Một trong những mối lo lớn sau mưa bão là nguy cơ dịch bệnh. Không chỉ môi trường ô nhiễm, mà còn điều kiện vệ sinh kém, thiếu nước sạch có thể gây ra nhiều bệnh như bệnh tiêu hóa, da liễu và đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm…

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận một bệnh nhân nữ 46 tuổi (ngụ Hải Phòng), nhập viện ngay sau mưa bão trong tình trạng sốt cao liên tục, huyết áp tụt, nhanh chóng chuyển sang sốc, suy đa tạng. Khoảng 4 ngày trước nhập viện, người bệnh mệt mỏi, vàng mắt, vàng da tăng dần, kèm tiêu chảy nhiều lần.

Bác sĩ Trần Văn Quý, Trung tâm Hồi sức tích cực - Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết các chỉ số xét nghiệm cho thấy men gan bệnh nhân tăng cao bất thường, có tình trạng nhiễm trùng nặng. Bệnh nhân được chỉ định điều trị tích cực, đặt nội khí quản, lọc máu liên tục, dùng kháng sinh bao vây do nghi ngờ nhiễm trùng đường mật và Leptospira.

Trước đó, bệnh viện này cũng tiếp nhận điều trị nam bệnh nhân 52 tuổi (ở Lào Cai) nhập viện trong tình trạng sốt rét run, đau mỏi cơ, đặc biệt ở hai chân, đi ngoài phân lỏng nhiều lần. Bệnh nhân cho biết sau mưa bão, nhà bị ngập hoàn toàn, ông trực tiếp tham gia dọn dẹp, tiếp xúc nhiều với nước và bùn đất. Sau 4 ngày nhập viện, kết quả xét nghiệm máu, nước tiểu, cấy máu cho thấy bệnh nhân dương tính với xoắn khuẩn vàng da.

Cùng thời điểm, bệnh viện cũng tiếp nhận 5 ca bệnh tại Thái Nguyên đều trong cùng một gia đình gồm vợ chồng, con và hai cháu nhập viện với tình trạng men gan tăng cao, suy thận cấp, giảm tiểu cầu. Các bệnh nhân này đều phát bệnh sau trận lũ lịch sử do mưa bão.

Theo bác sĩ Quý, xoắn khuẩn vàng da là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn hình xoắn ốc gây ra ở người và động vật. Bệnh có thể khởi phát với nhiều triệu chứng và nếu không được chẩn đoán, điều trị kịp thời sẽ dẫn tới biến chứng nguy hiểm tính mạng. Trường hợp nặng thường tiến triển nhanh, thời gian điều trị trung bình kéo dài 10 - 14 ngày với bệnh nhân đáp ứng thuốc tốt.

Mùa mưa bão, ngập lụt tạo điều kiện thuận lợi cho xoắn khuẩn Leptospira tồn tại và lây lan, xâm nhập cơ thể qua vết xước da, niêm mạc, đặc biệt tại các vùng ao hồ, đồng ruộng và khu chăn nuôi lợn thiếu vệ sinh. Người nhiễm Leptospira thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng sốt cao, đau đầu, đau cơ, ho khan, buồn nôn, nôn, tiêu chảy; có thể kèm xung huyết kết mạc, gan lách to và tiểu ít…

Thực tế, sau khi bão số 10 đổ bộ, nhiều địa phương ở miền Bắc và miền Trung ngập sâu do mưa lớn kéo dài. Trong khi đó, bão số 11 Matmo tiếp tục tiến vào Biển Đông, cảnh báo nguy cơ mưa to, ngập lụt có thể tái diễn. Tình trạng ngập lụt lâu ngày tiềm ẩn nguy cơ bùng phát các bệnh da liễu như nấm, viêm da, viêm nang lông, nhọt, thậm chí nhiễm trùng nặng nếu không được chăm sóc đúng cách.

BSCKII. Dương Thị Lan, Phó trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết: “Khi người dân tiếp xúc nhiều với nước lũ sau mưa bão thường bị nấm ở kẽ ngón chân, đặc biệt là giữa ngón thứ tư và thứ năm. Vùng da này thường bị đỏ, rát, trượt da hoặc nứt kẽ, gây cảm giác rất khó chịu. Ngoài ra, nấm da cũng thường xuất hiện ở nách, bẹn với đặc trưng là những mảng đỏ ngứa, viền hình vòng cung”.

