Áp lực đáo hạn trái phiếu bắt đầu tăng trở lại, riêng tháng 3 gần 10.000 tỷ

Theo dữ liệu tổng hợp từ VnDirect, trong tháng 2/2026 thị trường chỉ ghi nhận duy nhất một đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thành công, với giá trị 80 tỷ đồng, giảm 79,1% so với tháng trước.

Lũy kế 2 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 460 tỷ đồng. Trên thực tế, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp thường có xu hướng trầm lắng trong giai đoạn đầu năm; điển hình là hai tháng đầu năm 2025 không ghi nhận bất kỳ đợt phát hành riêng lẻ nào.

Đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ duy nhất trong tháng 2/2026 thuộc về một doanh nghiệp bất động sản có lãi suất phát hành là 11,5%/năm và kỳ hạn 3 năm.

Hoạt động mua lại trước hạn trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục chậm lại trong tháng 2/2026 với tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được mua lại trước hạn đạt hơn 2,1 nghìn tỷ đồng, tăng 45,4% so với tháng trước tuy nhiên thấp hơn 45,5% so với cùng kỳ.

Bất động sản là nhóm đứng đầu về giá trị trái phiếu doanh nghiệp mua lại trong tháng 2/2026 với tổng giá trị mua lại đạt gần 1,3 nghìn tỷ đồng, chiếm 61,1% tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp được mua lại trước hạn trong tháng 2/2026.

Cũng theo số liệu của VnDirect trong tháng 3/2026 sẽ có khoảng hơn 9,8 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đáo hạn, tăng mạnh so với 2 tháng đầu năm. Áp lực trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn bắt đầu gia tăng trở lại trong tháng 3 và tiếp tục gia tăng trong các tháng tiếp theo.

Đối với trái phiếu Chính phủ, trong tháng 2/2026, Kho bạc Nhà nước đã phát hành thành công 34,5 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, với tỷ lệ trúng thầu đạt 66,3%, cải thiện so với tháng trước 42,7%. Mặc dù bị gián đoạn kỳ nghỉ tết dài, khối lượng phát hành vẫn tăng 32,4% so với tháng trước nhờ lợi suất trúng thầu tiếp tục cải thiện. Toàn bộ lượng phát hành tháng 2 là trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm, với lợi suất trúng thầu trong khoảng 4,5% - 4,9%, bình quân tăng ~ 7 điểm cơ bản so với tháng trước.

Lũy kế 2 tháng đầu năm, Kho bạc Nhà nước đã phát hành 60,5 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, tăng 34,2% so với cùng kỳ, hoàn thành 55% kế hoạch phát hành quý 1 và 12,1% kế hoạch phát hành cả năm.

Lãi suất trái phiếu Chính phủ trên thị trường thứ cấp duy trì xu hướng tăng trong một năm qua. Lãi suất trái phiếu chính phủ đầu tháng 3 tháng lần lượt lên 3,8% tăng 20 điểm cơ bản so với tháng trước và 150 điểm cơ bản so với cùng kỳ đối với kỳ hạn 5 năm và 4,2% tăng 10 điểm cơ bản so với tháng trước và 110 điểm cơ bản so với cùng kỳ.

Diễn biến này đồng pha với đợt nhích tăng của lãi suất huy động tại nhóm ngân hàng quốc doanh và biến động mạnh của lãi suất liên ngân hàng, cho thấy thị trường vẫn tiếp tục phản ánh kỳ vọng chi phí vốn cao hơn.

Nhà đầu nước ngoài tiếp tục bán ròng mạnh 1,07 nghìn tỷ đồng trong tháng 2, mức bán ròng theo tháng cao thứ trong vòng 12 tháng qua, chỉ sau tháng 1/2026 (1.96 nghìn tỷ đồng). Tính chung 2 tháng đầu năm, khối ngoại đã bán ròng 3,03 nghìn tỷ đồng trước nhưng bất ổn địa chính trị leo thang trên toàn cầu.

Mặt bằng lãi suất trái phiếu Chính phủ trong tháng 2 nhìn chung chỉ tăng nhẹ, chủ yếu nhờ Ngân sách Nhà nước tiếp tục thặng dư lớn đầu năm nên áp lực phát hành trái phiếu Chính phủ vẫn còn thấp.

Tuy vậy, áp lực tài khóa có thể tăng lên trong thời gian tới khi rủi ro lạm phát và tỷ giá quay trở lại trong bối cảnh địa chính trị leo thang, đặc biệt sau căng thẳng Mỹ – Iran. Những cú sốc này đang làm gia tăng biến động trên thị trường tài chính toàn cầu, qua đó đẩy kỳ vọng lạm phát nội địa lên cao hơn, buộc Ngân hàng Nhà nước ưu tiên ổn định vĩ mô và thu hẹp dư địa nới lỏng tiền tệ.

Khi chính sách tiền tệ không thể mở rộng thêm, gánh nặng hỗ trợ tăng trưởng chuyển sang chính sách tài khóa, thông qua đầu tư công và giải ngân, từ đó làm tăng nhu cầu vay của Chính phủ và tạo áp lực lên lợi suất trái phiếu Chính phủ.

Năm 2026, Chính phủ dự kiến vay tối đa 967 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với kế hoạch vay 2025. Trong đó, vay từ nguồn phát hành trái phiếu Chính phủ là 500 nghìn tỷ đồng, tăng 35% so với giá trị phát hành năm 2025.