Sau cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Zelenskiy và các nhà lãnh đạo châu Âu tại Nhà Trắng ngày thứ Hai (18/8), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi điện cho Tổng thống Nga Vladimir Putin và giục nhà lãnh đạo Nga bắt đầu chuẩn bị cho một cuộc gặp thượng đỉnh với ông Zelenskiy...

Đề xuất về cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Nga và Ukraine đánh dấu động thái mới nhất trong nỗ lực làm trung gian của ông Trump nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài hơn 3 năm qua tại Ukraine.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất là liệu ông Putin có đồng ý gặp trực tiếp ông Zelenskiy hay không. Ông Yuri Ushakov, trợ lý đối ngoại Tổng thống Nga, chỉ nói rằng ông Trump và ông Putin đã thảo luận về ý tưởng này nhưng không cung cấp thêm thông tin nào khác.

“Tôi đã gọi điện cho Tổng thống Putin và bắt đầu sắp xếp một cuộc gặp, tại một địa điểm sẽ được xác định sau, giữa ông ấy và Tổng thống Zelensky. Sau cuộc gặp đó, chúng tôi sẽ có một cuộc gặp ba bên, bao gồm hai Tổng thống Nga - Ukraine và tôi. Một lần nữa, đây là bước đi rất sớm và khả quan”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Ông chủ Nhà Trắng cho biết thời gian và địa điểm cho cuộc gặp ba bên vẫn chưa được ấn định. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và đặc phái viên Steve Witkoff, sẽ làm việc để chuẩn bị cho cuộc gặp này.

Trong bài đăng, ông Trump cũng cho biết ông có thể thuyết phục Nga thả tới 1.000 tù nhân để thể hiện thiện chí, dù động thái này không được Nhà Trắng hoặc Điện Kremlin đề cập trong bản ghi âm cuộc gọi giữa hai nhà lãnh đạo.

Trong khi đó, phát biểu với báo chí ở Washington sau cuộc gặp với ông Trump tại Nhà Trắng, ông Zelenskiy cho biết một cuộc gặp song phương không nên đi kèm với bất kỳ điều kiện nào và phía Nga muốn ông gặp Tổng thống Putin trước khi mời thêm Tổng thống Trump. Nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định ông sẵn sàng thảo luận về các vấn đề lãnh thổ với người đồng cấp Nga.

Nói về cuộc gặp với ông Trump ngày thứ Hai, ông Zelenskiy cho biết ông hài lòng khi Tổng thống Mỹ đồng ý với hai yêu cầu quan trọng. Đó là Mỹ sẽ tham gia bảo đảm an ninh như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào đạt được và sẽ để việc thảo luận về vấn đề trao đổi lãnh thổ cho các cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo Ukraine - Nga.

Các quan chức EU đang đặt kỳ vọng lớn vào cuộc họp trực tuyến với ông Trump dự kiến diễn ra sớm nhất vào ngày thứ Ba (19/8) để thảo luận về các chi tiết kế hoạch đảm bảo an ninh cho Ukraine mà khối này và Mỹ sẽ phối hợp triển khai.

Nhìn chung, những diễn biến xảy ra ngày thứ Hai đánh dấu sự đảo ngược vận mệnh của Ukraine, chỉ vài ngày sau khi ông Trump khẳng định trách nhiệm chấm dứt cuộc xung đột là của Kiev.

"Mọi chuyện lẽ ra đã diễn ra theo cách khác, nhưng kỳ vọng của tôi về cuộc họp hôm nay không những được đáp ứng mà còn hơn thế", Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu với báo chí sau cuộc họp tại Nhà Trắng ngày 18/8.

Ông Merz cho biết cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Putin và ông Zelenskiy có thể diễn ra trong vòng hai tuần tới. Còn Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng có thể chỉ mất vài giờ để lên chi tiết cho các cuộc đàm phán giữa hai nhà lãnh đạo Nga - Ukraine, và cuộc gặp thượng đỉnh ba bên có thể diễn ra trong vòng 3 tuần tới.

Ngoài ông Merz và ông Macron, tham gia cuộc họp tại Nhà Trắng còn có Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb.

“Trong cuộc họp, chúng tôi đã thảo luận về việc đảm bảo an ninh cho Ukraine, sự đảm bảo sẽ do các quốc gia châu Âu và Mỹ phối hợp thực hiện”, ông Trump viết trên mạng xã hội. “Tất cả đều rất vui mừng về khả năng đạt được hòa bình cho Nga/Ukraine”.

Theo tin từ tờ báo Financial Times ngày 18/8, Ukraine đã đề xuất mua 100 tỷ USD vũ khí Mỹ và 50 tỷ USD khác cho liên doanh sản xuất máy bay không người lái Mỹ - Ukraine, với nguồn tài chính do EU cung cấp.

Ông Trump khẳng định ông đã thuyết phục được ông Putin rằng thỏa thuận an ninh giữa các đồng minh là cần thiết cho thỏa thuận hòa bình ở Ukraine, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ vẫn tiếp tục bán vũ khí cho Kiev.

“Các nước châu Âu sẽ phải chịu phần lớn gánh nặng và Mỹ sẽ gúp họ”, ông Trump nói với báo chí sau cuộc họp tại Nhà Trắng.

Không khí cuộc gặp giữa ông Trump và ông Zelenskiy đã thay đổi đáng kể so với chuyến thăm Washington gần đây nhất của Tổng thống Ukraine hồi tháng 2 - khi hai bên xung đột gay gắt, khiến Mỹ tạm dừng hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Lần này, ông Zelenskiy mặc áo khoác tới Nhà Trắng, sau khi bị chỉ trích vì mặc đồng phục quân sự trong cuộc gặp hồi tháng 2.