Dù Mỹ và Iran đã nhất trí ngừng bắn trong hai tuần, các quốc gia châu Á vẫn đang đối mặt thách thức lớn do giá năng lượng tăng mạnh...

Để giảm bớt tác động tiêu cực đến nền kinh tế và đời sống người dân, nhiều chính phủ trong khu vực đã quyết định chi hàng tỷ USD để trợ giá năng lượng.

Từ Nhật Bản, các nước Đông Nam Á đến Ấn Độ, các biện pháp hỗ trợ bao gồm trợ cấp giá xăng dầu, cắt giảm thuế và phát tiền mặt cho người dân - theo tờ báo Nikkei Asia.

Do phần lớn các quốc gia châu Á là những nước nhập khẩu dầu ròng, việc giá năng lượng tăng cao đã gây ra áp lực lớn. Đặc biệt, nguồn cung dầu của các nước trong khu vực vốn chủ yếu đi qua eo biển Hormuz, tuyến đường đã bị Iran phong tỏa kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Mặc dù Iran đã tuyên bố sẽ mở lại eo biển này, các chuyên gia cho rằng phải mất vài tuần để tình hình trở lại bình thường. Trong bối cảnh đó, các chính phủ châu Á đã nhanh chóng triển khai các biện pháp hỗ trợ để giảm thiểu tác động của khủng hoảng năng lượng.

Tại Singapore, Chính phủ đã công bố gói hỗ trợ trị giá 1 tỷ đôla Singapore (tương đương 778 triệu USD) cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Bộ trưởng Giao thông Vận tải tạm quyền Jeffrey Siow đã nhấn mạnh rằng Chính phủ nhận thức rõ tình hình và đang nỗ lực để giảm bớt lo ngại về chi phí sinh hoạt cho người dân.

Việc tìm kiếm các nguồn cung cấp nhiên liệu thay thế cũng là một chủ đề chung, với các quốc gia như Nga, Oman, Algeria và Kazakhstan đang được các nước châu Á tìm đến để mua dầu thô và khí đốt.

Trợ cấp trực tiếp cho giá xăng, dầu diesel và khí đốt để nấu ăn, đặc biệt là các loại được sử dụng bởi các tầng lớp nghèo hơn trong xã hội, đã trở thành biện pháp phổ biến nhất.

Nhật Bản đã chi hơn 1 nghìn tỷ yên (tương đương 6,26 tỷ USD) để giữ giá xăng ổn định. Indonesia đã bắt đầu phân phối nhiên liệu trợ giá, và Bộ trưởng Tài chính Purbaya Sudewa cho biết hóa đơn trợ giá nhiên liệu của nước này trong năm nay có thể tăng thêm 100 nghìn tỷ rupiah (tương đương 5,85 tỷ USD) lên 210 nghìn tỷ rupiah.

Malaysia đã thắt chặt điều kiện để mua các sản phẩm nhiên liệu trợ giá, trong khi Thái Lan cho biết sẽ cố gắng giữ giá dầu diesel trợ giá ở mức 33 baht (tương đương 1,02 USD) mỗi lít nhưng sẽ loại bỏ trợ giá cho các loại dầu diesel khác để bù đắp chi phí.

Trung Quốc đã giới hạn mức tăng giá xăng bằng các biện pháp thực chất là trợ giá. Tại Đài Loan, nhà cung cấp dầu khí lớn nhất là công ty quốc doanh CPC Corporation cho biết giá khí đốt tự nhiên cho người dùng là dân cư sẽ không thay đổi trong tháng 4, trong khi giá bán cho khách hàng công nghiệp sẽ tăng 5% và giá cho sản xuất điện sẽ tăng 41,58%.

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng để có thể triển khai thêm các nguồn lực của chính phủ. Thông qua đó, nước này đang kích hoạt một quỹ khẩn cấp trị giá 20 tỷ peso (tương đương 332 triệu USD).

Các quốc gia đã cắt giảm thuế đối với nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ bao gồm Hàn Quốc, Philippines và Ấn Độ. Trong trường hợp của Ấn Độ, biện pháp này dự kiến sẽ tiêu tốn 70 tỷ rupee (tương đương 753 triệu USD) mỗi hai tuần.

