Ukraine chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép carbon cán phẳng có phủ xuất xứ từ Việt Nam. Đây là bước đi pháp lý quan trọng từ phía đối tác đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước phải nhanh chóng có giải pháp ứng phó kịp thời nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình...

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), ngày 26/5/2026, Ukraine đã chính thức đăng công báo khởi xướng cuộc điều tra này.

Cuộc điều tra được tiến hành theo đơn kiện của hai doanh nghiệp nội địa Ukraine là Công ty trách nhiệm hữu hạn MODULE - UKRAINE và Công ty trách nhiệm hữu hạn POLISTIL.

Cơ quan trực tiếp thực hiện quá trình điều tra là Bộ Kinh tế, Môi trường và Nông nghiệp Ukraine, trong khi thẩm quyền ra quyết định cuối cùng thuộc về Ủy ban liên ngành về thương mại quốc tế của quốc gia này.

Phạm vi sản phẩm bị điều tra lần này bao gồm các loại thép carbon cán phẳng có phủ, mạ điện hoặc được xử lý bằng các phương pháp phủ khác, hiện đang được phân loại theo các mã HS 7210 70, 7210 90 và 7212 40 của hệ thống hải quan Ukraine.

Tuy nhiên, cơ quan điều tra cũng loại trừ một số sản phẩm đặc thù thuộc mã 7210 70 10 00, bao gồm thép cán phẳng phủ thiếc, thép lá trắng hoặc thép lá thiếc trắng có độ dày từ 0,14 đến 0,28 mm, có in hình thạch bản hoặc phủ lớp vecni bảo vệ dùng riêng cho việc sản xuất bao bì và hộp kim loại thực phẩm dạng tấm kích thước tối đa 1.000 x 1.000 mm.

Các quốc gia cùng nằm trong tầm ngắm của cuộc điều tra này bên cạnh Việt Nam còn có Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và Ấn Độ.

Theo các cáo buộc được nêu trong đơn kiện, Ủy ban liên ngành về thương mại quốc tế Ukraine nhận định đã có đủ bằng chứng cho thấy hàng hóa nhập khẩu từ 4 quốc gia bị điều tra có dấu hiệu bán phá giá vào thị trường nội địa với biên độ vượt mức tối thiểu và khối lượng ở mức đáng kể.

Số liệu từ phía nguyên đơn chỉ ra rằng, trong giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2024, tổng lượng nhập khẩu thép từ các nước này vào Ukraine đã tăng mạnh gấp 4,5 lần về số lượng tuyệt đối, đồng thời tăng gấp đôi so với quy mô sản xuất nội địa và gấp 2,5 lần so với tổng mức tiêu thụ trong nước.

Áp lực về lượng còn đi kèm với áp lực về giá khi giá nhập khẩu trung bình từ các quốc gia này liên tục giảm từ năm 2023, thấp hơn rõ rệt so với giá bán của các nhà sản xuất Ukraine, từ đó cản trở khả năng điều chỉnh giá của ngành sản xuất nội địa tại đây.

Đồng thời, phía nguyên đơn cũng nhấn mạnh rằng cả Việt Nam, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và Ấn Độ đều là những quốc gia có tiềm năng xuất khẩu rất lớn đối với mặt hàng này.

Trước tình hình đó, quy trình thủ tục của vụ việc đòi hỏi các bên liên quan phải tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian luật định tính từ ngày công bố thông báo khởi xướng. Cụ thể, các doanh nghiệp có thời hạn 30 ngày để đăng ký tư cách bên liên quan và nộp yêu cầu tổ chức phiên điều trần nếu thấy cần thiết.

Trong vòng 60 ngày, các bên phải gửi toàn bộ văn bản bình luận cũng như thông tin chứng minh liên quan đến việc khởi xướng điều tra về Bộ Kinh tế Ukraine.

Cơ quan điều tra Ukraine lưu ý rằng toàn bộ hồ sơ, tài liệu cung cấp phải được trình bày bằng tiếng Ukraine hoặc phải có bản dịch tiếng Ukraine đính kèm nếu dùng ngôn ngữ gốc. Đối với các tài liệu mang tính chất bảo mật thương mại, doanh nghiệp bắt buộc phải chuẩn bị song song cả bản mật và bản công khai. Mọi thông tin liên lạc được tiếp nhận qua đầu mối điện thoại hoặc các hòm thư điện tử chính thức của Bộ Kinh tế Ukraine tại thủ đô Kyiv.

Để xử lý hiệu quả và giảm thiểu tối đa các rủi ro thiệt hại, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị Hiệp hội ngành hàng cần lập tức thông tin rộng rãi vụ việc tới các thành viên, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp có lợi ích liên quan chủ động tham gia vào tiến trình vụ kiện.

Về phía các doanh nghiệp xuất khẩu, việc đầu tiên cần làm là rà soát kỹ lưỡng số liệu xuất khẩu sang Ukraine theo các mã HS bị ráo riết điều tra nhằm xác định chính xác mức độ ảnh hưởng đối với hoạt động kinh doanh của mình.

Đối với những dòng sản phẩm có khả năng thuộc diện được loại trừ, doanh nghiệp cần chủ động tập hợp và lưu trữ đầy đủ các chứng từ kỹ thuật, giấy chứng nhận chất lượng cùng tài liệu gốc của nhà sản xuất để làm căn cứ giải trình khi cơ quan điều tra yêu cầu.

Bên cạnh việc đảm bảo tiến độ nộp đơn đăng ký bên liên quan và gửi văn bản bình luận đúng hạn, các nhà sản xuất cũng cần chủ động xây dựng, hệ thống hóa lại toàn bộ kho dữ liệu nội bộ từ sản lượng sản xuất, năng lực xuất khẩu, giá bán, chi phí cho đến thông tin khách hàng nhằm sẵn sàng trả lời các bản câu hỏi điều tra cũng như phục vụ công tác thẩm tra tại chỗ sau này.

Trong suốt quá trình này, sự kết nối và phối hợp chặt chẽ với Cục Phòng vệ thương mại sẽ là chìa khóa quan trọng giúp doanh nghiệp nhận được sự hỗ trợ kịp thời, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của ngành thép Việt Nam trên trường quốc tế.