Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vừa thực hiện Rà soát
Chính sách Thương mại đối với Anh, lần đầu tiên kể từ khi nước này rời khỏi
Liên minh châu Âu (EU) - sự kiện thường được gọi là Brexit.
WTO nhận định đóng góp của thương mại vào GDP của Anh đã “chững
lại” vì tình trạng kém hiệu quả kéo dài, trong khi xuất khẩu hàng hóa của nước này vẫn thấp
hơn khoảng 17% so với thời điểm trước đại dịch Covid-19.
Theo định chế này, hoạt động thương mại của Anh đã bắt đầu
suy yếu từ sau khủng hoảng tài chính 2008 và Brexit là một trong những nguyên
nhân chính dẫn tới đà sụt giảm mạnh của thương mại hàng hóa kể từ năm 2018.
WTO nhấn mạnh vai trò then chốt của thương mại đối với kinh
tế Anh và cho rằng Chính phủ nước này cần thúc đẩy thương mại nếu muốn cải thiện
tăng trưởng. Tuy nhiên, cảnh báo được đưa ra đúng lúc ông Chris Bryant, Bộ trưởng
Thương mại Anh, xác nhận chính phủ đang cắt giảm nhân sự phụ trách xúc tiến xuất
khẩu.
Phát biểu tại trụ sở WTO ở Geneva khi tiếp nhận báo cáo, ông
Bryant cho biết Chính phủ Anh đồng tình với nhận định của tổ chức về những
thách thức của nền kinh tế và đang tìm cách giảm tác động của Brexit bằng việc
“thiết lập lại” quan hệ thương mại với EU.
Ông cho biết chính phủ muốn giảm tối đa các rào cản thương mại
với EU, nhưng mọi bước đi vẫn phải nằm trong “lằn ranh đỏ” của Anh như không
tái gia nhập thị trường chung, không tham gia liên minh thuế quan và không chấp
nhận tự do đi lại của người lao động.
Vị Bộ trưởng dẫn ví dụ về thỏa thuận đạt được hồi tháng 5
trong lĩnh vực thú y với EU, nhằm dỡ bỏ kiểm tra biên giới đối với hàng hóa có
nguồn gốc thực vật và động vật. Theo ông, động thái này có thể tạo cú hích cho
thị trường hoa của Anh, nơi hiện khoảng 85% hoa cắt cành được nhập từ Hà Lan.
Dù vậy, theo ước tính của Chính phủ Anh, việc thiết lập lại
quan hệ thương mại với EU chỉ giúp GDP của nước này tăng khoảng 0,3% vào năm
2030. Con số này chưa bằng 1/10 so với mức suy giảm 4% về dài hạn mà Brexit gây
ra cho nền kinh tế nước này - theo Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách Anh (OBR).
Về mặt tích cực, WTO ghi nhận khu vực sản xuất công nghệ
cao của Anh - gồm hàng không vũ trụ, công nghệ xanh và dược phẩm - vẫn duy trì
ưu thế cạnh tranh trong số các nhóm ngành mũi nhọn của nước này suốt 3 thập kỷ
qua.
Về tình hình tại Bộ Thương mại Anh, ông Bryant cho
biết cơ quan này đang triển khai cắt giảm 20% nhân sự sau đợt rà soát chi tiêu
của bộ vào năm ngoái.
Theo hai nguồn tin nội bộ, tinh thần nhân viên đang xuống thấp
vì việc cắt giảm đội ngũ xúc tiến xuất khẩu, trong khi khẩu hiệu chính trị lại
là thúc đẩy tăng trưởng.
“Họ đang cắt giảm ‘đội bán hàng’ - bộ phận mang lại tăng trưởng”,
một nguồn tin nói với Financial Times.
Ông Bryant cho biết đã lắng nghe ý kiến của một số nhân viên
bày tỏ lo ngại, đồng thời thừa nhận lực lượng phụ trách thị trường Mỹ Latinh
đang bị “thu hẹp đáng kể” do Chính phủ chuyển trọng tâm sang tối đa hóa lợi ích
từ các hiệp định thương mại hiện có.
“Chúng ta sẽ phải làm được nhiều hơn với ít người hơn. Đó là
thực tế. Bộ buộc phải cắt giảm 20% nhân sự trước năm 2029. Đây là một phần của
yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động và chúng ta buộc phải chấp nhận”, ông nhấn
mạnh.