Bộ Công Thương “thúc” tiến độ các dự án điện trong quy hoạch, gắn trách nhiệm chủ đầu tư

Ngày 7/1/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông báo số 41/BCT-ĐL, đôn đốc triển khai các dự án điện trong Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện 8 điều chỉnh) và Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện 8 điều chỉnh.

RÚT NGẮN TIẾN ĐỘ, ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh, đặc biệt tại khu vực phía Bắc, nhiều dự án điện lớn còn đối mặt với các vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, tài chính và hạ tầng lưới, thông điệp xuyên suốt của Bộ Công Thương là chuyển mạnh từ “đủ tiến độ trên giấy” sang “đủ điện trong thực tế”.

Theo đó, Bộ Công Thương yêu cầu các chủ đầu tư dự án nguồn và lưới điện khẩn trương đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm quy trình, chất lượng, an toàn công trình và sớm đưa các dự án vào vận hành trước kế hoạch từ 3–6 tháng. Trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc, chủ đầu tư phải báo cáo rõ nguyên nhân, đề xuất giải pháp xử lý hoặc phương án tháo gỡ, nhằm đáp ứng tiến độ theo yêu cầu.

Đối với các dự án nhiệt điện khí LNG, Bộ Công Thương yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương triển khai và đưa dự án vào vận hành trước ngày 1/1/2031 để được hưởng các cơ chế theo quy định tại Khoản 2, Khoản 3 Điều 15 Nghị định số 56/2025/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 100/2025/NĐ-CP.

Thông báo nêu rõ, trong trường hợp không đáp ứng tiến độ theo quy hoạch được duyệt, chủ đầu tư hoàn toàn chịu trách nhiệm về hiệu quả dự án theo quy định pháp luật tại thời điểm đưa dự án vào vận hành. Quy định này nhằm làm rõ ranh giới trách nhiệm, đồng thời tạo áp lực thực chất để các dự án LNG - được xác định là nguồn điện nền quan trọng trong cơ cấu điện lực, không tiếp tục chậm tiến độ kéo dài.

Với các dự án nguồn điện linh hoạt, Bộ Công Thương yêu cầu các nhà đầu tư chủ động phối hợp với chính quyền địa phương xác định cụ thể vị trí dự án, từ đó sớm triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư, bảo đảm tiến độ vận hành theo quy hoạch. Đây là nhóm nguồn điện được kỳ vọng hỗ trợ cân bằng hệ thống, bổ sung cho các nguồn năng lượng tái tạo biến động, do đó yêu cầu về tiến độ và khả năng sẵn sàng vận hành được đặt ra ở mức cao.

Đối với các dự án lưới điện, Bộ Công Thương yêu cầu các chủ đầu tư tập trung cao độ cho công tác đầu tư xây dựng, bảo đảm tiến độ và chất lượng, đặc biệt là các dự án cấp điện cho khu vực phía Bắc và các dự án lưới điện phục vụ nhập khẩu điện từ Lào. Việc hoàn thành đúng hạn các công trình lưới được xác định là điều kiện tiên quyết để phát huy hiệu quả các dự án nguồn đã và đang được đầu tư.

QUY HOẠCH, BỐ TRÍ ĐẤT ĐAI: ĐỊA PHƯƠNG PHẢI ĐI TRƯỚC MỘT BƯỚC

Đối với UBND các tỉnh, thành phố, Bộ Công Thương đề nghị triển khai nghiêm túc, quyết liệt các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025, cũng như các văn bản điều hành, đôn đốc liên quan.

Trước hết, các địa phương cần khẩn trương cập nhật các dự án nguồn và lưới điện trong điều chỉnh Quy hoạch điện 8 vào quy hoạch tỉnh và các quy hoạch kỹ thuật, chuyên ngành như quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, quy hoạch sử dụng đất. Đây là cơ sở để tổ chức không gian phát triển, bố trí quỹ đất và thực hiện các thủ tục đầu tư xây dựng theo đúng quy định.

Tiếp đến, các địa phương phải xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, phân công rõ trách nhiệm của các sở, ngành và chính quyền cấp xã nơi có dự án, bảo đảm việc tổ chức thực hiện điều chỉnh Quy hoạch điện 8 và Kế hoạch thực hiện được thông suốt, đồng bộ.

Đối với các dự án chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc chưa lựa chọn nhà đầu tư, Bộ Công Thương yêu cầu địa phương triển khai ngay việc lựa chọn nhà đầu tư theo điều chỉnh Quy hoạch điện 8, đồng thời báo cáo rõ nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc nếu phát sinh chậm trễ.

Trường hợp dự án không thể kịp tiến độ theo quy hoạch, địa phương phải đề xuất giải pháp thay thế nhằm bảo đảm cung ứng điện, tránh để phát sinh khoảng trống nguồn trong giai đoạn cao điểm phụ tải.

Với các dự án đã lựa chọn nhà đầu tư, Bộ Công Thương đề nghị UBND các tỉnh, thành phố phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư trong công tác thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng, nghiệm thu công trình theo đúng quy định pháp luật về xây dựng.

Công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, di dân, tái định cư được yêu cầu thực hiện chủ động, đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho thi công. Đối với các dự án đang triển khai, chính quyền địa phương nơi dự án đi qua phải tập trung tối đa nguồn lực hỗ trợ giải quyết vướng mắc theo thẩm quyền, sớm đưa công trình vào vận hành.

Thông báo yêu cầu địa phương hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ nếu để các dự án điện chậm tiến độ so với quy hoạch và kế hoạch được duyệt.

Một nội dung quan trọng khác được Bộ Công Thương nhấn mạnh là việc tổ chức thực hiện Nghị quyết số 253/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025, có hiệu lực từ 1/3/2026 về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026–2030.

Nghị quyết 253 cho phép điều chỉnh, cập nhật quy hoạch trong trường hợp cần thiết, với điều kiện không làm thay đổi quan điểm, mục tiêu, định hướng lớn và không làm tăng tổng công suất lắp đặt theo cơ cấu từng loại hình nguồn điện đã được xác định.

Do đó, các địa phương được yêu cầu căn cứ Điều 4 của Nghị quyết, rà soát các dự án cần điều chỉnh, lập hồ sơ với đầy đủ nội dung: cơ sở pháp lý và sự cần thiết điều chỉnh; hiện trạng; quy mô, tiến độ, thông số kỹ thuật; đánh giá tác động đối với nguồn và lưới điện khu vực; các giải pháp đồng bộ bảo đảm cung cấp điện; hiệu quả kinh tế – xã hội; cùng các kiến nghị cụ thể.

Thông báo 41/BCT-ĐL cho thấy quyết tâm của Bộ Công Thương trong việc siết kỷ luật triển khai Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, chuyển trọng tâm từ ban hành quy hoạch sang tổ chức thực hiện hiệu quả.

Việc rút ngắn tiến độ, gắn trách nhiệm cụ thể cho chủ đầu tư và địa phương, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng khung pháp lý mới từ Nghị quyết 253 của Quốc hội, được xem là các bước đi nhằm bảo đảm an ninh cung ứng điện ổn định, liên tục cho nền kinh tế trong giai đoạn tới.