Bloomberg dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề, thông tin Trung Quốc đang lên kế hoạch hạn chế các doanh nghiệp công nghệ trong nước nhận vốn từ Mỹ một cách tự do. Cụ thể, các công ty sẽ phải xin chấp thuận từ cơ quan chức năng trước khi tiếp nhận đầu tư từ phía Mỹ.
Báo cáo cho biết, các cơ quan quản lý Trung Quốc, trong đó có Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia (NDRC), gần đây đã yêu cầu một số doanh nghiệp công nghệ tư nhân từ chối nguồn vốn Mỹ trong các vòng gọi vốn, trừ khi có phê duyệt rõ ràng từ nhà chức trách.
Moonshot AI, công ty đang cân nhắc kế hoạch IPO, nằm trong số các doanh nghiệp nhận được chỉ đạo này. Một startup khác là StepFun cũng được yêu cầu tương tự, theo các nguồn tin đề nghị giấu tên do vấn đề chưa được công bố chính thức.
ByteDance, công ty mẹ của TikTok, cũng được thông báo không nên cho phép các giao dịch bán cổ phần thứ cấp cho nhà đầu tư Mỹ nếu chưa có sự đồng ý từ cơ quan quản lý.
Các biện pháp này được cho là nhằm ngăn chặn nhà đầu tư Mỹ nắm giữ cổ phần trong những lĩnh vực công nghệ nhạy cảm, có liên quan đến an ninh quốc gia.
Hiện Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia, Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, cùng các công ty StepFun, ByteDance, Meta và Moonshot AI chưa đưa ra phản hồi khi được Reuters đề nghị bình luận.
Việc tăng cường kiểm soát diễn ra sau thương vụ Meta mua lại startup AI Manus với giá hơn 2 tỷ USD vào năm 2025.
Ban đầu, thương vụ được ca ngợi như hình mẫu cho các startup có tham vọng toàn cầu. Tuy nhiên, sau đó, thương vụ này đã làm dấy lên các cuộc điều tra liên quan đến đầu tư nước ngoài và xuất khẩu công nghệ, trong bối cảnh lo ngại rằng những giao dịch tương tự có thể khiến công nghệ tiên tiến bị dịch chuyển ra khỏi Trung Quốc.
Hiện NDRC đang chủ trì một cuộc điều tra liên ngành, với sự tham gia của Bộ Thương mại, nhằm làm rõ các tác động của thương vụ này. Theo Financial Times, hai đồng sáng lập Manus là Xiao Hong và Ji Yichao đã bị hạn chế rời khỏi Trung Quốc.
Trong nhiều năm, nguồn vốn từ Mỹ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành công nghệ Trung Quốc, từ các khoản đầu tư mạo hiểm của những quỹ như Sequoia Capital hay Benchmark, đến các mối quan hệ hợp tác sâu rộng với các tập đoàn lớn như Apple, Microsoft và Tesla.
Bên cạnh đó, các quỹ hưu trí và quỹ tài trợ của Mỹ cũng là nguồn vốn chủ lực cho nhiều quỹ đầu tư tập trung vào thị trường Trung Quốc, góp phần thúc đẩy tăng trưởng trong các lĩnh vực như internet, xe điện và trí tuệ nhân tạo.
Động thái này cũng nối tiếp quyết định trước đó của Bắc Kinh trong việc hạn chế các “công ty chip đỏ”, tức những doanh nghiệp đăng ký ở nước ngoài nhưng hoạt động chủ yếu tại Trung Quốc, thực hiện IPO tại Hồng Kông.
Dù vậy, trong nhiều năm, chính Trung Quốc từng khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu mở rộng ra quốc tế và thu hút vốn ngoại, bao gồm cả từ Mỹ, nhằm xây dựng các tập đoàn có năng lực cạnh tranh toàn cầu. Sự thay đổi trong chính sách hiện nay cho thấy một bước chuyển đáng kể trong tư duy quản lý, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt.
Về phía Mỹ, từ năm 2025, Washington cũng đã áp đặt các biện pháp hạn chế riêng, nhằm kiểm soát dòng vốn đầu tư của Mỹ vào các công ty Trung Quốc hoạt động trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn và công nghệ lượng tử, do lo ngại các dòng vốn này có thể góp phần gia tăng năng lực quân sự và kinh tế của nước này.
