Việt Nam – Nhật Bản tăng tốc hợp tác chiến lược toàn diện

Sáng 2/5, tại Trụ sở Chính phủ, ngay sau khi kết thúc thành công cuộc hội đàm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước và gặp gỡ báo chí để thông tin về kết quả hội đàm.

KÝ KẾT VĂN KIỆN THEN CHỐT, MỞ ĐƯỜNG CHO HỢP TÁC CÔNG NGHỆ CAO

Phát biểu tại họp báo, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định chuyến thăm chính thức Việt Nam lần đầu tiên của Thủ tướng Takaichi Sanae là dấu mốc quan trọng, tạo động lực mới và mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới giữa hai nước trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Nhật Bản đang phát triển ngày càng sâu sắc, thực chất và hiệu quả.

Nhấn mạnh đây là cuộc hội ngộ giữa những người bạn quý, cùng tiếp nối và phát triển mối quan hệ đã được bồi đắp hơn 13 thế kỷ, Thủ tướng cho biết Nhật Bản hiện là Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, đứng thứ nhất về ODA và lao động, thứ ba về đầu tư và thứ tư về thương mại.

Năm 2025, hợp tác ODA tăng hơn 600 triệu USD; kim ngạch thương mại hai chiều lần đầu vượt mốc 50 tỷ USD; đầu tư tăng gần 4 tỷ USD với gần 300 dự án mới. Hàng chục dự án hợp tác trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, bán dẫn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, vũ trụ… đang được triển khai tích cực.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên đã ký 6 văn kiện quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ vũ trụ, thông tin – truyền thông, thủy lợi, phát triển hạ tầng thích ứng với thiên tai, biến đổi khí hậu và tăng trưởng các-bon.

Hai bên cũng nhất trí thông qua Danh mục ưu tiên nội dung hợp tác về khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và an ninh kinh tế, tạo cơ sở thúc đẩy triển khai các dự án hợp tác cụ thể trong thời gian tới.

Thông tin về kết quả hội đàm, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết hai bên đã thống nhất các định hướng lớn nhằm đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản bước vào giai đoạn phát triển mới.

Trọng tâm là tiếp tục củng cố tin cậy chính trị; mở rộng hợp tác thực chất về quốc phòng, an ninh và ngoại giao; triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng về ngoại giao, thương mại, công nghiệp, năng lượng, khoa học – công nghệ; duy trì Đối thoại 2 2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao – Quốc phòng.

Hai bên cũng thống nhất tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng – an ninh, bao gồm nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc và ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia.

HƯỚNG TỚI MỤC TIÊU 60 TỶ USD THƯƠNG MẠI, 5 TỶ USD ĐẦU TƯ MỖI NĂM

Về hợp tác kinh tế, hai bên nhất trí tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững; đặt mục tiêu sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD mỗi năm và kim ngạch thương mại song phương đạt 60 tỷ USD vào năm 2030.

Hai nước khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư các dự án có hàm lượng công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Nhật Bản và tham gia các dự án đầu tư của Chính phủ Nhật Bản; thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng nông sản. Đồng thời, hai bên tiếp tục tăng cường hợp tác ODA, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh năng lượng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước.

Theo Thủ tướng Chính phủ, hai bên cũng nhất trí cụ thể hóa hợp tác trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn; ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung trong lĩnh vực bán dẫn, AI và công nghệ vũ trụ.

Hai bên thống nhất tổ chức họp Ủy ban hỗn hợp về hợp tác khoa học – công nghệ trong năm 2026, sớm tổ chức các sự kiện trao đổi công – tư về công nghệ cao và triển khai các dự án trong khuôn khổ Sáng kiến POWERR ASIA2 nhằm hỗ trợ các nước châu Á tăng cường tự chủ năng lượng.

Thủ tướng hoan nghênh việc hai bên công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt – Nhật về bán dẫn trong chương trình NEXUS³, đồng thời cảm ơn Nhật Bản đã hỗ trợ Việt Nam triển khai Dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, hai nước thống nhất đẩy mạnh gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa, du lịch; tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc tế và khu vực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982; đồng thời khẳng định Việt Nam ủng hộ các sáng kiến của Nhật Bản ở khu vực, trong đó có Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở, trên cơ sở phù hợp với Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và tuân thủ luật pháp quốc tế.

Về phần mình, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng được Quốc hội Việt Nam tín nhiệm bầu giữ trọng trách người đứng đầu Chính phủ; khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Đánh giá cao những thành tựu phát triển của Việt Nam thời gian qua, Thủ tướng Nhật Bản cho biết Việt Nam đang giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, là điểm đến đầu tư ngày càng hấp dẫn của doanh nghiệp Nhật Bản.

Hai bên nhất trí xác định an ninh kinh tế là lĩnh vực ưu tiên mới, bao gồm năng lượng, khoáng sản quan trọng, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và vũ trụ; đồng thời thúc đẩy hợp tác an ninh nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định trong khu vực.

Hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, nhất trí phối hợp thúc đẩy mở rộng Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương theo hướng chiến lược, trên cơ sở duy trì các tiêu chuẩn cao của Hiệp định.