Tòa phúc thẩm không cho Tổng thống Trump sa thải thống đốc Fed

Một tòa án phúc thẩm của Mỹ ngày 15/9 đã đưa ra một phán quyết quan trọng liên quan đến quyền lực của Tổng thống Donald Trump trong việc sa thải các thành viên của Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Theo đó, tòa án này đã bác bỏ nỗ lực của ông Trump nhằm loại bỏ thống đốc Lisa Cook khỏi vị trí của bà tại Fed ngay trước thềm cuộc họp quan trọng của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) về lãi suất.

Phán quyết này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump đang gia tăng áp lực lên Fed để hạ lãi suất, coi đây là một cách hữu hiệu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giảm chi phí vay mượn cho Chính phủ liên bang.

Tòa án đã quyết định rằng việc sa thải bà Cook sẽ vi phạm quyền lợi của bà, đồng thời nhấn mạnh rằng bà có khả năng thành công cao trong việc chứng minh rằng bà đã không được đảm bảo quyền lợi hợp pháp trước khi bị Tổng thống đưa ra quyết định sa thải. Tòa án đã chỉ ra rằng bà Cook có thể đã không nhận được một quy trình hợp lý cần thiết trước khi bị cách chức, và điều này đã được xác nhận bởi các thẩm phán tham gia vào phán quyết.

Bà Cook, người phụ nữ da màu đầu tiên trong Hội đồng Thống đốc Fed, đã bị Tổng thống Trump cáo buộc vi phạm các quy định liên quan đến hồ sơ vay thế chấp nhà. Tuy nhiên, bà đã phủ nhận các cáo buộc này và khẳng định rằng việc sa thải bà là không có cơ sở.

Trong phán quyết ngày 15/9, tòa án phúc thẩm đã đồng ý với lập luận của bà, cho rằng việc sa thải bà sẽ không chỉ vi phạm quyền lợi của cá nhân mà còn ảnh hưởng đến tính độc lập của Fed - một cơ quan được xây dựng để hoạt động mà không bị ảnh hưởng bởi áp lực chính trị.

Phán quyết này không chỉ là một thắng lợi cho bà Cook, mà còn là một dấu hiệu cho thấy tòa án có thể bảo vệ tính độc lập của các cơ quan liên bang trước sự can thiệp từ Nhà Trắng.

Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã nhiều lần chỉ trích Fed và Chủ tịch Fed Jerome Powell vì không hạ lãi suất theo yêu cầu của ông. Trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội Truth Social thời gian qua, ông Trump đã kêu gọi Fed phải hạ lãi suất ngay lập tức, thậm chí còn đề xuất mức lãi suất chỉ 1%, một mức lãi suất thường chỉ thấy trong các nền kinh tế đang gặp khủng hoảng.

Tòa án phúc thẩm đã chỉ ra rằng các thành viên của Fed cần có một mức độ độc lập nhất định để thực hiện các quyết định chính sách tiền tệ mà không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố chính trị. Điều này được coi là cần thiết để duy trì sự ổn định của nền kinh tế và đảm bảo rằng các quyết định của Fed được đưa ra dựa trên các yếu tố kinh tế chứ không phải là áp lực từ chính trị.

Trong một diễn biến khác cùng ngày, ông Stephen Miran - một trong những cố vấn kinh tế thân cận của Trump được ông bổ nhiệm vào một ghế thống đốc Fed - đã nhận được sự phê chuẩn của Thượng viện. Tuy nhiên, tỷ lệ phiếu sít sao 48-47 trong cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện về việc phê chuẩn ông Miran cho vị trí thống đốc Fed đã cho thấy sự chia rẽ trong chính trường Mỹ về cách thức quản lý chính sách tiền tệ.

Hồi tháng 8, ông Trump bất ngờ tuyên bố sa thải thống đốc Cook dựa trên cáo buộc rằng bà đã có hành vi gian lận trong hồ sơ vay thế chấp nhà. Bà Cook đã kiện đâm đơn kiện, phủ nhận những cáo buộc này. Trong tháng 9, bà đã được một tòa án cho phép trở lại làm việc tại Fed trong khi vụ kiện tiếp tục được xử lý.

Tiếp đó, Nhà Trắng kháng cáo lên tòa phúc thẩm, đề nghị các thẩm phán chặn quyết định của tòa án cấp dưới nói trên trước ngày 16/9, để bà Cook không thể tham dự cuộc họp FOMC tuần này. Tuy nhiên, nỗ lực này đã bị tòa phúc thẩm từ chối.