số không giữ được hỗ trợ 1740 điểm (đóng nến tuần), thị trường có thể điều chỉnh về mốc Hỗ trợ 2 quanh 1600 điểm, tương ứng mức chiết khấu trên 15%. Kịch bản điều chỉnh sẽ kéo dài hơn về mặt thời gian, có thể tác động tiêu cực đến đà tăng của nhóm cổ phiếu đang giữ được xu hướng tăng và nhóm cổ phiếu đang xây dựng đáy dài hạn.