Các chính phủ nước ngoài bán mạnh trái phiếu kho bạc Mỹ trong tháng 3, khi cuộc chiến tranh ở Trung Đông buộc các ngân hàng trung ương phải rút dự trữ USD để bảo vệ đồng nội tệ trước sức ép mất giá từ cú sốc năng lượng.
Dữ liệu mới được Bộ Tài chính Mỹ công bố vào ngày 18/5 cho thấy Trung Quốc đã giảm lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ xuống còn 652,3 tỷ USD, thấp hơn khoảng 6% so với mức của tháng 2 và là đạt mức thấp nhất kể từ tháng 9/2008.
Nhật Bản, quốc gia chủ nợ lớn nhất của Chính phủ Mỹ, đã bán ra khoảng 47 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ trong tháng 3, giảm mức nắm giữ xuống còn 1.191 tỷ USD.
Tổng lượng nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của nước ngoài giảm xuống còn 9,25 nghìn tỷ USD trong tháng 3 từ mức 9,49 nghìn tỷ USD trong tháng 2.
Việc các chính phủ nước ngoài bán mạnh trái phiếu kho bạc Mỹ diễn ra khi xung đột Mỹ-Iran bùng nổ và giá dầu thô tăng vọt khiến đồng yên Nhật và các đồng tiền châu Á khác lao dốc. Các nền kinh tế trong khu vực phụ thuộc vào nhập khẩu dầu từ Vùng Vịnh, bao gồm Nhật Bản, đã phải đối mặt với cú sốc năng lượng lớn nhất trong nhiều thập kỷ, buộc các nhà hoạch định chính sách phải bán một phần tài sản bằng USD để can thiệp vào thị trường tiền tệ.
Ông Frederic Neumann, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á tại ngân hàng HSBC, nhận định: “Với sự biến động trên thị trường tài chính gia tăng kể từ khi chiến tranh ở Vùng Vịnh bắt đầu và áp lực lên tỷ giá hối đoái, đặc biệt là ở châu Á, không có gì đáng ngạc nhiên khi lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ của các ngân hàng trung ương giảm xuống”.
Ông Neumann cho rằng việc can thiệp vào thị trường ngoại hối để hỗ trợ đồng nội tệ đã khiến một số ngân hàng trung ương phải bán một phần lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ.
Theo giới phân tích, dữ liệu cho tháng 4 - dự kiến sẽ được công bố vào tháng tới - có thể cho thấy các ngân hàng trung ương sẵn sàng đi xa đến đâu để ổn định đồng nội tệ.
Các nhà hoạch định chính sách cũng có xu hướng điều chỉnh lại danh mục đầu tư trong những đợt căng thẳng thị trường. Một số động thái bán ra phản ánh lo ngại mang tính chiến thuật về lạm phát leo thang và giá trị trái phiếu giảm, dẫn tới chuyển sang các tài sản tương tự tiền mặt để đảm bảo thanh khoản nếu nhu cầu can thiệp gia tăng - ông Neumann cho biết.
Giá trái phiếu kho bạc Mỹ hiện vẫn đang đương đầu áp lực giảm mạnh, dẫn tới lợi suất tiếp tục tăng mạnh khi xung đột kéo dài ở Trung Đông làm dấy lên lo ngại về sự trỗi dậy của lạm phát và khiến các nhà đầu tư yêu cầu mức lãi cao hơn khi nắm giữ nợ Mỹ. Trong phiên giao dịch ngày 18/5, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ có lúc đạt mức cao nhất kể từ tháng 2/2025 trước khi chốt phiên ở mức hơn 4,6%. Trước chiến tranh, lợi suất của kỳ hạn này là dưới 4%.
Việc các chính phủ nước ngoài bán ròng nợ Mỹ cũng phản ánh giá việc trái phiếu giảm. Nhà đầu tư nước ngoài ghi nhận một khoản suy giảm giá trị 142,1 tỷ USD trên lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn chỉ trong tháng 3 - theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ.
Ngược lại với xu hướng trên, Chính phủ Anh đã tăng thêm khoảng 29,6 tỷ USD trong lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ của nước này, đạt 926,9 tỷ USD trong tháng 3, trong khi một số chính phủ chủ nợ nhỏ hơn của Mỹ giảm nắm giữ.
Trung Quốc đã giảm dần sự tiếp xúc trực tiếp với trái phiếu kho bạc Mỹ kể từ khi lượng nắm giữ đạt đỉnh khoảng 1,3 nghìn tỷ USD vào năm 2013, nhưng các nhà phân tích từ lâu đã lập luận rằng số liệu chính thức không phản ánh đầy đủ dấu chân thực sự của Bắc Kinh trên thị trường nợ Mỹ.
Các trung tâm lưu ký như Bỉ và Luxembourg được coi là các mạch dẫn cho tài sản của quỹ đầu tư quốc gia và các công ty đầu tư liên kết nhà nước của Trung Quốc. Nếu tính cả những "khoản nắm giữ bóng tối" này, con số tổng hợp của lượng trái phiếu kho bạc Mỹ trong tay Trung Quốc dường như tương đối ổn định - theo ông Tianchen Xu, nhà kinh tế cao cấp tại công ty nghiên cứu kinh tế Economist Intelligence Unit (EIU).
Bỉ nắm giữ 454 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ trong tháng 3, gần như không đổi so với mức của tháng 2. Lượng nắm giữ của Luxembourg đã ổn định trong cả năm qua, ở ngưỡng khoảng 439,4 tỷ USD.
Đối với Nhật Bản, câu hỏi liệu Tokyo có sẽ tiếp tục bán trái phiếu kho bạc để huy động vốn cho nỗ lực can thiệp tỷ giá đồng yên hay không cũng đã thu hút sự chú ý ở Washington trong những tuần gần đây.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được cho là đã can thiệp vào thị trường tiền tệ vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5 sau khi đồng yên giảm giá quá mức 160 yên đổi 1 USD - mức tỷ giá được cho là nhạy cảm về chính trị. Đồng yên đã rớt giá mạnh khi chi phí nhập khẩu dầu tăng vọt làm thâm hụt tài khoản vãng lai của Nhật Bản và làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy mất giá của đồng tiền này.
Ông Vikas Pershad, nhà quản lý danh mục đầu tư tại M&G Investments, cho biết tín hiệu từ các nhà hoạch định chính sách Mỹ là rõ ràng, rằng họ hy vọng "lựa chọn chính sách ưu tiên của Tokyo không phải là bán trái phiếu kho bạc Mỹ". Ông cũng chỉ ra rằng các thỏa thuận thương mại về khoáng sản quan trọng, công nghệ tiên tiến và quốc phòng có thể là những cơ hội thay thế để giúp giảm bớt áp lực lên dự trữ ngoại hối của Nhật Bản.
