Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 05/CĐ-TTg ngày 20/1/2026 về việc khẩn trương rà soát, đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến đường bộ cao tốc đã và đang được đầu tư theo quy mô phân kỳ...

Theo Công điện, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về phát triển kết cấu hạ tầng, thời gian qua Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc đầu tư xây dựng hệ thống đường bộ cao tốc.

Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác gần 3.345 km tuyến chính cao tốc và 458 km nút giao, đường dẫn, vượt mục tiêu đề ra. Riêng trong năm 2025, thêm 1.491 km cao tốc được hoàn thành, đặc biệt là cơ bản thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau.

Thủ tướng Chính phủ ghi nhận và biểu dương sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, các ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu và người lao động trong quá trình triển khai các dự án cao tốc, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội các vùng, miền.

Công điện cũng nêu rõ, trong giai đoạn trước, nhằm sớm nối thông các tuyến cao tốc và trong bối cảnh nguồn lực đầu tư còn hạn chế, nhiều dự án đã được phê duyệt và xây dựng theo quy mô phân kỳ, với số làn xe, bề rộng nền đường và tốc độ khai thác chưa đạt tiêu chuẩn cao tốc hoàn chỉnh. Trước tháng 11/2024, khi chưa ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, một số đoạn, tuyến cao tốc được đầu tư với quy mô 2 làn xe hoặc 4 làn xe nhưng chưa có làn dừng xe khẩn cấp liên tục.

Việc sớm đưa các tuyến cao tốc này vào khai thác đã góp phần cải thiện kết nối giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn vận hành cho thấy một số tuyến cao tốc đầu tư phân kỳ còn bộc lộ hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ùn tắc và tai nạn, đặc biệt trong điều kiện lưu lượng phương tiện tăng nhanh.

Từ thực tiễn đó, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo điều chỉnh, đầu tư hoàn chỉnh nhiều tuyến cao tốc; đồng thời giao Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng và ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc. Quy chuẩn này quy định tối thiểu 4 làn xe chạy, có làn dừng xe khẩn cấp bố trí liên tục, cùng các công trình hạ tầng đồng bộ như đường gom, trạm dừng nghỉ, trung tâm quản lý, điều hành giao thông và các công trình kiểm soát tải trọng.

Ngày 15/11/2024, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 57/2024/TT-BGTVT, ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc QCVN 117:2024/BGTVT, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Từ thời điểm này, các dự án cao tốc mới đều phải tuân thủ quy chuẩn, bảo đảm yêu cầu về an toàn và hiệu quả khai thác.

Đối với các dự án cao tốc được lập và phê duyệt trước ngày 1/1/2025, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các địa phương rà soát, đề xuất phương án đầu tư nâng cấp, hoàn thiện để đạt quy mô cao tốc theo quy chuẩn quốc gia; đồng thời bổ sung đầy đủ, đồng bộ các công trình hạ tầng kỹ thuật trên tuyến. Kết quả rà soát phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/2/2026.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được giao khẩn trương nghiên cứu, đề xuất phương án nâng cấp các tuyến cao tốc do địa phương làm cơ quan chủ quản, gửi Bộ Xây dựng trước ngày 10/2/2026 để tổng hợp. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các địa phương đề xuất phương án bố trí nguồn vốn sớm triển khai đầu tư hoàn thiện các tuyến cao tốc đầu tư phân kỳ.

Bộ Công an được giao tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông; đồng thời phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát các điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông trên các tuyến cao tốc đầu tư phân kỳ để kịp thời khắc phục.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai Công điện; Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc và tổng hợp tình hình thực hiện, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.