Tổng thống Mỹ Donald Trump nâng thuế toàn cầu lên 15%: Chứng khoán Việt Nam sẽ phản ứng thế nào?

Trong tuần giao dịch trước kỳ nghỉ lễ Tết Nguyên đán kéo dài 9 ngày, chỉ số VN-Index phục hồi hơn +86 điểm (+5%) sau khi giảm 3 tuần liên tiếp với tổng mức giảm -180 điểm, đây là nhịp tăng mang tính kỹ thuật trong bối cảnh không có nhiều thông tin tác động và thanh khoản toàn thị trường giảm do yếu tố mùa vụ trước kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán.

Thị trường trở lại giao dịch sau kỳ nghỉ lễ dài ngày, trong bối cảnh thế giới có nhiều thông tin tác động từ địa chính trị cho đến thương mại và sự dịch chuyển của dòng vốn sang các nhóm cổ phiếu có sự gắn bó mật thiết với chu kỳ kinh tế. Những yếu tố này khiến chứng khoán Mỹ hầu như ‘dậm chân tại chỗ” kể từ đầu năm khi S&P 500 tăng 0,9%, trong khi Dow Jones tăng hơn 3,3% và Nasdaq giảm hơn 1,5%.

Nhận định về xu hướng thị trường tuần này, Chứng khoán MBS cho rằng thông tin đáng chú ý khi thị trường mở cửa trở lại là mức thuế quan toàn cầu từ 10% lên 15% bổ sung trên tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ (ngoại trừ một số miễn trừ như dược phẩm, dầu mỏ và một số hàng hóa thiết yếu). Đây là phản ứng ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ (SCOTUS) ngày 20/2/2026 bác bỏ các mức thuế quan trước đó (áp dụng dưới Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế – IEEPA), cho rằng chúng vượt quá thẩm quyền của Tổng thống mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.

Do tình hình thương mại có thể thay đổi nhanh chóng, MBS dựa vào dữ liệu đến ngày 22/2/2026 để đánh giá tác động lần này đối với thị trường chứng khoán Việt Nam: Mức 15% là toàn cầu, không nhắm cụ thể vào Việt Nam như trước (mức đối ứng 20% trước đó bị bác bởi SCOTUS, nhưng mức mới này là thêm vào các mức hiện hành còn lại).

Tác động có thể nhẹ hơn vì: (i) Tổng thuế trung bình sau SCOTUS (~18-20%), thấp hơn trước SCOTUS (~23-25%) áp dụng cho hàng hóa Việt Nam; (ii) Thời hạn 150 ngày, có thể đàm phán; (iii) Việt Nam đã thích nghi từ 2025 (chuyển dịch chuỗi cung ứng, đàm phán giảm thuế). Không giống 2025 (shock đột ngột, giảm mạnh), lần này thị trường Việt Nam có thể ổn định hơn vì bất ổn đã được dự đoán sau phán quyết SCOTUS.

MBS cho rằng nhóm cổ phiếu hàng hóa vẫn rất đáng chú ý với: Dầu khí (GAS, PLX, PVD, BSR, PVS) được hỗ trợ bởi giá dầu Brent và WTI đã tăng lần lượt +13,3% và +11,6% trong vòng 1 tháng, kể từ đầu năm đến nay tăng +17,9% và +15,4% khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn còn âm ỉ. Bên cạnh nhóm cổ phiếu Dầu khí, nhóm cổ phiếu Phân bón (DCM, DPM) được hỗ trợ bởi giá phân Urê thế giới tăng, cho đến nhóm Bán lẻ (MWG, FRT, PNJ) cũng rất đáng chú ý do quán tính tăng vẫn được duy trì. Nhìn chung, nhóm cổ phiếu có sự gắn bó mật thiết với chu kỳ kinh tế như: Xuất khẩu, Cảng biển, Hàng hóa, Bán lẻ, Dịch vụ tài chính, v.v… sẽ đón nhận dòng tiền quay trở lại sau kỳ nghỉ lễ dài ngày.

Về kỹ thuật, theo yếu tố mùa vụ, tháng 2 đang có xác suất tăng cao (80%) và hiệu suất bình quân đạt trên 2% (10 năm trở lại đây). Hiện chỉ số VN-Index đang giảm -0,27% trong tháng 2 nhưng còn 1 tuần giao dịch sau kỳ nghỉ lễ, do vậy cơ hội để trở lại quỹ đạo tăng theo yếu tố mùa vụ vẫn còn khi các yếu tố kỹ thuật cũng đang ủng hộ.

Với mức tăng gần +4% trước kỳ nghỉ lễ, chỉ số Vn-Index đã lấy lại hầu hết các đường trung bình quan trọng hay được quan sát từ MA20 cho tới MA200 ngày. Bên cạnh đó, độ rộng thị trường ở nhịp hồi vừa qua cũng đạt 75% số nhóm cổ phiếu tăng điểm nên ở tuần trước kỳ nghỉ lễ, do vậy sau khi nhà đầu tư quay trở lại giao dịch, phần lớn các vị thế mua mới sẽ nhận được “lì xì như ý” từ thị trường trong tuần khai xuân năm Bính Ngọ. Hỗ trợ kỹ thuật cho chỉ số Vn-Index ở khu vực 1.780 – 1.800 điểm, kháng cự quanh vùng đỉnh cũ 1.920 điểm.

Trong khi đó, theo thống kê của Yuanta, xác suất 60% Vn-Index tăng 0,84% sau một tháng. Với mức 81 điểm, VN-Index nằm trong nhóm dẫn đầu (Top 20) của danh sách. Điều này cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đang có đà tăng trưởng (momentum) rất mạnh mẽ.

Trong tuần giao dịch gần đây, các vị trí dẫn đầu tuyệt đối thuộc về Hàn Quốc (KOSPI - 98, KOSDAQ - 93) và Đài Loan (TAIEX - 91). Điều này cho thấy dòng tiền toàn cầu đang đổ mạnh vào nhóm ngành công nghệ và sản xuất tại khu vực này.

Đối với thị trường khác ngoài cổ phiếu, vàng vẫn là hầm trú ẩn, Gold Futures đạt 95 điểm. Việc Vàng đứng ở đỉnh bảng cùng với các chỉ số chứng khoán cho thấy một sự mâu thuẫn thú vị: Nhà đầu tư vừa hưng phấn với cổ phiếu, nhưng vẫn rất thận trọng tích trữ tài sản an toàn.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích và Nghiên cứu khối khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta cũng bày tỏ khá bất ngờ khi các chỉ số biểu tượng như Nasdaq, S&P 500 chỉ quanh quẩn ở mức 40 điểm. Điều này phản ánh sự dịch chuyển dòng tiền từ các thị trường đã quá đắt đỏ sang các thị trường có tiềm năng tăng trưởng cao hơn hoặc đang phục hồi từ đáy như Việt Nam.

Cũng theo ông Minh, lợi suất trái phiếu và USD thấp. US 10-Year Treasury Yield (2 điểm) và US Dollar Index (5 điểm) nằm ở đáy bảng. Thông thường, khi USD yếu đi, các thị trường mới nổi như Việt Nam sẽ được hưởng lợi do áp lực tỷ giá giảm bớt. Trong khi đó, việc Bitcoin Spot Price nằm ở cuối bảng cho thấy tại thời điểm này, tiền điện tử không phải là ưu tiên của dòng vốn lớn so với chứng khoán truyền thống.