Thủ tướng Phạm Minh Chính: Quy hoạch Thủ đô phải lấy con người làm trung tâm

Chiều 14/3, tại Trụ sở Chính phủ, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo Hà Nội về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Tham dự cuộc họp có đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; các đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan Trung ương và thành phố Hà Nội.

TÍCH HỢP MỘT QUY HOẠCH, TẠO NỀN TẢNG PHÁP LÝ VÀ KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN THỐNG NHẤT

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, trước đây Hà Nội xây dựng song song Quy hoạch Thủ đô theo Luật Quy hoạch 2017 và Quy hoạch chung Thủ đô theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024, dẫn tới tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ giữa chiến lược phát triển kinh tế – xã hội và tổ chức không gian, chưa xử lý triệt để các tồn tại như ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, gây lãng phí nguồn lực.

Để phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xu thế đô thị thông minh và liên kết vùng, quốc gia, quốc tế, việc tập trung xây dựng một Quy hoạch tổng thể Thủ đô thống nhất, bền vững, tầm nhìn 100 năm được xác định là yêu cầu cấp thiết.

Ngày 11/12/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 258/2025/QH15 cho phép lập một Quy hoạch tổng thể Thủ đô trên cơ sở cụ thể hóa quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và tích hợp Quy hoạch Thủ đô, Quy hoạch chung Thủ đô. Đến nay, hồ sơ quy hoạch đã được hoàn thiện, tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo, góp ý của các cấp có thẩm quyền, bảo đảm thống nhất với dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị và dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi.

Quy hoạch xác định các mốc: ngắn hạn đến năm 2035, trung hạn đến năm 2045, dài hạn đến năm 2065, tầm nhìn chiến lược 100 năm; đề ra 11 nhóm giải pháp đột phá, trong đó nhấn mạnh liên kết vùng; mô hình “Hạt nhân – Vệ tinh”; phát triển đường sắt đô thị, TOD; đô thị thông minh – xanh – bền vững; tái thiết đô thị; khai thác không gian đa tầng; phát triển trục sông Hồng; mở rộng cảng hàng không; giải quyết dứt điểm ô nhiễm môi trường; gắn quy hoạch với kế hoạch, chương trình hành động và cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô.

Quy hoạch cũng xác định 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực, các vành đai, hành lang liên kết vùng và quốc gia; không gian di sản dọc các trục sông và vành đai xanh phía Tây.

Tại cuộc làm việc, các ý kiến đề nghị các bộ, ngành sớm hoàn thiện quy hoạch ngành quốc gia, xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật mới; các địa phương trong Vùng Thủ đô tăng cường phối hợp, tích hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Thành phố Hà Nội kiến nghị cho phép chủ động xây dựng, ban hành bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn quy hoạch – kiến trúc đặc thù để phục vụ quản lý và triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

QUY HOẠCH THỦ ĐÔ: NỀN TẢNG KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN  

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng biểu dương Hà Nội đã triển khai quyết liệt, đồng bộ ba nhiệm vụ lớn, có ý nghĩa chiến lược, lâu dài: xây dựng dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới; xây dựng dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi; xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.

Theo Thủ tướng, Nghị quyết của Bộ Chính trị là nền tảng chính trị, Luật Thủ đô sửa đổi là nền tảng pháp lý, còn Quy hoạch tổng thể Thủ đô là nền tảng không gian phát triển. Các nội dung này được xây dựng công phu, bài bản, có hàm lượng trí tuệ cao, bám sát thực tiễn và yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Thủ tướng đánh giá Quy hoạch tổng thể Thủ đô có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với Hà Nội mà còn với vùng và cả nước; thể hiện trí tuệ Việt Nam, văn hóa Việt Nam, bản sắc Việt Nam và khát vọng phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nhấn mạnh triết lý xuyên suốt của Quy hoạch là lấy con người làm trung tâm, chủ thể, Thủ tướng nêu rõ yêu cầu phát triển Thủ đô theo hướng đô thị giàu mạnh, văn minh, hiện đại, bản sắc, tầm nhìn 100 năm; phát triển đa cực, đa tầng, đa trung tâm; hài hòa giữa con người – văn hóa – xã hội – thiên nhiên; bảo tồn, kế thừa và phát triển; “làng trong phố, phố trong làng”.

Thủ tướng yêu cầu Quy hoạch phải gắn chặt giữa khung định hướng và nội dung chi tiết; phát huy tối đa tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội và lợi thế cạnh tranh của Hà Nội; tổ chức thực hiện nghiêm quy hoạch, bảo đảm làm đến đâu dứt điểm đến đó. Để nâng cao tính khả thi, cần lựa chọn rõ các ưu tiên triển khai, nhất là những nội dung có sức lan tỏa lớn, tạo động lực phát triển mạnh mẽ.

Về tổ chức thực hiện, Thủ tướng lưu ý việc tiếp tục cụ thể hóa, tiếp thu đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm; đồng thời hoàn thiện Quy hoạch trên cơ sở các ý kiến tại cuộc làm việc.

Thủ tướng cũng thống nhất về nguyên tắc việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đặc thù cho Thủ đô, bảo đảm vừa phù hợp với yêu cầu riêng của Hà Nội, vừa có tính kết nối với cả nước khi cần thiết. Cùng với đó, yêu cầu đa dạng hóa nguồn lực, đẩy mạnh hợp tác công tư, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội để hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn chiến lược 100 năm.