Những năm gần đây, toàn cầu hóa liên tiếp đối mặt với những rào cản mới, khi chủ nghĩa dân tộc và bảo hộ thương mại quay trở lại ở nhiều nền kinh tế lớn...
Ảnh minh họa - Ảnh: Reuters
Theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB), tỷ trọng thương mại
toàn cầu trong tổng sản phẩm trong nước (GDP) đã tăng mạnh trong hơn 5 thập kỷ
qua, từ khoảng 26% vào năm 1970 lên đỉnh 62,8% vào năm 2022.
Tuy nhiên, đến năm
2024, tỷ lệ này đã giảm còn 56,8%, cho thấy quá trình toàn cầu hóa có thể đã
qua giai đoạn tăng tốc mạnh nhất và đang có dấu hiệu phân mảnh rõ hơn.
Trong nhiều thập kỷ, thương mại hàng hóa, du lịch quốc tế và
hợp tác xuyên biên giới là những động lực quan trọng thúc đẩy toàn cầu hóa.
Nhưng trong vài năm gần đây, xu hướng này liên tiếp đối mặt với những rào cản mới,
khi chủ nghĩa dân tộc và bảo hộ thương mại quay trở lại ở nhiều nền kinh tế lớn.
Đà tăng của thương mại toàn cầu đã chững lại từ sau cuộc khủng
hoảng tài chính toàn cầu 2008. Sang nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Mỹ Donald
Trump, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung bắt đầu leo thang, tạo thêm sức ép lên
dòng chảy thương mại quốc tế. Đến năm 2020, đại dịch Covid-19 khiến tỷ trọng
thương mại toàn cầu trong GDP giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2003.
Dù vậy, thương mại toàn cầu đã phục hồi khá nhanh sau đại dịch.
Tỷ trọng thương mại trong GDP tăng lên mức cao nhất vào năm 2022, cho thấy các
chuỗi cung ứng quốc tế vẫn có khả năng thích ứng sau một cú sốc lớn. Tuy nhiên,
đà phục hồi này không duy trì được lâu.
Theo các nhà phân tích, cuộc chiến thương mại mới của Mỹ,
căng thẳng địa chính trị leo thang và các cuộc xung đột vũ trang, trong đó có tại
Trung Đông, đang tiếp tục cản trở dòng chảy thương mại toàn cầu. Khi các khối
kinh tế ngày càng tách biệt và xu hướng dân tộc chủ nghĩa gia tăng ở nhiều nơi,
nguy cơ thế giới bước vào một giai đoạn toàn cầu hóa chậm lại - thậm chí thoái
trào ở một số lĩnh vực - đang trở nên rõ nét hơn.
Điều này có thể khiến doanh nghiệp phải tính toán lại chuỗi
cung ứng để giảm mức độ phụ thuộc vào các tuyến thương mại dễ đứt gãy. Dù vậy,
quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu thường tốn nhiều thời gian và
chi phí. Vì thế, còn quá sớm để khẳng định xu hướng phân mảnh hiện nay sẽ kéo
dài trong bao lâu, nhưng những dữ liệu mới nhất của WB cho thấy thời kỳ toàn cầu hóa
tăng tốc liên tục có thể đã khép lại.
Ấn Độ tin tưởng nền kinh tế đủ mạnh để vượt qua cú sốc giá dầu
Tỷ giá đồng rúp Nga tăng lên mức cao nhất trong hơn 3 năm qua, gây áp lực đáng kể lên nền kinh tế Nga trong bối cảnh cuộc chiến tranh giữa nước này với Ukraine đã kéo dài đến năm thứ 5...
Quan chức Fed: Cú sốc giá dầu và AI sẽ cùng đẩy lạm phát lên cao hơn
Khác với quan điểm cho rằng AI sẽ gây thiểu phát, vị quan chức Fed này cho rằng AI sẽ là một lực lượng làm tăng lạm phát trong tương lai gần...
AI đang làm đảo lộn cách tuyển dụng kỹ sư phần mềm
Thị trường việc làm của kỹ sư phần mềm đang bước vào giai đoạn khó khăn hiếm thấy. Sau nhiều đợt cắt giảm nhân sự trong ngành công nghệ, hàng chục nghìn lao động mất việc đã khiến cạnh tranh cho các vị trí còn trống trở nên gay gắt hơn...
Mỹ-Iran chờ Tổng thống Trump phê duyệt thỏa thuận gia hạn ngừng bắn 60 ngày
Ngày thứ Năm (28/5), Mỹ và Iran đạt thỏa thuận sơ bộ nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn và dỡ bỏ các hạn chế đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa phê duyệt thỏa thuận này, trong khi truyền thông nhà nước Iran cũng nói rằng văn bản cuối cùng chưa được hoàn tất...
Exxon Mobil cảnh báo dự trữ dầu toàn cầu sắp tụt xuống mức nguy hiểm trong vài tuần tới
Tập đoàn năng lượng Mỹ Exxon Mobil cảnh báo dự trữ dầu toàn cầu có thể giảm xuống mức thấp kỷ lục trong vài tuần tới, làm gia tăng nguy cơ giá dầu tăng vọt và buộc các nước phải giảm nhu cầu tiêu thụ để tái cân bằng thị trường...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Phóng sự ảnh]: Hội thảo khoa học quốc gia hiến kế mô hình phát triển mới cho Việt Nam](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/05/26/0db4ac52352b4a17bbb178fb4c0b6020-92788.jpg?w=600&h=337&mode=crop)
