Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa đang trở thành trụ cột tăng trưởng mới, TP. Hồ Chí Minh đang hoàn thiện cơ chế, hạ tầng và nguồn lực; đồng thời định hướng xây dựng phim trường quy mô lớn và bảo tàng âm nhạc ứng dụng AI, công nghệ số...

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa có chỉ đạo các sở, ban, ngành về việc khẩn trương triển khai các nội dung kết luận của Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang tại chương trình gặp gỡ cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

MỞ RỘNG KHÔNG GIAN SÁNG TẠO

Theo đó, UBND Thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung nghiên cứu, tham mưu, tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, nguồn vốn, quỹ đất và thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp và người dân tham gia phát triển kinh tế văn hóa.

Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh tinh thần “ứng xử công bằng” đối với mọi loại hình doanh nghiệp, không phân biệt quy mô lớn nhỏ, nhằm xây dựng môi trường kinh doanh công khai, minh bạch và hệ sinh thái văn hóa lành mạnh.

Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị rà soát quỹ nhà, đất công hiện có để đề xuất phương án bố trí, chuyển đổi mục đích sử dụng sang các thiết chế văn hóa, không gian sáng tạo và biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp.

Các đơn vị được yêu cầu nghiên cứu phương án hỗ trợ địa điểm đào tạo các ngành nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống nhằm bảo tồn và phát huy các làng nghề, ngành nghề thủ công truyền thống kết hợp phát triển du lịch văn hóa, đồng thời tạo nguồn nhân lực kế thừa trong lĩnh vực này.

Đồng thời, Sở Tài chính cũng chủ trì nghiên cứu, đề xuất thành lập Quỹ Phát triển Công nghiệp Văn hóa của thành phố theo mô hình quỹ “đầu tư mạo hiểm”, nhằm hỗ trợ nguồn vốn cho các dự án khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực hạ tầng và công nghệ, UBND TP.HCM giao Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với các đơn vị nghiên cứu phương án đầu tư xây dựng tổ hợp phim trường quy mô lớn khoảng 100 -150 ha trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành công nghiệp điện ảnh và truyền hình; tạo thuận lợi thu hút các dự án sản xuất phim có chất lượng, tầm cỡ trong nước và quốc tế.

Đồng thời, tăng cường các biện pháp bảo đảm thực thi hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ và bản quyền trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa; kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm, tạo môi trường sáng tạo lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nghệ sĩ, tác giả và doanh nghiệp.

UBND TP. Hồ Chí Minh yêu cầu các sở, ngành chủ động phối hợp chặt chẽ, kịp thời tham mưu các phương án tháo gỡ khó khăn hoặc kiến nghị Trung ương sửa đổi các quy định pháp luật không còn phù hợp để tạo khung pháp lý thông thoáng cho ngành công nghiệp văn hóa phát triển bền vững.

Bên cạnh dự án phim trường, UBND TP. Hồ Chí Minh cũng giao các sở ngành rà soát, đề xuất bố trí nguồn vốn đầu tư công cho các công trình văn hóa trọng điểm.

UBND Thành phố cũng giao Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì nghiên cứu, đề xuất kế hoạch xây dựng Bảo tàng Âm nhạc Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh với việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số trong sưu tầm, trưng bày; qua đó lưu giữ và giới thiệu tinh hoa âm nhạc dân tộc kết hợp trải nghiệm tương tác hiện đại, thu hút công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

DƯ ĐỊA LỚN CHO NGÀNH CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ của công nghệ số, công nghiệp văn hóa đang dần trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế sáng tạo tại nhiều quốc gia.

Tại Việt Nam, định hướng này cũng đã được cụ thể hóa thông qua Nghị quyết 80-NQ/TW, với mục tiêu đến năm 2030 các ngành công nghiệp văn hóa sẽ đóng góp khoảng 7% GDP. 

Một trong những hướng đi đáng chú ý là phát triển du lịch điện ảnh, lĩnh vực đang ngày càng chứng minh hiệu quả tại nhiều quốc gia.

Thực tế cho thấy, những bộ phim có sức lan tỏa lớn không chỉ mang lại doanh thu phòng vé mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người tới công chúng quốc tế. Thông qua các tác phẩm điện ảnh, những điểm đến du lịch có thể được “kể chuyện” một cách sinh động, từ đó tạo thiện cảm và thúc đẩy nhu cầu trải nghiệm thực tế.

Đơn cử, thành công phòng vé của các bộ phim như “Mưa đỏ”, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” hay “Tử chiến trên không”, cho thấy xu hướng khán giả ngày càng quan tâm tới những tác phẩm được đầu tư bài bản, có chất lượng nội dung và chiến lược phát hành chuyên nghiệp. Đây là tín hiệu tích cực đối với thị trường điện ảnh trong nước.

Giai đoạn 2025 - 2026 đang ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng của điện ảnh Việt Nam khi các bộ phim nội địa liên tiếp xác lập những cột mốc mới về doanh thu phòng vé. Theo số liệu thống kê, tổng doanh thu thị trường đạt khoảng 5.600 tỷ đồng với hơn 70 triệu lượt vé bán ra, tăng lần lượt 24% và 29% so với năm 2024. Đáng chú ý, riêng doanh thu phim Việt trong năm 2025 đã tương đương quy mô toàn thị trường điện ảnh Việt Nam của năm 2018, cho thấy sự bứt phá mạnh mẽ của sản xuất nội địa.

Trong bức tranh chung đó, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò là trung tâm điện ảnh lớn nhất cả nước, chiếm khoảng 40% thị phần, với hơn 900 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh cùng hàng nghìn lao động.

Năm 2025, TP. Hồ Chí Minh đã được UNESCO công nhận là Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh, trở thành địa phương đầu tiên tại Đông Nam Á đạt danh hiệu này. Đây không chỉ là sự ghi nhận về năng lực sáng tạo, mà còn mở ra cơ hội nâng cao vị thế của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ khu vực và quốc tế.

Đến nay, Việt Nam có 4 thành phố là thành viên Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO là Hà Nội (lĩnh vực thiết kế, năm 2019), Hội An (lĩnh vực thủ công và nghệ thuật dân gian, năm 2023), Đà Lạt (lĩnh vực âm nhạc, năm 2023) và TP. Hồ Chí Minh (lĩnh vực điện ảnh)

Theo các chuyên gia, việc lựa chọn điện ảnh, ngành nghệ thuật mang tính tổng hợp, có sự kết nối chặt chẽ với nhiều lĩnh vực nghệ thuật, vừa tạo ra những giá trị tinh thần, có sức lan tỏa mạnh mẽ, gắn kết các cộng đồng trong xã hội, vừa tạo ra giá trị kinh tế được kỳ vọng sẽ tạo đà thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo tại TP. Hồ Chí Minh.