Việc đầu tư xây dựng cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ phù hợp với định hướng phát triển cảng biển quốc gia và chiến lược phát triển kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Dự án góp phần nâng cao năng lực logistics, tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất nhập khẩu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam...

Ngày 30/1/2026, UBND TP.Hồ Chí Minh đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ với tổng vốn đầu tư 50.820 tỷ đồng (tương đương khoảng 1,97 tỷ USD). Đây là một trong những dự án hạ tầng cảng biển lớn nhất được triển khai tại khu vực phía Nam, đóng vai trò then chốt trong định hướng phát triển khu vùng thương mại tự do (FTZ) tại TP.Hồ Chí Minh.

Dự án do liên danh Geleximco – ITC – SCIC làm chủ đầu tư. Trong đó: Geleximco có thế mạnh về đầu tư công nghiệp và hạ tầng. ITC Corp là đơn vị vận tải, logistics dày dạn kinh nghiệm trong vận hành cảng và trung chuyển. SCIC đại diện phần vốn Nhà nước, bảo đảm cam kết phát triển lâu dài, bền vững.

Với tỷ lệ vốn góp 15% từ chủ đầu tư (7.623 tỷ đồng) và 85% từ các nguồn huy động vốn như tín dụng ngân hàng, trái phiếu, dự án thể hiện độ hấp dẫn với thị trường tài chính, cũng như mức độ kỳ vọng cao về khả năng sinh lời trong dài hạn.

Cảng Cái Mép Hạ nằm trong cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, nơi có độ sâu tự nhiên thuộc hàng tốt nhất Đông Nam Á, có thể tiếp nhận tàu container trên 150.000 DWT đi thẳng tuyến châu Âu, Mỹ mà không cần trung chuyển qua Singapore hoặc Hong Kong.

Dự án được quy hoạch trở thành trung tâm logistics tích hợp với các chức năng: Trung chuyển quốc tế, Dịch vụ logistics đa phương thức (kết hợp đường thủy, bộ, sắt), Kho ngoại quan, depot container và Dịch vụ gia tăng như sửa chữa, bảo trì thiết bị hàng hải.

Dự án được chia làm 3 giai đoạn, bắt đầu từ quý 3/2025 và hoàn tất vào quý 1/2045, với thời hạn khai thác là 50 năm. Việc triển khai theo từng giai đoạn giúp tối ưu hóa dòng vốn và tạo luồng tiền sớm để tái đầu tư, đồng thời phù hợp với nhu cầu tăng trưởng theo từng chu kỳ của ngành logistics.

Quan trọng hơn, dự án nằm trong vùng quy hoạch hình thành Khu thương mại tự do (FTZ) tại khu vực Cái Mép – Long Sơn – Phước Hòa, đang được Bộ Tài chính, cùng với UBND TP.Hồ Chí Minh nghiên cứu đề xuất lên Chính phủ trong năm 2026. FTZ này dự kiến sẽ là nơi thí điểm các chính sách thương mại tự do, tài chính thông thoáng và công nghệ cao, giúp Việt Nam cạnh tranh với các cảng khu vực như Klang (Malaysia), Laem Chabang (Thái Lan).

Trong quyết định, UBND TP.Hồ Chí Minh yêu cầu các nhà đầu tư chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của hồ sơ, đảm bảo tiến độ, huy động đủ vốn và phải tuân thủ quy hoạch, môi trường và các nghĩa vụ tài chính.

Các sở ngành TP.Hồ Chí Minh (Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường...) được giao nhiệm vụ giám sát tiến độ, hướng dẫn thủ tục và xử lý phát sinh theo đúng quy định, tạo cơ chế phản ứng nhanh để tránh các vướng mắc pháp lý kéo dài.

Cảng Cái Mép Hạ không chỉ là cảng biển đơn thuần, mà còn là hạt nhân cho hệ sinh thái hậu cần xanh của TP.Hồ Chí Minh, khu vực Đông Nam Bộ với mục tiêu là giảm chi phí logistics quốc gia (hiện khoảng 16–17% GDP, cao gấp đôi mức trung bình ASEAN); Kết nối với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, sân bay Long Thành và tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành và Phục vụ hiệu quả các khu công nghiệp, khu kinh tế và dự án xuất khẩu trong vùng trọng điểm phía Nam.

Theo dự thảo, Kế hoạch Phát triển Hệ thống Cảng biển Việt Nam đến năm 2030, khu vực Cái Mép – Thị Vải được định vị là cảng cửa ngõ quốc tế, cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm logistics của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.