Bộ Y tế "tăng tốc" nâng cao năng lực tuyến dưới, chống quá tải tuyến trên

Sau Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, Bộ Y tế nhận được phản ánh của cử tri nhiều địa phương về các vấn đề “nóng” của ngành, trong đó có tình trạnh quá tải tại các bệnh viện.

GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ CHỐNG QUÁ TẢI CHO BỆNH VIỆN TUYẾN TRÊN

Cử tri tỉnh Gia Lai phản ánh, tình trạng quá tải tại bệnh viện tuyến trên vẫn phổ biến, khiến người bệnh phải chờ đợi lâu, ảnh hưởng đến chất lượng điều trị. Cùng với đó, chênh lệch về điều kiện khám chữa bệnh giữa các tuyến, nhất là tuyến cơ sở vẫn khá lớn do hạn chế về nhân lực, trang thiết bị và kỹ thuật chuyên sâu. Cử tri đề nghị Bộ Y tế có giải pháp khắc phục vấn đề này.

Cùng nội dung quan tâm, cử tri TP. Hà Nội cũng đề nghị giải quyết tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trên; xem xét tăng đầu tư cho y tế dự phòng, y tế cơ sở.

Phản hồi vấn đề trên, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành và triển khai nhiều đề án, chương trình trọng điểm như Đề án Giảm quá tải bệnh viện giai đoạn 2013 – 2020; Đề án Bệnh viện vệ tinh; chính sách luân phiên cán bộ y tế tuyến trên hỗ trợ tuyến dưới để giải quyết tình trạng quá tải bệnh viện.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, số lượng bệnh viện tăng từ 1.415 vào năm 2014, lên 1.643 vào năm 2023; số giường bệnh thực kê tăng hơn 41%, từ 288.496 giường năm 2014, lên 409.244 giường năm 2022.

Công suất sử dụng giường bệnh tại các bệnh viện tuyến Trung ương đã giảm từ trên 100% (năm 2014), xuống còn khoảng 80% (năm 2022). Bên cạnh đó, nhiều kỹ thuật chuyên sâu đã được chuyển giao về tuyến dưới, giúp giảm tình trạng người bệnh phải chuyển tuyến không cần thiết.

Ngoài ra, Bộ Y tế tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm.

Các giải pháp cụ thể như: Thúc đẩy áp dụng bệnh án điện tử theo chỉ đạo của Thủ tướng tại Chỉ thị số 07/CT-TTg; ban hành Thông tư số 26/2025/TT-BYT quy định chi tiết việc kê đơn điều trị ngoại trú cho người có thẻ bảo hiểm y tế, tạo cơ sở để kéo dài thời hạn cấp thuốc đối với bệnh mạn tính trong phạm vi cho phép, góp phần giảm thủ tục và việc đi lại của người bệnh.

Đồng thời, ban hành nhiều quyết định chuẩn hóa danh mục dùng chung trong khám, chữa bệnh, nhằm thống nhất dữ liệu, tăng cường liên thông và giảm tối đa yêu cầu bổ sung hồ sơ; triển khai các giải pháp hỗ trợ như đặt lịch khám trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ, nâng cao năng lực khám chữa bệnh; mở rộng Đề án Bệnh viện vệ tinh giai đoạn 2024 – 2030, khuyến khích cả các bệnh viện tỉnh và bệnh viện tư nhân đủ điều kiện tham gia làm “bệnh viện hạt nhân”; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và y tế từ xa (Telemedicine) trong hội chẩn, tư vấn và điều trị.

Đồng thời, Bộ sẽ triển khai quản lý bệnh viện theo hạng chuyên môn kỹ thuật theo lộ trình của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, thay thế cơ chế phân tuyến hiện nay.

Ngoài ra, Bộ Y tế sẽ tiếp tục mở rộng quy mô bệnh viện, tăng số giường bệnh, tập trung vào các chuyên khoa trọng điểm. Song song đó, triển khai các chính sách thu hút, khuyến khích bác sĩ trẻ tình nguyện về công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, góp phần nâng cao năng lực cho y tế tuyến dưới.

TĂNG NGUỒN LỰC ĐẦU TƯ CHO Y TẾ CƠ SỞ

Đối với nội dung xem xét tăng đầu tư cho y tế dự phòng, y tế cơ sở, Bộ Y tế cho biết mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá nhằm tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Trong đó, việc đầu tư và nâng cao năng lực chuyên môn cho y tế dự phòng và y tế cơ sở được xác định là yếu tố căn bản, mang tính tiên quyết đối với sự phát triển bền vững của ngành Y tế.

Về đầu tư, trong giai đoạn 2021 – 2025, nguồn lực cho y tế dự phòng và y tế cơ sở đã được lồng ghép đầu tư tương đối đồng bộ thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, bao gồm: Chương trình xây dựng nông thôn mới; Chương trình giảm nghèo bền vững; Chương trình phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Qua đó, nhiều trạm y tế xã và trung tâm y tế huyện đã được cải thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện hoạt động.

Đối với giai đoạn 2026 – 2035, Bộ Y tế đang được Chính phủ giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính cùng các Bộ, ngành, địa phương xây dựng và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Trong chương trình này, đầu tư cho y tế dự phòng và y tế cơ sở tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt. Đồng thời, Bộ Y tế cũng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm bố trí ngân sách địa phương; huy động thêm các nguồn lực hợp pháp khác để củng cố, phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở, bảo đảm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của Nhân dân ngay tại tuyến cơ sở.