Quy định bỏ khu vực tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập tại Hà Nội từ năm học 2026 - 2027 được nhiều người đánh giá là bước thay đổi lớn trong chính sách tuyển sinh. Khi học sinh có thể đăng ký 3 trường bất kỳ, cơ hội lựa chọn được mở rộng...

Nhiều năm trước, Hà Nội được chia thành 12 khu vực tuyển sinh dựa trên địa bàn quận, huyện. Việc này nhằm bảo đảm các điều kiện thuận lợi nhất về địa giới hành chính, giúp học sinh không phải di chuyển quá xa để đi học. 

THAY ĐỔI LỚN TRONG CÁCH THỨC TUYỂN SINH 

Tuy nhiên từ năm học 2026 - 2027, việc phân chia khu vực tuyển sinh được bãi bỏ. Học sinh chỉ cần có nơi cư trú tại Hà Nội là có thể đăng ký dự tuyển vào các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn thành phố. 

Điều chỉnh này nhằm hướng tới tuyển sinh phi địa giới hành chính, phù hợp với quá trình sắp xếp địa giới hành chính và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. 

Một điểm đáng chú ý khác là học sinh có thể đăng ký nguyện vọng vào bất kỳ trường trung học phổ thông công lập nào trên địa bàn thành phố.

Trước đây, học sinh được đăng ký nguyện vọng dự tuyển vào tối đa 3 trường trung học phổ thông công lập, xếp theo thứ tự nguyện vọng 1, nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3. Trong đó, nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2 phải thuộc cùng một khu vực tuyển sinh theo quy định, nguyện vọng 3 có thể thuộc một khu vực tuyển sinh bất kỳ.

Anh Nguyễn Minh Hải (phường Chương Dương, Hà Nội) cho biết gia đình anh có con đang học lớp 9 nên đặc biệt quan tâm đến những điều chỉnh trong chính sách tuyển sinh.

Theo anh Hải, việc bỏ khu vực tuyển sinh là quy định mới khá cởi mở. Trước đây, nhiều học sinh học lực tốt nhưng vì giới hạn khu vực nên khó đăng ký vào những trường mong muốn. Bây giờ học sinh có thể chủ động lựa chọn hơn, tất nhiên phải phù hợp với điều kiện gia đình và năng lực học tập.

LO NGẠI CẠNH TRANH TRƯỜNG ĐIỂM

Bên cạnh sự đồng tình với quy định mới, một số phụ huynh cũng bày tỏ băn khoăn về khả năng gia tăng mức độ cạnh tranh, đặc biệt tại các trường trung học phổ thông có chất lượng đào tạo tốt hay còn gọi là trường “top”.

Chị Nguyễn Lan Phương, phụ huynh học sinh Trường Trung học Cơ sở Đông Ngạc (phường Đông Ngạc, Hà Nội), cho rằng quy định mới mở ra nhiều lựa chọn cho học sinh, song cũng đặt ra bài toán lựa chọn nguyện vọng sao cho phù hợp với năng lực của từng em. Bởi khi không còn rào cản về khu vực tuyển sinh, số lượng thí sinh đăng ký vào các trường “top” có thể tăng lên đáng kể khiến mức độ cạnh tranh vào những trường này trở nên gay gắt hơn so với trước.

Tuy nhiên cũng có nhiều phụ huynh ở Hà Nội cho rằng dù kỳ thi tuyển sinh vào 10 năm nay đã có những điểm mới nhưng nguyên tắc đặt nguyện vọng vẫn xoay quanh 3 trục chính.

Đó là, học sinh và phụ huynh cần hiểu rõ năng lực thực tế của bản thân để lựa chọn những trường phù hợp, tránh đặt nguyện vọng quá cao so với khả năng; cần tính toán quãng đường di chuyển để đảm bảo phù hợp với việc đi học hằng ngày trong suốt 3 năm trung học phổ thông, giúp học sinh duy trì sức khỏe, thời gian học tập hợp lý và ổn định tinh thần; đồng thời tránh áp lực đi lại quá dài ảnh hưởng đến hiệu quả học tập.

Vì vậy, học sinh và phụ huynh nên tham khảo điểm chuẩn các năm trước và tư vấn của giáo viên để xây dựng nguyện vọng hợp lý, vừa đảm bảo khả năng trúng tuyển, vừa phù hợp với định hướng học tập của các em.

CHỌN SAO CHO ĐÚNG 

Trong bối cảnh quy định mới được áp dụng, để đăng ký được nguyện vọng hợp lý, tránh tâm lý chạy theo các trường “top” mà bỏ qua những lựa chọn phù hợp, phụ huynh và học sinh cần nghiên cứu kỹ phương thức tuyển sinh, tham khảo điểm chuẩn các năm trước và nhất là năng lực học tập của bản thân.

Theo cô Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường Trung học Cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà), nhà trường xác định việc ôn tập cho học sinh lớp 9 cần được triển khai theo hướng bám sát chuẩn kiến thức - kỹ năng của chương trình, phù hợp với năng lực từng nhóm học sinh và hướng tới giảm áp lực thi cử.

Đặc biệt hằng tháng, nhà trường tổ chức các đợt khảo sát đối với 3 môn Ngữ văn, Toán và Tiếng Anh dành cho học sinh khối 9. Kết quả khảo sát cũng là cơ sở quan trọng để giáo viên tư vấn, định hướng cho học sinh trong việc lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng đăng ký vào các trường trung học phổ thông, bảo đảm tính thực tế và phù hợp với năng lực.

Trước băn khoăn của một số phụ huynh rằng việc bỏ khu vực tuyển sinh có thể tạo thêm sức ép lên một số trường có mức cạnh tranh cao, đặc biệt tại khu vực nội đô, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, thay đổi này thực chất không làm tăng áp lực bởi hệ thống tuyển sinh hiện nay vẫn có nhiều cơ chế điều tiết: chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường, mức điểm chuẩn và quy định về chênh lệch điểm khi xét các nguyện vọng.

Cụ thể, mỗi trường trung học phổ thông công lập vẫn được giao chỉ tiêu tuyển sinh cố định. Nếu số lượng thí sinh đăng ký vào một trường tăng lên, điểm chuẩn của trường đó sẽ tự điều chỉnh tương ứng.

Những học sinh không đạt mức điểm chuẩn này sẽ tiếp tục được xét sang nguyện vọng tiếp theo theo quy định. Nhờ đó, cơ chế kết hợp giữa điểm thi và chỉ tiêu tuyển sinh vẫn là yếu tố quyết định, góp phần hạn chế tình trạng quá tải cục bộ tại một số trường.