Dù công tác giải phóng mặt bằng gần như đã xong, nhiều hạng mục thi công được triển khai đồng loạt, song Dự án thành phần 3 cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng đoạn qua tỉnh Hậu Giang hiện vẫn đối mặt với hai nút thắt lớn gồm thiếu hụt nguồn vật liệu và thách thức kỹ thuật xử lý nền đất yếu…

Cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ – Sóc Trăng là tuyến cao tốc huyết mạch đi qua 4 địa phương vùng động lực của Tây Nam Bộ, được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đặt mục tiêu phải hoàn thành vào tháng 7/2026.

Dự án cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng có tổng chiều dài 188km, đi qua 4 tỉnh, thành phố gồm An Giang, Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng. Trong đó, đoạn tuyến đi qua địa bàn tỉnh Hậu Giang có chiều dài 36,7km, với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng.

THIẾU VẬT LIỆU, ẢNH HƯỞNG TIẾN ĐỘ THI CÔNG

Theo Sở Xây dựng tỉnh Hậu Giang, đến ngày 4/5/2025, dự án đã đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác giải phóng mặt bằng hoàn thành 100%, với 1.150 hộ dân bị ảnh hưởng và khoảng 260 ha đất được thu hồi. Hai khu tái định cư với tổng cộng 550 nền đã hoàn thiện và bàn giao cho địa phương.

Dù mặt bằng “sạch” và một số gói thầu đang triển khai đúng tiến độ, dự án vẫn vướng khó khăn lớn về nguồn vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát đắp nền và đá xây dựng.

Theo đó, tổng nhu cầu cát cho Dự án là khoảng 6 triệu m³ cát nhưng đến nay mới chỉ được cấp phép khai thác 3 mỏ với tổng trữ lượng khoảng 4,27 triệu m³. Để bù đắp phần thiếu hụt, tỉnh Hậu Giang đã có văn bản gửi tỉnh An Giang đề nghị hỗ trợ bổ sung 0,4 triệu m³ cát từ mỏ Tân Hòa. Song song đó, đơn vị thi công cũng đang hoàn thiện thủ tục xin cấp phép một mỏ cát tại huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre.

Với vật liệu đá, nhu cầu ước tính khoảng 1,2 triệu m³, nhưng đến nay chỉ mới tập kết được khoảng 0,2 triệu m³. Phần còn lại đang được huy động từ các mỏ đá tại An Giang, Bình Dương và Đồng Nai.

Một vấn đề kỹ thuật đáng lo ngại khác là xử lý nền đất yếu. Theo thiết kế ban đầu, dự án sẽ sử dụng biện pháp cắm bấc thấm kết hợp đắp cát gia tải trên chiều dài cần xử lý là 32,24 km. Tuy nhiên, phương pháp này tiêu tốn lượng cát rất lớn và yêu cầu thời gian chờ cố kết kéo dài tới 6 tháng, khiến nguy cơ chậm tiến độ toàn tuyến ngày càng rõ nét.

GIẢI PHÁP ĐỂ DỰ ÁN VỀ ĐÍCH ĐÚNG HẸN

Trước thực trạng tiến độ Dự án bị ảnh hưởng, Sở Xây dựng tỉnh Hậu Giang đề xuất hai phương án. Trong đó, phương án 1 là tiếp tục huy động cát và đá để thi công như thiết kế ban đầu. Tuy nhiên, với thực tế thiếu hụt vật liệu và tiến độ cấp phép mỏ chậm, phương án này khó khả thi.

Đối với phương án 2, thay đổi giải pháp xử lý nền đất yếu từ bấc thấm sang sử dụng cọc xi măng đất. Phương án này có thể rút ngắn thời gian xử lý nền từ 6 tháng xuống còn khoảng 2 tháng, không phụ thuộc vào nguồn cát, đồng thời đảm bảo tính ổn định và bền vững cho nền đường. Chi phí phát sinh khoảng 23 tỷ đồng/km, nhưng phù hợp với điều kiện kỹ thuật và tiến độ yêu cầu của Chính phủ.

Trước đó, trong phiên họp về tiến độ Dự án hồi tháng 3/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các địa phương phải huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Đồng thời, các bộ, ngành, đơn vị liên quan cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động và linh hoạt hơn, tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực hay lợi ích nhóm trong quá trình triển khai.

Về vật liệu xây dựng, Thủ tướng đề nghị Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành như Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng trực tiếp làm việc với địa phương có mỏ vật liệu để kịp thời tháo gỡ khó khăn. Các Ban quản lý dự án phải phối hợp chặt chẽ với nhà thầu để chủ động tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn vật liệu, đảm bảo hoàn tất công tác gia tải trước ngày 31/8/2025.

Về thi công, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu huy động tối đa máy móc, nhân lực, áp dụng công nghệ tiên tiến, tranh thủ thời tiết thuận lợi, thi công "3 ca, 4 kíp", xuyên lễ, xuyên Tết để bù đắp tiến độ, đảm bảo chất lượng và vệ sinh môi trường. Các nhà thầu đủ năng lực cũng được đề nghị bổ sung để hỗ trợ thi công nhanh hơn.

Cấp ủy, chính quyền địa phương cần phát động phong trào thi đua hoàn thành vượt tiến độ, bố trí cán bộ bám sát công trường, với tinh thần làm việc thực chất, hiệu quả được lượng hóa rõ ràng.

Thủ tướng cũng giao Bộ Xây dựng làm việc ngay với nhà thầu, đơn vị tư vấn để đề xuất giải pháp kỹ thuật xử lý lún, tăng năng suất lao động và rút ngắn tiến độ. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được yêu cầu huy động lực lượng, phương tiện hỗ trợ tối đa cho dự án. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà được giao tiếp tục chỉ đạo trực tiếp, giải quyết kịp thời các vướng mắc, đặc biệt là vấn đề vật liệu, để đảm bảo dự án về đích đúng hạn trong tháng 7/2026.