Thế hệ "bánh mỳ kẹp": Áp lực tài chính chồng chất, đầu tư sớm để tự "cứu mình"?

Thuật ngữ “Bánh mì kẹp - Sandwich Generation”, bắt nguồn từ các nhà khoa học xã hội Hoa Kỳ. Vào khoảng năm 1980, người ta nhận ra một vấn đề của xã hội Hoa Kỳ lúc đó là những người ở trong độ tuổi thường từ 40 đến 50 tuổi, có những áp lực về cuộc sống, áp lực về tài chính.

Khác với những thế hệ trước đó là thế hệ này có sức ép từ hai chiều. Thứ nhất là từ cha mẹ đã đến tuổi già, đã về hưu và cần phải phụng dưỡng và thứ hai là con của họ còn khá là nhỏ, cần chu cấp, chăm sóc, như vậy họ bị kẹp giữa hai thế hệ.

Ở Việt Nam, gần đây có quan điểm cho rằng độ tuổi chính thức của “Sandwich Generation” đang trẻ hóa rất nhanh. Trước đây từ 40 – 50 tuổi ở trong giai đoạn này, nhưng thực ra bây giờ từ trên 30 tuổi đã bắt đầu bước vào giai đoạn “Bánh mì kẹp”. Nó cũng bắt nguồn từ diễn biến của thị trường việc làm và thị trường tài sản đang thay đổi. 

Trong chương trình Hộp Tài sản mới đây, TS Trần Thăng Long, Giám đốc phân tích Công ty CP Chứng khoán BIDV (BSC) đã chia sẻ nhiều kiến thức về tài chính đối với thế hệ này.  

Theo ông Long, có một thực tế là trước đây khoảng 5 - 6 năm, một người đi làm bình thường ở một thành phố lớn như Hà Nội hay Hồ Chí Minh, tiền tích lũy của họ đủ để chi tiêu và có thể để dành cho những mục tiêu dài hạn như mua nhà, mua xe, đi du học ….

Tuy nhiên, 2 - 3 năm gần đây, diễn biến của các loại tài sản, nhất là giá nhà ở các thành phố lớn, giá vàng hay giá kim loại quý … đều tăng rất nhanh. Từ đó, rất nhiều người nhận ra rằng những tài sản, thu nhập tích lũy trong giai đoạn trước đây so với cả mong muốn thì sức ép ngày càng lớn, vậy nên bây giờ nhiều người có thể hơn 30 tuổi đã cảm thấy sức ép rất rõ.

Theo thống kê về dân số Việt Nam, khoảng 30% dân số đang trong độ tuổi từ 30 tuổi đến trên 50 tuổi.

Hiện tượng giá tài sản tăng nhanh không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia khác trên thế giới cũng đang trong tình trạng các loại tài sản có giá trị đều có xu hướng tăng giá nhanh, tốc độ tăng giá vượt xa so với tốc độ tăng của thu nhập.

Do từ giai đoạn Covid,  kinh tế toàn cầu có xu hướng giảm tốc nhanh và để chống chọi điều đó, các ngân hàng trung ương cũng như các quốc gia đều theo đuổi chính sách là tăng cung ứng tiền tệ ra thị trường, hỗ trợ cho nền kinh tế, dẫn đến lượng cung tiền trên toàn cầu sẽ gia tăng.

Điều này đã thúc đẩy việc tăng giá các loại tài sản. Giá của các loại tài sản chính trên thế giới thường được đánh giá theo những đồng ngoại tệ mạnh, như giá vàng, giá dầu…hầu như được tính theo giá đồng USD, và khi các kênh tài sản đang lên giá sẽ ảnh hưởng đến giá của tất cả loại tài sản này ở các quốc gia khác, trong đó có Việt Nam.

Đối với kinh nghiệm tích lũy tài sản, theo ông Trần Thăng Long, không chỉ riêng thế hệ "Bánh mỳ kẹp", mà mọi người nên cố gắng phân bổ tài sản ngay từ đầu và đừng nghĩ rằng phải có rất nhiều tiền mới phân bổ tài sản. 

Chúng ta có thể hàng tháng, tích trữ được khoảng một vài triệu cũng nên phân bổ vào các loại tài sản khác nhau. Các loại tài sản có những lúc diễn biến đồng pha nhưng cũng có những lúc sẽ diễn biến ngược với nhau. Đây cũng chính là một điểm hỗ trợ khi một danh mục mà có nhiều loại tài sản khác nhau, sẽ bù trừ cho nhau.

Ở Việt Nam, có nhiều kênh đầu tư chính thống như gửi tiết kiệm, trái phiếu, cổ phiếu, vàng bạc, các loại kim loại quý, bất động sản. 

Các công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, ngân hàng là những tổ chức về tài chính có đầy đủ uy tín và có đầy đủ những năng lực về nhân sự, kinh nghiệm triển khai, cũng như những sản phẩm mà các đơn vị này cung cấp có tính tuân thủ pháp luật cao. Và việc chúng ta phân bổ vào những loại tài sản được pháp luật thừa nhận cũng đã là giảm rủi ro.

Dựa trên nền tảng của các quỹ đầu tư, chúng ta có thể phân bổ khoản tiền mà chúng ta đang tiết kiệm được vào những kênh này và hãy cố gắng phân bổ đều, để trứng vào nhiều giỏ. Phương pháp này thường có hiệu quả tốt.

Tránh những chiêu trò lừa đảo tài chính, mọi người nên tập trung tài sản chất lượng và đầu tư vào những bên có uy tín cao. Hiện nay các tổ chức chuyên nghiệp và chính thống đều có các giải pháp tài sản, tài chính phù hợp cho các nhà đầu tư và hết sức thuận tiện. 

Khi chúng ta tích lũy đủ những khoản tiền lớn thì chúng ta sẽ đầu tư vào những loại tài sản lớn hơn.

Một điều mà mọi người cũng nên quan tâm là việc giáo dục sớm về tài chính cho các thế hệ tiếp theo rất quan trọng. Ở nước ngoài, họ đã dạy những kiến thức về tài chính ở chương trình tiểu học, việc một quốc gia có nền giáo dục tài chính tốt cho những người dân và đặc biệt là thế hệ trẻ sẽ giúp cho các bạn ấy trong tương lai có một nền tảng tài chính vững vàng, để ngay từ đầu khi bước chân đi làm đã bắt đầu có sự tích lũy và sau đó phân bổ tài sản.

Và khi bước vào độ tuổi mà chúng ta có nói là thế hệ “Bánh mì kẹp” thì các bạn đã có kiến thức tốt và có những khoản tích lũy nhất định, sau đó phân bổ tài sản để chăm sóc gia đình hay phát triển bản thân, những mối quan hệ xã hội sẽ trở nên thuận lợi hơn rất nhiều.