Hàn Quốc cũng đã nới lỏng hoặc miễn một số quy định về nhập khẩu hóa chất và tiêu chuẩn đóng gói, trong khi một số quốc gia, bao gồm Nhật Bản và Philippines, đã dỡ bỏ các hạn chế đối với việc sử dụng các nhà máy điện than.

Các biện pháp hỗ trợ người thu nhập thấp, thanh niên và doanh nghiệp nhỏ bao gồm một ngân sách bổ sung đề xuất ở Hàn Quốc trị giá 26,2 nghìn tỷ won (tương đương 17,5 tỷ USD) và phát tiền mặt ở Philippines cho tài xế công nghệ.

Ấn Độ đã tạm thời ngừng cung cấp khí đốt LPG cho người tiêu dùng có mục đích thương mại để bảo vệ người tiêu dùng là dân cư. Các biện pháp của Singapore bao gồm mở rộng các chương trình hỗ trợ hiện có và đẩy nhanh các biện pháp đã được công bố trong ngân sách năm nay để "giảm bớt tác động ngay lập tức" của việc tăng giá xăng dầu - theo Thủ tướng Lawrence Wong.

Một số chính phủ, bao gồm Malaysia và Indonesia, đang tìm cách giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng bằng cách cho công chức làm việc tại nhà thường xuyên hơn và khuyến khích các công ty tư nhân làm điều tương tự. Các nước này cũng đang thúc đẩy việc áp dụng năng lượng tái tạo, chẳng hạn như năng lượng mặt trời trên mái nhà.

Malaysia tuyên bố sẽ thực thi các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn để ngăn chặn rò rỉ và buôn lậu xăng dầu, trong khi Trung Quốc đã đưa ra một kế hoạch hành động để nâng cấp các nhà máy lọc dầu cũng như các nhà máy hóa dầu và chuyển đổi than thành methanol.

Để chi trả cho các sáng kiến ứng phó với cú sốc năng lượng, các chính phủ ở châu Á buộc phải đưa ra những lựa chọn khó khăn như cắt giảm chi tiêu chương trình, tăng thuế ở các lĩnh vực khác, vay nợ nhiều hơn và sử dụng dự trữ quốc gia.

Indonesia đã giảm quy mô dự án bữa ăn miễn phí hàng đầu của Tổng thống Prabowo Subianto ở một số khu vực từ 6 ngày một tuần xuống còn 5. Nhật Bản đã sử dụng 800 tỷ yên từ dự trữ ngoại hối để chi trả cho các khoản trợ cấp nhiên liệu. Ấn Độ và Indonesia đang xem xét áp thuế lợi nhuận bất ngờ đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ chốt - chẳng hạn như than trong trường hợp của Indonesia và nhiên liệu hàng không trong trường hợp của Ấn Độ.

Một số chính quyền địa phương ở Hàn Quốc đang giới hạn việc mua túi rác chỉ một túi mỗi khách hàng do lo ngại về khả năng thiếu hụt naphtha. Tuy nhiên, các chính phủ cũng nhấn mạnh rằng họ không thể trang trải tất cả các chi phí bổ sung.

Chẳng hạn, tại Indonesia, các bộ trưởng cho biết sẽ chỉ tăng phụ phí nhiên liệu máy bay trên vé hành khách lên 38%, không phải 50% như các hãng hàng không đã yêu cầu. Và Philippines đã gia hạn lệnh đóng băng giá đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu đến ngày 30/4, buộc các nhà sản xuất và nhà bán lẻ phải chịu thêm chi phí.

Những biện pháp này cho thấy sự quyết tâm của các quốc gia châu Á trong việc bảo vệ nền kinh tế và người dân trước những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, việc duy trì các biện pháp hỗ trợ này trong thời gian dài có thể đặt ra những thách thức lớn về tài chính và quản lý. Giới chuyên gia cho rằng các quốc gia cần phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc hỗ trợ ngắn hạn và phát triển bền vững trong dài hạn.