Bán dẫn đưa Đài Loan và Hàn Quốc "áp đảo" thị trường chứng khoán châu Âu

Thị trường chứng khoán Đài Loan và Hàn Quốc, được dẫn dắt bởi các doanh nghiệp bán dẫn tăng trưởng mạnh, đang vượt lên trên nhiều nền kinh tế lớn của châu Âu.

Theo dữ liệu tổng hợp từ Bloomberg, thị trường chứng khoán Đài Loan gần đây đã đạt quy mô xấp xỉ 4,3 nghìn tỷ USD, vượt Vương quốc Anh để vươn lên vị trí thứ bảy thế giới về vốn hóa. Trong khi đó, thị trường Hàn Quốc cũng bám sát phía sau, với quy mô chỉ thấp hơn khoảng 140 tỷ USD.

Trong vòng 7 tháng qua, hai thị trường này đã vượt qua các thị trường chứng khoán lớn của châu Âu như Đức và Pháp.

Theo Bloomberg, đà tăng của thị trường chứng khoán Đài Loan chủ yếu được thúc đẩy bởi làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó TSMC (Công ty Chế tạo Chất bán dẫn Đài Loan) giữ vai trò hạt nhân, chiếm hơn 40% tổng vốn hóa toàn thị trường. Tại Hàn Quốc, động lực tăng trưởng đến từ hai “đầu tàu” của ngành bộ nhớ là Samsung và SK hynix.

Trái lại, các thị trường chứng khoán châu Âu vẫn chủ yếu dựa vào nhóm doanh nghiệp tài chính, với tỷ trọng công nghệ khiêm tốn hơn đáng kể.

Theo ông Ian Samson, Giám đốc quản lý danh mục đầu tư tại Fidelity International, sự trỗi dậy của Hàn Quốc và Đài Loan là hệ quả của xu hướng dài hạn trong ngành bán dẫn, vốn được coi là "dầu mỏ mới" – yếu tố đầu vào quan trọng của nền kinh tế. Điều này cũng đồng thời được củng cố bởi sự bùng nổ đầu tư vào AI. 

Châu Á đang khẳng định vị thế trung tâm trong nền kinh tế toàn cầu khi AI phát triển ngày càng mạnh mẽ, ngay cả trong bối cảnh bất ổn chính trị và thuế quan. Đơn đặt hàng xuất khẩu của Đài Loan trong tháng 3 vừa qua đã tăng mạnh nhất trong 16 năm, trong khi xuất khẩu của Hàn Quốc tăng hơn 40% trong tháng thứ hai liên tiếp, chủ yếu nhờ vào lượng chip xuất khẩu dồi dào.

Với vốn hóa thị trường lần lượt đạt 1,8 nghìn tỷ USD của TSMC và 1,5 nghìn tỷ USD của Samsung cùng SK Hynix, các công ty này đã vươn lên dẫn đầu trong nhóm các công ty công nghệ hàng đầu thế giới. Trong khi đó, ASML Holding NV, công ty lớn nhất châu Âu, lại có vốn hóa thấp hơn rất nhiều, chỉ khoảng 1,4 nghìn tỷ USD.

Tuy nhiên, quy mô nền kinh tế của Đài Loan và Hàn Quốc vẫn còn nhỏ hơn rất nhiều so với các cường quốc châu Âu. Quỹ Tiền tệ Quốc tế ước tính GDP của Hàn Quốc đạt 1,9 nghìn tỷ USD trong năm nay, và Đài Loan là 977 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với hơn 3 nghìn tỷ USD của Đức, Anh và Pháp.

Trong quý đầu tiên của năm 2026, TSMC ghi nhận kết quả tài chính ấn tượng, với thu nhập ròng tăng trưởng 40,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 18 tỷ USD. Công ty cũng điều chỉnh dự báo doanh thu cả năm, nâng mức tăng trưởng lên trên 30% và xác nhận kế hoạch xây dựng thêm nhà máy chế tạo vi mạch 3nm để đáp ứng nhu cầu tăng mạnh từ ngành AI, dự kiến sẽ vượt quá khả năng cung cấp vào năm 2027.

Trong khi đó, theo số liệu kinh doanh sơ bộ quý 1/2026, Samsung ghi nhận lợi nhuận hoạt động đạt 57,2 nghìn tỷ won, tương đương 37,9 tỷ USD, tăng 755% so với cùng kỳ năm 2025 và lập kỷ lục mới.

Còn SK Hynix ghi nhận doanh thu quý 1 đạt 52,58 nghìn tỷ won (35,54 tỷ USD), tăng gần gấp ba lần so với cùng kỳ năm trước và lần đầu vượt mốc 50 nghìn tỷ won. Lợi nhuận hoạt động đạt 37,61 nghìn tỷ won (khoảng 25,43 tỷ USD), tăng gấp năm lần so với cùng kỳ, với biên lợi nhuận đạt mức kỷ lục 72%.

Samsung và SK Hynix, hiện là hai trong ba doanh nghiệp chi phối thị trường chip nhớ toàn cầu, cùng với Micron Technology của Mỹ. Khi nhu cầu AI tăng mạnh những năm gần đây, cả ba công ty đều đẩy mạnh sản xuất HBM - loại chip dùng trong các bộ tăng tốc AI của hãng chế tạo chip Nvidia - khiến nguồn cung chip nhớ thông thường thêm thắt chặt.

Dù vậy, một số nhà đầu tư vẫn tỏ ra thận trọng về ảnh hưởng quá lớn của các cổ phiếu công nghệ đối với thị trường chứng khoán châu Á, khi các công ty như Samsung và SK Hynix chiếm đến 42% chỉ số Kospi của Hàn Quốc, còn TSMC chiếm tỷ trọng tương tự trong chỉ số Taiex của Đài Loan.