Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc một gói hỗ trợ trị giá 10 tỷ USD cho ngành nông nghiệp Mỹ để giúp ngành này vượt qua những thách thức do chiến tranh thương mại gây ra...

Khó khăn chồng chất mà nông dân Mỹ đang phải đối mặt không chỉ đến từ chi phí gia tăng và sự trả đũa từ các nước đối tác thương mại, mà còn từ tình trạng thiếu hụt lao động liên quan đến chính sách nhập cư và giá nông sản giảm mạnh.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo, chi phí sản xuất nông nghiệp của nước này sẽ lên tới 467,4 tỷ USD trong năm 2025, tăng 12 tỷ USD so với năm trước. Bên cạnh đó, số liệu từ các tòa án Mỹ cho thấy số vụ phá sản trong ngành nông nghiệp nước này đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2021 trong nửa đầu năm nay.

Chính sách của Tổng thống Trump đã làm trầm trọng thêm những khó khăn nói trên, từ việc trục xuất lực lượng lao động nhập cư chủ chốt của ngành đến việc châm ngòi lại căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Đối với các loại cây trồng truyền thống của Mỹ như đậu tương, rủi ro được đánh giá là rất lớn.

Theo hãng tin CNN, ngành sản xuất đậu tương của Mỹ đã trở thành biểu tượng cho tình trạng khó khăn của nền kinh tế nông nghiệp ở nước này trong năm nay. Ông Trump nhận thức được vấn đề này và đang tìm cách giải quyết khẩn trương.

Trong vài tuần qua, Nhà Trắng đã tổ chức một loạt các cuộc họp liên ngành với USDA và Bộ Tài chính Mỹ để hoàn thiện một gói cứu trợ cho nông dân Mỹ - theo tiết lộ của nguồn thạo tin với CNN.

Trong các cuộc thảo luận này, có một ý tưởng đã được Trump công khai gần đây là hỗ trợ cho nông dân bằng một tỷ lệ phần trăm số tiền mà Chính phủ Mỹ thu được từ việc thuế quan lên hàng hóa nhập khẩu vào nước này. Ông Trump đã viết trên mạng xã hội: “Chúng ta đã kiếm được rất nhiều tiền từ thuế quan, và chúng ta sẽ lấy một phần nhỏ số tiền đó để giúp đỡ nông dân. Tôi sẽ không bao giờ để nông dân chúng ta thất vọng!"

Một lựa chọn khác là sử dụng một "quỹ dự phòng" tại USDA, được biết đến với tên gọi Chương trình Hỗ trợ khẩn cấp cho nông sản (ECAP). Chính quyền ông Trump cũng đã sử dụng quỹ này vào tháng 3 năm nay để cung cấp hỗ trợ tương tự cho nông dân.

Vào thời điểm đó, USDA đã phát 10 tỷ USD dưới dạng hỗ trợ trực tiếp cho các nhà sản xuất nông nghiệp đủ điều kiện của các loại hàng hóa đủ điều kiện cho năm niên vụ 2024.

Ngoài ra, Nhà Trắng và hai bộ trên cũng đã thảo luận về việc thực hiện kết hợp cả hai phương án, tùy thuộc vào việc có thể rút quỹ nhanh chóng nhất từ đâu. Phạm vi hỗ trợ hiện tại mà các quan chức đang xem xét dao động từ 10 tỷ USD đến 14 tỷ USD.

Nông dân là một lực lượng cử tri quan trọng giúp ông Trump tái đắc cử tổng thống vào tháng 11 năm ngoái. Ngoài ra, chính quyền ông Trump coi việc bảo vệ nông dân là một vấn đề an ninh quốc gia. "Chúng ta cần tự trồng thực phẩm của mình. Chúng ta không thể phụ thuộc vào nhập khẩu từ các quốc gia khác, vì làm như vậy đặt ra một vấn đề cho an ninh quốc gia. Và hiện tại, Chính phủ đang trợ cấp rất nhiều cho quá trình đó”, một quan chức chính quyền Trump lập luận.

Mục tiêu này của chính quyền ông Trump xoay quanh đậu tương - mặt hàng xuất khẩu nông nghiệp lớn nhất của Mỹ, đạt trị giá hơn 24 tỷ USD vào năm 2024, theo dữ liệu của USDA. Năm ngoái, khoảng một nửa số đậu tương xuất khẩu này đã đến Trung Quốc, nhưng kể từ tháng 5 năm nay, con số đó đã giảm về 0 do thuế quan mà Trung Quốc đã áp lên đậu tương Mỹ để trả đũa thuế quan của ông Trump đối với nước này. Mức thuế quan 20% đối với đậu tương Mỹ khiến việc nhập đậu tương từ các quốc gia khác trở nên hợp lý hơn.

Thách thức này xuất hiện vào một thời điểm không thể hơn đối với nông dân trồng đậu tương Mỹ, khi mùa thu hoạch đang diễn ra và một số trang trại báo cáo sản lượng tăng mạnh, trong khi Trung Quốc lại đang “đắm đuối” với đậu tương Nam Mỹ.

Theo hãng tin Reuters, Trung Quốc đã mua "ít nhất 10 lô hàng đậu tương Argentina” trong thời gian gần đây. Brazil cũng đã giúp đáp ứng nhu cầu đậu tương của Trung Quốc, và hai quốc gia này công bố một thỏa thuận vào tháng 7 để tăng cường quan hệ thương mại nông nghiệp.

Trong bối cảnh như vậy, ngành sản xuất đậu tương đang lao đao của Mỹ đang kêu gọi Chính phủ hoàn tất các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc.

"Nông dân trồng đậu tương Mỹ đã bày tỏ quan điểm rõ ràng trong nhiều tháng: chính quyền cần đảm bảo một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Trung Quốc là nước nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới và thường là thị trường xuất khẩu hàng đầu của chúng tôi”, Chủ tịch Hiệp hội Đậu tương Mỹ Caleb Ragland nói trong một tuyên bố vào tuần trước.