Tổng thống Donald Trump hôm 1/8 bất ngờ sa thải ủy viên Cục Thống kê Lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ. Quyết định này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi BLS công bố báo cáo cho thấy tăng trưởng việc làm ở Mỹ sụt giảm chóng mặt...

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cáo buộc ủy viên BLS Erika McEntarfer - một người do đảng Dân chủ bổ nhiệm - có hành vi thao túng dữ liệu việc làm.

“Tôi vừa được thông báo rằng ‘số liệu việc làm’ của đất nước chúng ta đang được tạo ra bởi một người do ông Biden bổ nhiệm, tiến sĩ Erika McEntarfer, Ủy viên Thống kê Lao động, người đã làm giả số liệu việc làm trước cuộc bầu cử nhằm gia tăng cơ hội chiến thắng của bà Kamala [Harris]”, ông Trump viết. “Chúng ta cần số liệu việc làm chính xác. Tôi đã chỉ đạo sa thải người do ông Biden bổ nhiệm này ngay lập tức. Bà ấy sẽ được thay thế bằng một người có năng lực và trình độ hơn nhiều”.

Một phát ngôn viên của BLS xác nhận với hãng tin CNBC rằng “ủy viên Erika McEntarfer đã bị chấm dứt hợp đồng hôm nay. Phó ủy viên William Wiatrowski sẽ tạm thời giữ quyền ủy viên”.

BLS hoạt động dưới sự quản lý của Bộ Lao động Mỹ, cơ quan có Bộ trưởng là bà Lori Chavez-DeRemer do ông Trump bổ nhiệm. Trước đó cùng ngày 1/8, BLS báo cáo số lượng việc làm trong khu vực phi nông nghiệp của Mỹ chỉ tăng thêm 73.000 công việc trong tháng 7, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường. Ngoài ra, cục này cũng điều chỉnh giảm mạnh số liệu việc làm mới của tháng trước đó, cắt giảm tổng cộng 258.000 công việc so với số liệu công bố lần đầu, khiến tổng số việc làm mới của tháng 5 và tháng 6 chỉ còn 33.000 công việc. Động thái này đánh dấu sự điều chỉnh giảm việc làm mới của hai tháng nhiều nhất kể từ tháng 4/2020, những ngày đầu của cuộc khủng hoảng Covid.

Ông Trump và các đảng viên Cộng hòa tại Quốc hội đã nhiều lần chỉ trích BLS trong những năm qua về việc thu thập dữ liệu của cơ quan này. Đặc biệt, sự điều chỉnh lớn trong các số liệu qua các lần công bố đã trở thành một mục tiêu của sự chỉ trích đó. Ông Trump đã chỉ rõ rằng trong năm ngoái, BLS cũng đã đưa ra các sửa đổi lớn về số liệu việc làm, đưa thống kê số việc làm của kỳ 12 tháng trước tháng 3/2024 giảm đi 818.000 công việc.

Trong kế hoạch ngân sách năm nay, ông Trump đã đề xuất cắt giảm 8% nhân viên tại BLS, khiến giới quan sát lo ngại về tính chính xác của các số liệu thống kê về việc làm, giá tiêu dùng và nhiều chỉ số kinh tế khác. Do không đủ nhân lực, cục này đã phải đưa một lượng dữ liệu ước tính ngày càng nhiều vào một số báo cáo của mình.

“Những con số quan trọng như thế này phải công bằng và chính xác, không thể bị thao túng cho mục đích chính trị”, ông Trump viết.

Trước khi BLS công bố báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 7 vào hôm 1/8, ông Trump đã nhiều lần đã đưa ra những phát biểu lạc quan về sức mạnh của thị trường lao động Mỹ. Sau khi số liệu tháng 6 được công bố lần đầu, Nhà Trắng đã đưa ra một tuyên bố gọi đó là “sự bùng nổ tháng 6”.

Báo cáo việc làm xấu hơn dự báo đã khiến thị trường chứng khoán Mỹ giảm điểm mạnh trong phiên giao dịch cùng ngày, với chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm hơn 500 điểm và chỉ số Nasdaq giảm hơn 2%. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cũng giảm mạnh.

Tuy nhiên, ông Peter Mallouk, Chủ tịch kiêm Giám đốc đầu tư của Creative Planning, cho rằng Tổng thống không nên “sa thải một người đã phục vụ dưới nhiều chính quyền trong các vai trò khác nhau chỉ vì không thích những con số đó”.

Ông William Beach, một người do Trump bổ nhiệm năm 2017 và là người tiền nhiệm trực tiếp của bà McEntarfer tại BLS, cũng chỉ trích mạnh mẽ việc sa thải bà. “Việc sa thải hoàn toàn vô căn cứ Tiến sĩ Erika McEntarfer, người kế nhiệm tôi làm Ủy viên Thống kê Lao động tại BLS, tạo ra một tiền lệ nguy hiểm và làm suy yếu sứ mệnh thống kê của cục”, ông Beach đăng trên mạng xã hội X, cho rằng “Tổng thống tìm cách đổ lỗi cho ai đó về tin tức kinh tế không mong muốn”.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn kênh NBC vào ngày 3/8, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ (NEC) Kevin Hasset bảo vệ quyết định sa thải ủy viên thống kê việc làm của ông Trump và cho biết Tổng thống “muốn người của ông ấy giữ cương vị đó”. Không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh báo cáo việc làm mới nhất từ BLS là sai, ông Hasset nói “sự điều chỉnh là bằng chứng rõ rệt” cho thấy số liệu việc làm bị thao túng.

“Những gì chúng ta cần là những người mới nắm quyền ở BLS”, ông nói, và nhấn mạnh rằng nếu ông là người đứng đầu BLS, “tôi sẽ có một báo cáo rất chi tiết để giải thích” về sự điều chỉnh giảm số liệu việc làm.