Ngoài Cái Mép Hạ, khi TP. Hồ Chí Minh hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, trong quy hoạch cũ của ba địa phương còn có ba khu thương mại tự do khác là Cần Giờ, An Bình và Bàu Bàng, gắn với hệ thống cảng biển và đường sắt.
Ngày 11/12, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15; trong đó bổ sung khung pháp lý vượt trội cho mô hình Khu thương mại tự do (FTZ) TP. Hồ Chí Minh.
Theo nghị quyết, khu thương mại tự do TP. Hồ Chí Minh được thành lập để thí điểm các cơ chế, chính sách vượt trội nhằm thu hút đầu tư, tài chính, thương mại, dịch vụ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
HĐND TP. Hồ Chí Minh được quyết định trình tự, thủ tục thành lập, mở rộng ranh giới khu thương mại tự do. Trong khi đó, UBND thành phố có quyền quyết định các vấn đề trên đối với khu thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ.
Về thuế, doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư mới tại Khu thương mại tự do của TP. Hồ Chí Minh được hưởng mức thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 20 năm (trong đó, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo).
TP. Hồ Chí Minh có quyền tự chủ trong việc lựa chọn nhà đầu tư chiến lược theo nguyên tắc công khai, minh bạch, dựa trên các tiêu chí về vốn, năng lực, kinh nghiệm và cam kết công nghệ.
Về đất đai, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh được giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất đối với các dự án đầu tư trong Khu thương mại tự do (trừ các dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại). TP. Hồ Chí Minh được quyết định khung giá cho thuê cơ sở hạ tầng trong Khu thương mại tự do.
Việc xúc tiến lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ là chủ trương cụ thể hóa Nghị quyết 98/2023/QH15. Các cơ chế vượt trội này được kỳ vọng tháo gỡ các rào cản, giúp TP. Hồ Chí Minh chuyển hóa lợi thế cảng biển, giao thông đa phương thức, tạo động lực tăng trưởng mới.
Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ có đặc điểm quan trọng là khả năng kết nối với thế giới thông qua đường biển. Dự kiến, Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ thuộc phường Tân Phước, quy mô gần 3.800 ha, được chia thành 3 khu chức năng chính.
Cụ thể, khu chức năng thứ nhất (đầu mối giao thông vận tải) bao gồm hệ thống cảng biển hiện hữu, bến cảng container Cái Mép Hạ (thượng lưu và hạ lưu), cảng bến thủy nội địa và đặc biệt là Ga Cái Mép Hạ thuộc tuyến đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu.
Khu chức năng thứ hai (kho bãi logistics và công nghiệp) bao gồm khu Nam Khu công nghiệp Cái Mép và Trung tâm logistics Cái Mép Hạ.
Khu chức năng thứ ba (công nghiệp công nghệ cao, đô thị và dịch vụ), trong đó chú trọng đến quy hoạch khu dự trữ xanh và tín chỉ carbon rừng.
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh lần thứ 2 diễn ra ngày 15/12, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cho biết cùng với Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do là những phần việc mới, khó nhưng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới của TP. Hồ Chí Minh trong thu hút đầu tư, tạo nguồn thu.
Tại cuộc họp, ông Dương Ngọc Châu, Bí thư phường Tân Phước, cho biết Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ có vị trí chiến lược khi nằm sát cụm cảng nước sâu lớn nhất cả nước, kết nối trực tiếp với các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 51, đường liên cảng. Đồng thời, hội tụ hạ tầng năng lượng quốc gia với kho LNG và hệ thống đường ống dẫn khí.
“Đây là nền tảng quan trọng để thu hút logistics, công nghiệp công nghệ cao và dòng vốn đầu tư quy mô lớn”, ông Dương Ngọc Châu cho biết.
Để chuẩn bị cho đại dự án này, địa phương xác định 4 nhiệm vụ trọng tâm gồm: tạo đồng thuận trong nhân dân; quản lý chặt chẽ đất đai, giải phóng mặt bằng và ngăn chặn xây dựng trái phép; chuẩn bị nguồn nhân lực tại chỗ thông qua đào tạo nghề trong các lĩnh vực logistics, cảng biển, cơ khí, thương mại – dịch vụ; chủ động quy hoạch đô thị theo hướng bền vững.
Ngoài Cái Mép Hạ, khi TP. Hồ Chí Minh hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, trong quy hoạch cũ của ba địa phương còn có ba khu thương mại tự do khác là Cần Giờ, An Bình và Bàu Bàng, gắn với hệ thống cảng biển và đường sắt.




Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 quy tụ gần 500 đại biểu trong nước và quốc tế, tập trung thúc đẩy đối ngoại địa phương theo hướng chuyển hóa mạng lưới đối tác thành nguồn lực cho đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững...
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 37-2026 phát hành ngày 14/09/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...
Dự án thành phần 2 cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột vẫn còn hơn 20% khối lượng hợp đồng trong khi thời tiết chuẩn bị bước vào mùa mưa, tiềm ẩn nguy cơ không kịp tiến độ trong năm 2026...
Với kế hoạch ưu tiên đầu tư 8 dự án, hoàn thành 255 km đường sắt trong giai đoạn 2026 - 2030, TP.Hồ Chí Minh yêu cầu công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng cần được chuẩn bị từ rất sớm, thay vì chờ đến khi dự án bước vào giai đoạn triển khai đầu tư.
Vietnam Airlines và Airbus trao biên bản ghi nhớ về việc chào bán 5 máy bay A350-900, dự kiến giao trong giai đoạn 2033-2034, trong kế hoạch đầu tư 30 máy bay thân rộng sau năm 2030 của hãng.
Rạng sáng 10.9 (giờ địa phương), chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thủ đô Paris, bắt đầu thăm chính thức Pháp và dự Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris, theo lời mời của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.
Chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục khẳng định sự coi trọng đặc biệt của Việt Nam đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp, cũng là cơ hội để kết nối những lĩnh vực thế mạnh của Pháp về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ chiến lược với nhu cầu phát triển mới của Việt Nam.