Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc mắt ngày càng gia tăng, các bệnh viện đang phải vận hành với cường độ rất cao để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Song song, các bác sĩ không ngừng cập nhật kiến thức mới và nâng cao năng lực chuyên môn…

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vừa thực hiện thành công ca cắt bè củng giác mạc mắt phải đầu tiên điều trị cho người bệnh mắc glôcôm nặng. Người bệnh là ông P.S.C., 62 tuổi, quốc tịch Lào, có tiền sử đái tháo đường type 2. Trước khi đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, ông đã thăm khám và điều trị tại nhiều cơ sở y tế ở Lào và Thái Lan nhưng tình trạng không cải thiện.

Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện đau nhức dữ dội mắt phải, đau lan vùng hốc mắt, nhìn mờ, đau đầu nhiều, kèm buồn nôn và nôn. Tại bệnh viện, kết quả thăm khám ghi nhận thị lực mắt phải giảm trầm trọng, nhãn áp tăng rất cao, đe dọa nghiêm trọng chức năng thị giác.

Sau hội chẩn chuyên môn, bác sĩ trưởng khoa Lê Việt Sơn cùng các bác sĩ Khoa Mắt chẩn đoán người bệnh mắc glôcôm góc mở mắt phải, kèm bệnh võng mạc đái tháo đường và đục thủy tinh thể. Ê-kíp do BSCKII. Phùng Thị Thúy Hằng phụ trách đã hội chẩn chuyên khoa và chỉ định phẫu thuật cắt bè củng giác mạc. Đây là phương pháp tạo đường lưu thông mới cho thủy dịch, giúp hạ nhãn áp, từ đó bảo tồn phần thị lực còn lại cho người bệnh.

Theo các bác sĩ, glôcôm là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục trên thế giới. Bệnh thường tiến triển âm thầm. Khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng như nhìn mờ, đau nhức mắt, nhìn quầng xanh đỏ quanh đèn, đau đầu, buồn nôn... tổn thương thần kinh thị giác có thể đã ở giai đoạn nặng. Vì vậy, phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quyết định trong việc bảo tồn thị lực.

Tại Hội thảo Nhãn khoa quốc tế Cố đô Huế lần thứ VII mới đây, BSCKII. Phạm Như Vĩnh Tuyên, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, Phó Giám đốc Trung tâm Mắt bệnh viện, cho biết một số nhóm bệnh lý về mắt đang gia tăng rõ rệt tại Việt Nam và cần được đặc biệt quan tâm.

Trong đó, nổi bật nhất là tật khúc xạ, đặc biệt cận thị ở lứa tuổi học đường. Cùng với đó, glôcôm vẫn là nguyên nhân gây mù lòa không hồi phục hàng đầu. Song song, bệnh võng mạc đái tháo đường cũng ngày càng phổ biến và trở thành nguyên nhân quan trọng gây giảm thị lực ở người trưởng thành. Cùng với đó là thoái hóa hoàng điểm tuổi già, bệnh mắt thường gặp ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa.

Theo BSCKII. Phạm Như Vĩnh Tuyên, điểm đáng lưu ý nhất trong phòng chống mù lòa hiện nay là nhiều bệnh lý nguy hiểm hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, người dân không nên đợi đến khi nhìn mờ hoặc thị lực suy giảm mới đi khám.

Đối với glôcôm, người từ 40 tuổi trở lên nên khám mắt định kỳ 1 - 2 năm/lần, bao gồm đo nhãn áp và soi đáy mắt để đánh giá thị thần kinh. Những người có nguy cơ cao như có tiền sử gia đình mắc glôcôm, cận thị hoặc viễn thị nặng, đái tháo đường hoặc phải sử dụng corticoid kéo dài cần được khám sớm hơn và theo dõi thường xuyên theo chỉ định của bác sĩ.

