Thị trường trái phiếu toàn cầu mất 2,5 nghìn tỷ USD trong hơn 3 tuần vì chiến sự Iran

Chiến sự Iran đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ đình lạm (stagflation) - tức tình trạng tăng trưởng trì trệ nhưng lạm phát vẫn ở mức cao. Mối lo này khiến thị trường trái phiếu toàn cầu bốc hơi hơn 2,5 nghìn tỷ USD giá trị trong hơn ba tuần đầu tháng 3.

Nếu đà giảm này kéo dài tới cuối tháng, đây sẽ là tháng đi xuống mạnh nhất của thị trường trái phiếu toàn cầu trong hơn 3 năm.

Thị trường trái phiếu lao dốc trong bối cảnh giá dầu tăng vọt, làm áp lực lạm phát gia tăng, bào mòn giá trị thực của các khoản thanh toán cố định từ trái phiếu.

Mứcc sụt giảm trên vẫn thấp hơn so với lượng vốn hóa khoảng 11,5 nghìn tỷ USD bị thổi bay trên thị trường cổ phiếu toàn cầu trong cùng khoảng thời gian. Tuy nhiên, diễn biến của thị trường trái phiếu gây bất ngờ, bởi đây thường là nhóm tài sản được nhà đầu tư tìm đến để phòng ngừa rủi ro trong những giai đoạn căng thẳng địa chính trị.

“Thị trường đang dần định giá rủi ro đình lạm và theo tôi, tác động này sẽ sớm hiện rõ. Xung đột càng kéo dài, dư địa để giá dầu tăng tiếp càng lớn”, bà Kathryn Rooney Vera, Giám đốc chiến lược thị trường tại tập đoàn dịch vụ tài chính StoneX Group Inc., nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn trên kênh Bloomberg TV.

Theo chỉ số trái phiếu toàn cầu của Bloomberg, tổng giá trị thị trường của trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và các khoản nợ được chứng khoán hóa đã giảm từ gần 77 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 2 xuống còn 74,4 nghìn tỷ USD vào ngày 23/3, tương đương giảm 3,1%. Mức giảm này đưa thị trường tiến tới gần tháng giảm mạnh nhất kể từ tháng 9/2022, thời điểm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đẩy mạnh chu kỳ tăng lãi suất.

Trong đó, trái phiếu chính phủ chịu áp lực lớn nhất. Chỉ số Bloomberg theo dõi trái phiếu chính phủ giảm 3,3% trong tháng 3, trong khi trái phiếu doanh nghiệp giảm 3,1%.

Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đã lên mức cao nhất nhiều tháng, sau khi thị trường trái phiếu ghi nhận tuần giảm thứ ba liên tiếp. Diễn biến này phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư rằng Fed có thể sẽ phải tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Áp lực tăng lợi suất cũng lan sang châu Á, khi lợi suất trái phiếu chính phủ tại Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cùng đi lên.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Australia kỳ hạn 10 năm đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2011 trong phiên thứ Hai (23/3). Cùng kỳ hạn, lợi suất trái phiếu của New Zealand cũng lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2024.

Trong một báo cáo công bố tuần trước, các chiến lược gia của ngân hàng BNP Paribas cho rằng Fed có thể sẽ phải phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tháng 4 nếu giá năng lượng tiếp tục neo ở mức cao và thị trường lao động chưa suy yếu rõ rệt.

Cùng quan điểm thận trọng đó, ông Joachim Nagel, thành viên Hội đồng Thống đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) kiêm Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank), nhận định ECB có thể phải cân nhắc tăng lãi suất ngay từ tháng tới nếu chiến sự Iran tiếp tục làm áp lực giá cả gia tăng.

“Áp lực lạm phát gia tăng sẽ thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách của các ngân hàng trung ương. Trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại, một số ngân hàng trung ương có thể vẫn buộc phải tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát và hạn chế đà mất giá của đồng nội tệ”, bà Trinh Nguyen, nhà kinh tế cấp cao phụ trách khu vực châu Á mới nổi tại ngân hàng Natixis ở Hồng Kông, nhận định với Bloomberg.