Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ đã ban hành Công báo chính thức số 33282, công bố quyết định khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng vải mành làm từ sợi polyester cường lực cao dùng cho lốp xe có nguồn gốc từ Việt Nam...

Vụ việc được thực hiện căn cứ theo các quy định pháp luật hiện hành của Thổ Nhĩ Kỳ về phòng chống cạnh tranh không lành mạnh trong nhập khẩu.

CÁO BUỘC GÂY SỨC ÉP GIÁ VÀ SUY GIẢM CÁC CHỈ TIÊU KINH TẾ NỘI ĐỊA

Cuộc điều tra được kích hoạt theo yêu cầu của nguyên đơn là nhà sản xuất trong nước – Công ty Kordsa Teknik Tekstil A.Ş. Sản phẩm bị điều tra đối với Việt Nam là vải mành làm từ sợi polyester cường lực cao, đã tẩm cao su, loại chuyên dụng cho tất cả các loại lốp trong và ngoài của phương tiện vận tải, thuộc mã GTIP/HS của Thổ Nhĩ Kỳ là 5902.20.10.00.00.

Đáng chú ý, trong thông báo khởi xướng này, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đồng thời điều tra sản phẩm vải mành nylon hoặc polyamide (mã 5902.10.10.00.00) nhập khẩu từ Trung Quốc. Riêng đối với mặt hàng vải mành polyester, cả Việt Nam và Trung Quốc đều nằm trong diện bị điều tra.

Nguyên đơn cáo buộc rằng khối lượng nhập khẩu vải mành polyester từ Việt Nam và Trung Quốc đã gia tăng mạnh mẽ cả về tuyệt đối lẫn tương đối trong giai đoạn xem xét. Cơ quan điều tra Thổ Nhĩ Kỳ nhận định rằng, mặc dù hàng nhập khẩu từ Việt Nam không trực tiếp làm giảm giá bán trong nước của họ trong cả giai đoạn 2022 - 2025, nhưng đã thể hiện rõ dấu hiệu gây sức ép lên giá bán nội địa kể từ ngày 01/01/2023 đến 30/9/2025.

Hệ quả là, ngành sản xuất nội địa của Thổ Nhĩ Kỳ xuất hiện nhiều dấu hiệu suy giảm nghiêm trọng ở hầu hết các chỉ tiêu kinh tế then chốt, bao gồm: sản lượng, lượng bán hàng trong nước, lợi nhuận, công suất, số lượng lao động, thị phần, năng suất, dòng tiền và tỷ suất hoàn vốn đầu tư.

Giai đoạn điều tra hành vi bán phá giá được xác định từ ngày 01/10/2024 đến 30/9/2025; trong khi giai đoạn điều tra thiệt hại kéo dài từ ngày 01/01/2022 đến ngày 30/9/2025.

HIỆP HỘI - DOANH NGHIỆP CẦN PHỐI HỢP, TRIỂN KHAI CÁC GIẢI PHÁP CẦN THIẾT

Cơ quan trực tiếp tiến hành vụ việc là Vụ Chống bán phá giá và Chống trợ cấp thuộc Tổng cục Nhập khẩu, Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ. Hiện tại, cơ quan này đã ban hành Bản câu hỏi điều tra gửi tới các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu Việt Nam. Thời hạn để hoàn thành và nộp lại bản trả lời câu hỏi là 37 ngày (đã bao gồm thời gian gửi bưu điện) tính từ ngày thông báo được gửi trực tiếp, hoặc tính từ ngày đăng Công báo đối với các bên không nhận được thông báo trực tiếp.

Một trong những thách thức rất lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam là rào cản ngôn ngữ. Phía Thổ Nhĩ Kỳ quy định bắt buộc toàn bộ các trao đổi bằng văn bản và trực tiếp với cơ quan điều tra phải được thực hiện bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoại trừ bản trả lời câu hỏi điều tra theo mẫu, các thông tin, dữ liệu, tài liệu hay ý kiến phản hồi bằng ngôn ngữ khác có nguy cơ cao bị bác bỏ, không được xem xét.

Cơ quan điều tra Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho phép các nhà sản xuất của Việt Nam và Trung Quốc chứng minh bản thân hoạt động theo điều kiện kinh tế thị trường. Nếu chứng minh thành công, giá trị thông thường sẽ được xác định dựa trên chi phí thực tế tại Việt Nam. Ngược lại, Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến sẽ sử dụng chính nước họ làm quốc gia thay thế để tính toán biên độ phá giá, điều này thường gây bất lợi lớn cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Cục Phòng vệ Thương mại cũng lưu ý rằng, nếu các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu không hợp tác, nộp chậm hoặc cung cấp thông tin không chính xác, cơ quan điều tra có quyền sử dụng các dữ liệu sẵn có (thường là dữ liệu do nguyên đơn cung cấp) để ra phán quyết bất lợi.

Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ có thể xem xét áp dụng biện pháp thuế tạm thời trong quá trình điều tra hoặc áp dụng thuế cuối cùng mang tính hồi tố tùy theo diễn biến vụ việc.

Để kịp thời ứng phó và hạn chế tối đa các thiệt hại kinh tế, Cục Phòng vệ Thương mại khuyến nghị các Hiệp hội và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ và triển khai ngay các giải pháp cần thiết: Như thông báo rộng rãi vụ việc tới các doanh nghiệp thành viên có sản xuất, xuất khẩu hoặc có khả năng xuất khẩu sản phẩm sang thị trường Thổ Nhĩ Kỳ; phối hợp tập hợp thông tin về năng lực sản xuất, xuất khẩu các sản phẩm thuộc mã HS bị điều tra để đánh giá tổng thể mức độ ảnh hưởng và kịp thời trao đổi với Cục; khuyến nghị và đốc thúc các doanh nghiệp có lợi ích liên quan hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra Thổ Nhĩ Kỳ.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu, kiểm tra toàn bộ tình hình sản xuất, số lượng và kim ngạch xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ trong các giai đoạn bị điều tra phá giá (01/10/2024 - 30/9/2025) và điều tra thiệt hại (01/01/2022 - 30/9/2025).

Đối chiếu chính xác mô tả sản phẩm, cấu tạo sợi, tình trạng tẩm cao su và mã hải quan để xác định khả năng thuộc phạm vi điều tra; lưu giữ đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, các chứng từ bán hàng, hợp đồng, hóa đơn, dữ liệu chi phí và kênh phân phối. Chủ động đăng ký tư cách bên liên quan, hoàn thiện Bản câu hỏi điều tra và xây dựng bản giải trình chứng minh nền kinh tế thị trường, đảm bảo nộp đúng hạn, đúng hình thức và đúng ngôn ngữ (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ) theo quy định.

Cũng như liên hệ thường xuyên với Cục trong suốt quá trình xử lý vụ việc để nhận được sự định hướng, hỗ trợ thông tin kịp thời nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.