Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam hướng ứng dụng công nghệ hạt nhân không chỉ phục vụ chương trình điện hạt nhân mà còn mở rộng sang y tế, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác...

Ngày 30/7, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết hội nghị diễn ra trong bối cảnh đặc biệt quan trọng khi Việt Nam đang tích cực chuẩn bị triển khai chương trình điện hạt nhân, đầu tư xây dựng lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình trong nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Lấy ví dụ về tiềm năng ứng dụng của công nghệ hạt nhân, Bộ trưởng cho biết Hàn Quốc hiện không chỉ sử dụng công nghệ này trong xạ trị và chẩn đoán y khoa mà còn đang nghiên cứu các phương pháp điều trị bệnh nan y như ung thư. Theo Bộ trưởng, đây cũng là định hướng Việt Nam hướng tới, đưa công nghệ hạt nhân vào thực tiễn không chỉ trong lĩnh vực phát điện mà còn mở rộng sang y tế, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác.

Bộ trưởng mong muốn các đơn vị thuộc Bộ tăng cường phối hợp với doanh nghiệp, bệnh viện để sớm đưa các công nghệ mới vào ứng dụng trong thực tiễn.

Bộ trưởng cho biết hệ thống pháp luật về năng lượng nguyên tử đang tiếp tục được hoàn thiện nhằm triển khai Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 và Chiến lược phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Năm 2025, Việt Nam đã xây dựng hệ thống pháp luật, còn năm nay sẽ tập trung triển khai cùng nhiều chiến lược, đề án quan trọng.

Bộ trưởng cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì xây dựng Đề án đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Đây là đề án rất quan trọng và đã được Thủ tướng thông qua. Hiện Việt Nam đang tăng cường thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều đối tác quốc tế để trao đổi về hợp tác nghiên cứu, đặc biệt là đào tạo nhân lực cho ngành năng lượng nguyên tử.

"Nếu không đào tạo nguồn nhân lực đi trước một bước thì chúng ta sẽ rất khó vận hành các nhà máy điện hạt nhân cũng như triển khai hiệu quả các ứng dụng của năng lượng nguyên tử và công nghệ hạt nhân", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đáng chú ý, theo cơ cấu tổ chức mới của Bộ Khoa học và Công nghệ đã được Chính phủ phê duyệt, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân được nâng lên thành cục loại I. Theo Bộ trưởng, điều này thể hiện sự ghi nhận của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ đối với vai trò, sứ mệnh và trách nhiệm của cơ quan này, nhất là trong bối cảnh bộ máy đang được tinh gọn nhưng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân vẫn được nâng cấp.

Bộ trưởng nhấn mạnh việc triển khai chương trình điện hạt nhân và phát triển các ứng dụng năng lượng nguyên tử là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài, gắn trực tiếp với an ninh năng lượng, năng lực khoa học - công nghệ, chất lượng tăng trưởng và vị thế quốc gia.

"Để thực hiện thành công nhiệm vụ này, chúng ta cần một tầm nhìn dài hạn, hệ thống pháp luật đồng bộ, cơ quan pháp quy đủ mạnh, đội ngũ chuyên gia có năng lực và một nền văn hóa an toàn được xây dựng vững chắc trong mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan", Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng bày tỏ tin tưởng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, sự chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, các cơ sở bức xạ, hạt nhân, cùng sự đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học và sự đồng hành của IAEA cũng như các đối tác quốc tế, hệ thống pháp quy hạt nhân của Việt Nam sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu lực và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế.

Qua đó, tạo nền tảng vững chắc để phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, bảo đảm an toàn, an ninh, phát triển bền vững và triển khai thành công chương trình điện hạt nhân quốc gia.