Bên cạnh đó, việc ngâm da trong nước bẩn trong thời gian dài có thể khiến da bị ngứa, khi người bệnh gãi có thể gây trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến viêm nang lông hoặc nổi nhọt. Ban đầu có thể chỉ là tổn thương nhỏ, nhưng nếu nhiễm trùng, người bệnh có thể bị sưng, nóng, đỏ và hóa mủ. Nhiều trường hợp phải siêu âm ổ viêm và chích, rạch để dẫn lưu mủ.

Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo người dân khi phải tiếp xúc với nước bẩn cần mang ủng, găng tay bảo hộ. “Nếu da bị mẩn đỏ, ngứa hoặc trầy xước, người dân có thể rửa bằng nước sạch, lau khô, bôi kem dưỡng ẩm để giảm kích ứng".

"Tuyệt đối không đắp các loại lá cây, nhựa chuối vì có thể khiến tổn thương trên da nặng hơn, thậm chí nhiễm trùng,” bác sĩ Dương Thị Lan lưu ý. Các trường hợp có vết thương hở, chảy máu cần được xử lý đúng cách và nên đến cơ sở y tế để thăm khám, tiêm phòng uốn ván nếu cần.

Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh Lào Cai, hiện cũng đang tiếp nhận và điều trị cho 3 trường hợp mắc Whitmore với các biểu hiện sốt cao, đau đầu, đau mỏi người và nhiễm khuẩn huyết. Các bệnh nhân này đều sống ở nông thôn, tiếp xúc trực tiếp với đất, nước bẩn để dọn dẹp nhà cửa sau mưa bão mà không sử dụng đồ bảo hộ.

Vi khuẩn gây bệnh Whitmore thường tồn tại trong bùn đất, đặc biệt là ở những vùng đất ẩm, ngập úng hoặc nơi có nguồn nước bị nhiễm khuẩn. Loại vi khuẩn này có thể xâm nhập vào cơ thể người thông qua các vết thương hở khi tiếp xúc trực tiếp với đất hoặc nước bẩn.

Trong khi đó, theo thống kê của Phòng tiêm chủng Vacxin Safpo, Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng, những ngày qua, số lượng người đến tiêm vaccine và huyết thanh uốn ván tăng đột biến so với tháng 9. Cụ thể, từ ngày 1/10 đến ngày 5/10/2025, số lượng vaccine uốn ván được tiến hành tiêm là 201 mũi, số lượng huyết thanh uốn ván là 127 mũi. Người dân đến tiêm chủ yếu là những người gặp phải vết thương hở do ảnh hưởng của bão lũ.

Mới đây, Bệnh viện Bạch Mai cũng phát đi thông báo khuyến cáo gửi đến bệnh nhân. Theo lãnh đạo Bệnh viện, nếu điều kiện thời tiết tại khu vực của người bệnh đang rất nguy hiểm, xin hãy ưu tiên giữ an toàn cho bản thân và gia đình. Đừng cố gắng di chuyển đến bệnh viện đúng hẹn nếu việc đi lại không an toàn.

"Bệnh viện hoàn toàn thấu hiểu và tạo mọi điều kiện thuận lợi, người bệnh có thể hoãn lịch khám bệnh đến khi thời tiết ổn định trở lại. Sau khi bão tan và điều kiện giao thông an toàn trở lại, bà con hãy đến khám sớm nhất có thể. Chúng tôi sẽ bố trí lịch khám mới phù hợp mà vẫn đảm bảo quyền lợi Bảo hiểm y tế của người bệnh", thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai khẳng định.

Nếu là trường hợp khẩn cấp cần được chăm sóc y tế ngay lập tức, bệnh nhân nên đến cơ sở y tế gần nhất (trạm y tế xã, phường, Bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh). Bệnh viện Bạch Mai với vai trò là tuyến cuối, sẵn sàng hỗ trợ tư vấn chẩn đoán từ xa (Telehealth) và phối hợp với các cơ sở y tế địa phương để hội chẩn, đưa ra phác đồ điều trị kịp thời và hiệu quả nhất cho người bệnh.

Bên cạnh đó, bệnh viện khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ uống thuốc theo đơn cũ một cách nghiêm túc. Nếu thuốc sắp hết, hãy chủ động gọi điện cho tổng đài hoặc khoa/phòng nơi người bệnh đang điều trị để được tư vấn cách xử trí phù hợp, an toàn nhất.