Thông tin được đưa ra tại Hội nghị giao ban thực hiện nhiệm vụ công tác tháng Tư và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng Năm diễn ra sáng 8/5.
Theo ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, đến hết tháng 4/2026, cả nước đã đưa vào khai thác thêm 254 km đường bộ cao tốc mới, gồm toàn bộ các đoạn Quảng Ngãi – Hoài Nhơn (88 km), Hoài Nhơn – Quy Nhơn (70 km), 54 km đoạn Quy Nhơn – Chí Thạnh, 24 km đoạn Chí Thạnh – Vân Phong và 18 km thuộc Dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu. Đồng thời, hoàn thiện thêm 73 km tuyến Hậu Giang – Cà Mau và khởi công cầu Ninh Cường.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho biết hiện vẫn còn 11 dự án đường bộ và hệ thống giao thông thông minh (ITS), trạm thu phí, kiểm tra tải trọng xe chưa đáp ứng tiến độ đề ra. Nguyên nhân chủ yếu do chậm giải phóng mặt bằng, giá nhiên liệu tăng cao khiến nhiều nhà thầu thi công cầm chừng.
Liên quan công tác vận hành thu phí, từ ngày 2/3 đến 30/4/2026, hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam đầu tư công đã ghi nhận hơn 6 triệu lượt phương tiện, thu hơn 590 tỷ đồng nộp ngân sách Nhà nước. Bộ Xây dựng cho biết đã tổ chức kiểm tra hiện trường và chỉ đạo xử lý các tồn tại phát sinh trong quá trình vận hành.
Trong lĩnh vực đường sắt, các dự án trọng điểm tiếp tục được triển khai. Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã hoàn thành thẩm định chung báo cáo nghiên cứu khả thi từ ngày 10/4/2026. Đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tư vấn đang hoàn thiện nhiệm vụ và dự toán chi phí gói thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Bộ Xây dựng cũng đã hoàn thành báo cáo đầu kỳ quy hoạch hai tuyến Hà Nội – Đồng Đăng và Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái.
Về giải ngân đầu tư công, năm 2026 Bộ Xây dựng được giao kế hoạch vốn hơn 133.843 tỷ đồng. Tuy nhiên, Bộ đã đề nghị điều chuyển hơn 55.000 tỷ đồng cho các địa phương phục vụ giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, qua đó kế hoạch giải ngân sau điều chỉnh còn khoảng 54.075 tỷ đồng.
Tính đến hết tháng 4/2026, Bộ đã giải ngân khoảng 6.076 tỷ đồng, tương đương 11,23% kế hoạch sau điều chỉnh. Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, tỷ lệ giải ngân thấp do phần lớn vốn tập trung cho hai dự án đường sắt lớn, chủ yếu phục vụ công tác giải phóng mặt bằng nên chưa thể giải ngân ngay; đồng thời chịu tác động từ biến động giá nhiên liệu, thiếu vật liệu xây dựng và thủ tục ODA kéo dài.
Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công, tăng cường điều hành tại hiện trường, kịp thời thanh quyết toán theo quy định và không để chậm giải ngân vốn đầu tư công. Sau khi đưa vào khai thác, các tuyến cao tốc phải bảo đảm kết nối đồng bộ với hệ thống thu phí chung theo đúng nghị quyết của Quốc hội.
Trong tháng 5, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tập trung rà soát, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn ngành xây dựng, ưu tiên các lĩnh vực mới như đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao; đồng thời tiếp tục đẩy nhanh chuẩn bị đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm.
