
Chính phủ vừa ban hành nghị quyết về phiên họp thường kỳ tháng 3/2015, trong đó “đặt hàng” Ngân hàng Nhà nước phấn đấu giảm mặt bằng lãi suất cho vay trung, dài hạn từ 1-1,5%/năm bằng biện pháp thị trường.
Không phải đến lúc này mục tiêu trên mới được đặt ra.
Trước đó, tổng kết năm 2014 và định hướng năm 2015, Ngân hàng Nhà nước cũng đã kỳ vọng sẽ tiếp tục giảm được lãi suất cho vay VND trung dài hạn với mức độ như trên.
Xa hơn, trong quý 4/2014, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cũng đã kêu gọi (qua thông tin Phó thống đốc Nguyễn Thị Hồng cung cấp tại một buổi họp báo thường kỳ) các ngân hàng thương mại nhà nước thực hiện áp lãi suất cho vay VND tối đa 10%/năm đối với các khoản trung dài hạn.
Nhưng suốt thời gian qua, sau khoảng hai năm lãi suất huy động đã giảm sâu, tỷ trọng các khoản vay có lãi suất trên 13%/năm vẫn còn khá lớn, các khoản trên 10%/năm càng lớn hơn nữa.
Những khoản chịu lãi suất cao nói trên chủ yếu là trung dài hạn. Vì sao các ngân hàng vẫn treo cao như vậy, hay tính khả thi của mục tiêu giảm từ 1-1,5%/năm nói trên đến đâu?
Thứ nhất, toàn bộ gần 4 triệu tỷ đồng tổng dư nợ của hệ thống các tổ chức tín dụng hiện đã ký rồi. Theo đó, mức độ kẹt lãi suất cao của các khoản trung dài hạn và khả năng giảm được 1-1,5%/năm phải chờ đợi các kỳ điều chỉnh, mức độ điều chỉnh.
Thứ hai, mặc dù có mục tiêu và chủ trương, nhưng việc điều chỉnh phụ thuộc vào việc chia sẻ lợi nhuận của các nhà băng hay không. Thực tế là rất hạn chế, nếu nhìn vào “sự bất thường” luôn có trên biểu lãi suất huy động hai năm gần đây.
Tại nhiều ngân hàng thương mại, biểu lãi suất huy động có sự đột biến ở kỳ hạn 12 tháng hoặc 13. Ví dụ, lãi suất huy động kỳ hạn 11 tháng chỉ 5,8%/năm, nhưng 12 tháng lại vọt lên tới 7,5%/năm; hay kỳ hạn 12 tháng chỉ 6,5%/năm, nhưng 13 tháng lại đột biến tới 7,6%/năm…
Vì sao vậy? Có phải ngân hàng rất khao khát huy động vốn chỉ riêng những kỳ hạn có lãi suất ngất ngưởng đó?
Câu trả lời tùy thuộc vào thực tế huy động của mỗi ngân hàng. Và sẽ không bất ngờ nếu khách hàng đến gửi tiền mà nhận được lời từ chối: tạm thời vì cơ cấu vốn nên họ không nhận gửi ở kỳ hạn đó.
Còn chiếu sang hoạt động cho vay, việc ngân hàng áp lãi suất huy động kỳ hạn 12 hoặc 13 tháng ngất ngưởng như vậy cho một lý giải quan trọng: nó được dùng làm tham chiếu để ấn định lãi suất cho vay, và dĩ nhiên mốc tham chiếu càng cao thì càng có lợi.
Theo hợp đồng vay vốn, các khoản trung dài hạn, lãi suất ban đầu được các ngân hàng chào chỉ 5-8%/năm, thậm chí chấp luôn 0%/năm, nhưng đến kỳ điều chỉnh bản chất của nó mới thực sự lộ diện.
Thỏa thuận hợp đồng ghi rõ, lãi suất cho vay sẽ được điều chỉnh định kỳ hàng quý hoặc 6 tháng, theo lãi suất huy động của ngân hàng đó kỳ hạn 12 tháng hoặc 13 tháng (loại mà họ đang áp cao ngất ngưởng) cộng thêm biên độ 3-4%/năm.
Đến kỳ điều chỉnh, lãi suất vay phải căn theo mốc tham chiếu lãi suất huy động rất cả cộng với biên độ nữa, khách hàng mới ngã ngửa.
Khi đó, có hai lựa chọn: một là tiếp tục chấp nhận lãi vay cao; hai là tìm cách trả nợ trước hạn và “cắn răng” chịu phí phạt không hề nhẹ.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam không thể tiếp tục đặt gánh nặng vốn trung, dài hạn lên hệ thống ngân hàng thương mại. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc tái thiết kế ngân hàng phát triển quốc gia theo chuẩn mực quốc tế không làm thay hay cạnh tranh với thị trường, mà đóng vai trò “vốn mồi” chiến lược, chia sẻ rủi ro và gia tăng nguồn lực xã hội theo tỷ lệ 1 đồng vốn Nhà nước dẫn dắt 2–4 đồng vốn đầu tư toàn xã hội...
VRB dành loạt ưu đãi tài chính hấp dẫn cho khách hàng doanh nghiệp trong giai đoạn cuối năm. Các chương trình này nằm trong chuỗi hoạt động tri ân hướng tới mốc kỷ niệm 20 năm thành lập, đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ của VRB trong việc đồng hành, tối ưu chi phí và gia tăng giá trị cho cộng đồng doanh nghiệp.
Bà Fokina Anastasia – Chủ tịch Hội đồng thành viên Ngân hàng Liên doanh Việt – Nga (VRB), chia sẻ với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy về hành trình 20 năm hoạt động tại Việt Nam, cũng như vai trò của ngân hàng trong thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam - Nga...
Chỉ trong hai ngày 16 - 18/11, chênh lệch giá mua USD giữa thị trường tự do và ngân hàng thương mại tăng hơn gấp đôi, từ 290 đồng lên 630 đồng/USD. Ở chiều bán, giá USD tự do từ mức thấp hơn ngân hàng 70 đồng đã chuyển sang cao hơn 250 đồng/USD…
Nợ xấu tại 28 ngân hàng niêm yết tăng gần 27% trong 9 tháng đầu năm 2026, nhanh gấp hơn hai lần mức tăng trưởng cho vay. Các chuyên gia cảnh báo, việc xử lý nợ xấu phải nhanh hơn nhiều lần tốc độ phát sinh mới để bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định lãi suất…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Sau 5 năm tạm dừng thi công vì thiếu vốn, tuyến đường tránh phía Nam Bảo Lộc dài hơn 15km được tái khởi động. Dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng tháng 3/2028. Công trình nhằm giải quyết dứt điểm ùn tắc trên Quốc lộ 20 đoạn qua trung tâm Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.