Bệnh hô hấp thường có xu hướng gia tăng vào thời điểm giao mùa Hè - Thu. Covid-19, cúm mùa và cả Adenovirus đều lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, đặc biệt tại những nơi đông người như sân bay, nhà ga, phương tiện giao thông công cộng, điểm du lịch…

Số ca Covid-19 đang có xu hướng tăng trở lại tại Hà Nội và nhiều cơ sở y tế trên cả nước trong bối cảnh cao điểm du lịch hè, khiến không ít người lo ngại về nguy cơ dịch quay trở lại. Chiều 28/7, cả Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội và Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đều khẳng định hiện nay chưa ghi nhận diễn biến bất thường, chưa xuất hiện biến chủng mới gây lo ngại và chưa có sự gia tăng các ca bệnh nặng hoặc tử vong.

Theo CDC Hà Nội, trong tuần từ ngày 17 - 24/7, toàn thành phố ghi nhận gần 200 ca mắc Covid-19 tại 76 phường, xã. Những tuần gần đây số ca mắc đã tăng rõ rệt. TS.BS Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc CDC Hà Nội, cho biết đây không phải diễn biến bất thường bởi Covid-19 hiện đã trở thành bệnh lưu hành trong cộng đồng tương tự cúm mùa và nhiều bệnh hô hấp khác.

Theo ông, bệnh có thể xuất hiện các đợt gia tăng theo mùa, song nguy cơ bùng phát thành đại dịch quy mô lớn như giai đoạn đầu của Covid-19 là rất thấp. Đến nay, Hà Nội chưa phát hiện biến chủng mới, chưa ghi nhận diễn biến dịch tễ bất thường và số ca mắc vẫn ở mức tương đương các năm gần đây.

Theo đánh giá của Bộ Y tế và CDC Hà Nội, nhiều yếu tố đang tạo điều kiện thuận lợi cho virus đường hô hấp lây lan. Đây là thời điểm nghỉ hè, nhu cầu đi lại, du lịch và tham gia các hoạt động tập trung đông người tăng mạnh. Bên cạnh đó, thời tiết nóng ẩm khiến nhiều người sinh hoạt trong không gian kín, sử dụng điều hòa và hạn chế thông khí. Những điều kiện này không chỉ làm Covid-19 gia tăng mà còn khiến cúm mùa, Adenovirus và nhiều bệnh hô hấp khác cùng tăng theo.

BSCKII. Nguyễn Trung Cấp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chia sẻ đa số bệnh nhân mắc bệnh cúm mùa diễn biến nhẹ và tự khỏi, tuy nhiên vẫn có một tỷ lệ nhất định diễn biến nặng. Cụ thể, cúm mùa ở người có bệnh nền và người cao tuổi có thể đóng vai trò như một yếu tố làm bùng phát đợt cấp của các bệnh lý mãn tính và làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các biến cố như: nhồi máu cơ tim, đột quỵ, viêm phổi, nhiễm trùng huyết…

Thứ hai, bản thân cúm mùa có diễn biến nặng khi virus cúm không chỉ tấn công vào hệ hô hấp mà còn có thể gây tổn thương ở nhiều cơ quan. Ngay cả những người trẻ, khỏe mạnh khi mắc cúm mùa vẫn có một tỷ lệ nhất định có nhiều tổn thương nghiêm trọng như viêm phổi nặng dẫn đến suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim...

BSCKII. Nguyễn Trung Cấp chỉ ra 3 sai lầm chính khi người mắc bệnh cúm tự điều trị tại nhà dẫn đến nguy kịch. Thứ nhất, coi bệnh cúm là bệnh "xoàng". Thứ hai, tự ý dùng kháng sinh và các thuốc chứa corticoid. Bệnh cúm do virus cúm gây ra nên kháng sinh không có tác dụng. Việc người bệnh tự ý ra mua kháng sinh không những không khỏi bệnh mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Các thuốc có chứa corticoid có thể gây suy giảm miễn dịch, làm bệnh cúm diễn biến phức tạp hơn.

Một điểm rất đáng lưu ý nữa là khi hạ sốt, cần tuyệt đối tránh các loại thuốc hạ sốt chứa Aspirin vì có thể gây ra hội chứng Reye (gây tổn thương não và suy gan cấp, rất nguy hiểm). Thứ ba, đừng đợi đến lúc kiệt sức, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất khi có một trong các biểu hiện: sốt cao liên tục không hạ sau 48 giờ, cảm giác tức ngực, khó thở (nhịp thở nhanh), nôn nhiều, không ăn uống được, hoặc có dấu hiệu li bì, lú lẫn...

Trong khi đó, tại Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh viện đã ghi nhận 2.777 trường hợp dương tính với Adenovirus, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2025. Riêng những ngày đầu tháng 7 đã có thêm 383 trẻ mắc bệnh, cho thấy số ca vẫn tiếp tục gia tăng.

Đây là thời điểm trẻ tham gia nhiều hoạt động hè, học năng khiếu, vui chơi và bơi lội nên nguy cơ tiếp xúc nguồn lây cao hơn. Adenovirus chủ yếu lây qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Virus còn có thể lây qua đường tiêu hóa, qua niêm mạc mắt, đồ dùng cá nhân, các bề mặt nhiễm virus và nguồn nước không bảo đảm vệ sinh tại bể bơi.

Dù vậy, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên quá hoang mang, điều quan trọng là cần trang bị kiến thức đúng và theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống của ngành y tế. Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh đã được chứng minh hiệu quả như đeo khẩu trang khi đến cơ sở y tế, trên phương tiện giao thông công cộng, tại nơi đông người hoặc không gian kín. Thường xuyên rửa tay; giữ môi trường thông thoáng; duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát tốt bệnh nền.

Do vẫn đang trong mùa cao điểm du lịch, để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Đào Phương Thúy, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, khuyến cáo người dân có thể phòng ngừa lây nhiễm bệnh hô hấp bằng các biện pháp đơn giản. Đầu tiên, cài đặt điều hòa ở mức khoảng 26 - 28 độ C, tránh để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt hoặc vùng cổ trong thời gian dài. Khi vừa từ ngoài trời vào, nên nghỉ vài phút để cơ thể thích nghi trước khi vào phòng lạnh.

Thời tiết nóng cùng việc di chuyển nhiều khi đi du lịch khiến cơ thể mất nước qua mồ hôi. Nên uống nước đều đặn trong ngày, không đợi đến khi khát mới uống. Sân bay, nhà ga, xe khách, tàu hỏa và các điểm du lịch đông người là những nơi có nguy cơ lây truyền các bệnh hô hấp cao hơn do tập trung đông người trong không gian kín. Đeo khẩu trang giúp giảm nguy cơ lây truyền virus đường hô hấp.

Lịch trình tham quan dày đặc, thức khuya hoặc di chuyển đường dài ngủ không đủ giấc có thể làm cơ thể mệt mỏi, suy giảm chức năng miễn dịch. Người trưởng thành nên ngủ đủ 7 - 9 giờ mỗi đêm, duy trì chế độ ăn cân đối, bổ sung đầy đủ protein, rau xanh và trái cây để hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Người từ 65 tuổi, người mắc COPD, hen, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc suy giảm miễn dịch nên tiêm vaccine phế cầu, cúm trước mùa du lịch. Người bệnh cũng nên mang đủ thuốc kiểm soát hàng ngày và thuốc cắt cơn theo đơn. Đồng thời, nên mang theo đơn thuốc hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án để thuận tiện nếu cần khám, điều trị ở nơi khác