Người trên 50 tuổi cũng nên khám mắt định kỳ để phát hiện sớm đục thủy tinh thể và thoái hóa hoàng điểm tuổi già. Trong khi đó, trẻ sinh non cần được sàng lọc bệnh võng mạc theo đúng lịch hẹn, còn trẻ em trong độ tuổi đi học nên được kiểm tra thị lực mỗi năm để phát hiện sớm tật khúc xạ và nhược thị, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

Nhằm nâng cao kỹ thuật chuyên môn cho ngành nhãn khoa, sáng 28/7, tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, chương trình Bệnh viện Bay Orbis 2026 chính thức khai mạc. Đây là lần thứ 5 máy bay bệnh viện của tổ chức Orbis đến Đà Nẵng, đồng thời đánh dấu 20 năm kể từ chuyến bay đầu tiên của tổ chức này đến Việt Nam vào năm 2006.

Bệnh viện Bay Orbis (Flying Eye Hospital) là một máy bay được cải tạo thành bệnh viện nhãn khoa và trung tâm đào tạo di động. Trên máy bay có phòng phẫu thuật, phòng mô phỏng, hệ thống truyền hình trực tiếp và các không gian giảng dạy, cho phép chuyên gia quốc tế vừa thực hiện đào tạo, vừa chuyển giao kỹ thuật cho các bác sĩ tại nước sở tại.

Trong 3 tuần làm việc tại Bệnh viện Mắt Đà Nẵng, chương trình huy động hơn 20 chuyên gia nhãn khoa tình nguyện của Orbis đến từ 7 quốc gia. Các chuyên gia dự kiến trực tiếp đào tạo hơn 230 y bác sĩ, điều dưỡng nhãn khoa thông qua các hình thức đào tạo mô phỏng, cầm tay chỉ việc và hội thảo lâm sàng. Nội dung đào tạo tập trung vào các chuyên ngành như đục thủy tinh thể, glôcôm, bệnh lý võng mạc và phẫu thuật tạo hình mắt.

Theo lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng, chương trình giúp đội ngũ y bác sĩ nhãn khoa tại Đà Nẵng và khu vực miền Trung - Tây Nguyên tiếp cận các kỹ thuật, phương pháp điều trị mới, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn. Ông Dương Huy Lương, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), đánh giá đây là chương trình mang tính thiết thực, phù hợp với định hướng phát triển y tế từ xa của Việt Nam. 

Theo kế hoạch, chương trình năm 2026 cũng tổ chức khám sàng lọc miễn phí cho khoảng 175 người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, thực hiện 78 ca phẫu thuật và điều trị bệnh về mắt; đồng thời viện trợ trang thiết bị, dụng cụ và vật tư y tế để phục vụ công tác đào tạo, khám chữa bệnh trước khi bàn giao cho Bệnh viện Mắt Đà Nẵng quản lý, sử dụng.

Theo bà Ngọc Phạm, Trưởng đại diện của Orbis tại Việt Nam, chương trình này không phải là một can thiệp riêng lẻ mà là dấu mốc mới nhất trong hành trình hợp tác bền vững giữa Orbis và ngành mắt Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh. Thành quả quan trọng nhất nằm ở việc đội ngũ nhãn khoa đủ năng lực để chủ động tiếp nhận, làm chủ kỹ thuật và tự dẫn dắt sự phát triển của chuyên ngành.

Trong khi đó, bà Kathleen Sherwin, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Orbis quốc tế, đánh giá sự phối hợp giữa Chính phủ, Bộ Y tế, các địa phương, bệnh viện, trường đại học và các đối tác trong nhiều năm đã góp phần củng cố hệ thống chăm sóc mắt tại Việt Nam.

Theo bà, Việt Nam hiện được ghi nhận là một trong những quốc gia dẫn đầu khu vực ở các lĩnh vực như chăm sóc mắt trẻ em, điều trị bệnh võng mạc đái tháo đường, bệnh võng mạc trẻ đẻ non, phát triển nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo trong nhãn khoa.