Bộ Y tế đề nghị các địa phương siết chặt an toàn thực phẩm, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán

Để chủ động bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán, mùa Lễ hội Xuân năm 2026 và trong thời gian tới, Bộ Y tế vừa gửi văn bản đến Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đề nghị phối hợp thực hiện.

Theo đó, các địa phương, đơn vị xây dựng kế hoạch và triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, giám sát nguy cơ an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội; đặc biệt trong dịp Tết, lễ hội.

Trong đó, cần chú ý ngộ độc do nấm độc vào mùa Xuân Hè; ngộ độc do các loại động, thực vật có chứa độc tố tự nhiên; các mặt hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn trong dịp lễ hội.

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm cũng cần được tăng cường, tập trung vào các cơ sở chế biến suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp, trường học và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, cơ sở sản xuất, kinh doanh nước uống đóng chai, đóng bình.

Song hành là các biện pháp giám sát, hướng dẫn phù hợp đối với dịch vụ nấu ăn lưu động, các bữa ăn liên hoan, tiệc cưới, đám giỗ đông người. Kiên quyết xử lý nghiêm và đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm, cơ sở không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định.

Các thông tin về hành vi vi phạm và kết quả xử lý vi phạm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm được đề nghị công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo kịp thời cho cộng đồng.

Công tác thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm cũng được nhấn mạnh. Tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, đặc biệt là các biện pháp lựa chọn, chế biến, bảo quản an toàn đối với thực phẩm truyền thống, thực phẩm theo tập quán địa phương.

Khuyến cáo người dân chỉ sử dụng thực phẩm, nguyên liệu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, không sử dụng thực phẩm quá hạn, hoặc có dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề nghị các đơn vị tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác tuyên truyền, thanh tra, kiểm tra về an toàn thực phẩm, nhất đối với nông sản và việc sử dụng các loại nấm, cây, củ, quả rừng tự nhiên làm thực phẩm; hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, trọng tâm là các cơ sở nhỏ lẻ, nấu rượu thủ công, kịp thời ngăn chặn việc lưu thông các sản phẩm rượu không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn theo quy định.

Tập trung kiểm tra đột xuất các cơ sở chế biến thực phẩm, bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố; kiên quyết xử lý, đình chỉ hoạt động, thu hồi, tiêu hủy thực phẩm không bảo đảm an toàn và công khai vi phạm theo quy định.

Ngoài ra, cần tổ chức điều tra, xác minh, xử lý và kết luận kịp thời các vụ ngộ độc thực phẩm; làm rõ nguyên nhân, nguồn gốc gây ngộ độc, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan; chủ động triển khai các biện pháp khắc phục, phòng ngừa nguy cơ tái diễn.

Cũng theo đề nghị của Bộ Y tế, các đơn vị cần chuẩn bị sẵn sàng kế hoạch, phương án, lực lượng, thuốc và thiết bị vật tư y tế để triển khai hiệu quả các biện pháp xử lý, khắc phục hậu quả khi xảy ra sự cố về an toàn thực phẩm, ngộ độc.

Bộ Y tế cho biết trong năm 2025, tình hình ngộ độc thực phẩm đã giảm về số vụ, số người mắc và số người tử vong so với năm 2024. Tuy nhiên, vẫn còn một số vụ ngộ độc thực phẩm lớn liên quan đến bếp ăn tập thể, bữa ăn gia đình, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố làm nhiều người mắc và phải nhập viện điều trị.

Trong đó, một số trường hợp tử vong do ăn uống thực phẩm từ động vật, thực vật chứa độc tố tự nhiên (nấm độc, côn trùng, cây, quả rừng, thủy hải sản…); quá trình chế biến, bảo quản nguyên liệu, thực phẩm chưa đúng cách; ý thức chấp hành quy định pháp luật về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm của một số cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm chưa nghiêm.