Tổng thống Trump dọa áp thuế quan 25% với các quốc gia giao thương với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/1 nói rằng Mỹ sẽ áp thuế quan 25% lên hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia có giao dịch với Iran, áp dụng cho toàn bộ hoạt động thương mại với Mỹ.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ sẽ áp thuế quan mới lên hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ các đối tác thương mại của Iran và biện pháp này “có hiệu lực ngay lập tức”.

“Mệnh lệnh này là quyết định cuối cùng và sẽ được thực thi ngay. Cảm ơn mọi người đã quan tâm tới vấn đề này!”, ông viết. Hiện Nhà Trắng chưa làm rõ các chi tiết của kế hoạch áp thuế quan này.

Thông báo được đưa ra một ngày sau khi ông Trump cho biết đang cân nhắc các phương án quân sự tại Iran và cảnh báo Tehran đang tiến gần tới lằn ranh đỏ có thể khiến ông ra quyết định can thiệp.

Tuyên bố thuế quan mới của ông Trump được xem là bước đi nhằm gây sức ép kinh tế với Iran, trong bối cảnh nước này đang chật vật kiểm soát làn sóng biểu tình kéo dài. 

Thông báo áp thuế quan mới nhắm vào các đối tác thương mại của Iran được đưa ra ngay trước khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết về tính hợp pháp của thuế quan đối ứng mà ông Trump công bố hồi tháng 4. Chính quyền ông Trump viện dẫn Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để triển khai thuế quan đối ứng và một loạt biện pháp thuế quan khác liên quan đến cáo buôn lậu fentanyl.

Hiện chưa rõ thuế quan liên quan Iran mà ông Trump vừa công bố có dựa trên đạo luật này hay không.

Theo dữ liệu từ đơn vị tổng hợp dữ liệu hải quan Trade Data Monitor, trong nửa đầu năm 2025, hơn 100 quốc gia trên thế giới có giao thương với Iran ở một mức độ nhất định và có thể chịu tác động từ mức thuế quan mà ông Trump vừa công bố. Tuy nhiên, quan hệ thương mại giữa Iran và nhiều nước đã thu hẹp đáng kể dưới tác động của các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ đối với Tehran.

Dữ liệu trên cũng cho thấy Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Ấn Độ nằm trong nhóm đối tác thương mại lớn nhất của Iran.

Theo tính toán của hãng tin CNN, nếu Mỹ áp thuế quan 25% với các nước làm ăn với Iran, hàng hóa từ Trung Quốc vào Mỹ có thể chịu mức thuế tối thiểu 45%, so với mức tối thiểu 20% hiện nay. Theo ước tính bình quân gia quyền theo kim ngạch của Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (PIIE), mức thuế quan bình quân Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc vào Mỹ hiện là khoảng 47,5%.

Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, trong 11 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc xuất khẩu sang Iran 6,2 tỷ USD hàng hóa và nhập khẩu 2,85 tỷ USD. Các số liệu này chưa tính dầu mỏ, do Trung Quốc không công bố dữ liệu nhập khẩu dầu từ Iran. Các nhà phân tích ước tính Trung Quốc chiếm hơn 90% hoạt động mua bán dầu mỏ của Iran trong vài năm gần đây, chủ yếu thông qua các bên trung gian.

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Trung trong năm 2025 từng làm chao đảo thị trường toàn cầu, khi ông Trump nâng thuế quan với hàng hóa Trung Quốc lên mức đỉnh 145%. Mức thuế hiện tại hình thành sau các cuộc đàm phán kéo dài.

Với Ấn Độ, tháng 8 năm ngoái, ông Trump tăng gấp đôi thuế quan với hàng hóa từ nước này nhập khẩu vào Mỹ, đưa mức thuế tối thiểu lên 50%, nhằm trừng phạt Ấn Độ vì mua dầu của Nga. Ông cũng đe dọa áp mức thuế tương tự với các nước mua dầu Nga khác, trong đó có Trung Quốc - khách hàng mua dầu Nga lớn nhất.