Cần giải pháp phòng ngừa trầm cảm cho người trẻ đô thị

Hiện nay, tỉ lệ người mắc bệnh lo âu, trầm cảm ngày càng tăng, nhất là trong giới trẻ. Song vì tâm lý e ngại, nghĩ tự mình có thể chịu đựng được khiến không ít trường hợp bệnh trầm trọng hơn khiến quá trình điều trị kéo dài, phức tạp…

Ảnh minh họa: Beth Psychiatry
Ảnh minh họa: Beth Psychiatry

Chị V.H.D, sinh năm 1984 tại xã Bình Nguyên (Hưng Yên) làm công nhân sản xuất đồ chơi trẻ em. Công việc kéo dài 12 giờ/ngày, liên tục trong nhiều ngày cộng thêm áp lực kinh tế khiến chị rơi vào trạng thái mất ngủ triền miên, thường xuyên bị đau đầu, chóng mặt, không thể ngồi vững. Qua thăm khám tại Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình, các bác sĩ chẩn đoán chị mắc chứng lo âu, trầm cảm và chỉ định nhập viện điều trị.

Theo thống kê của Khoa Suy nhược thần kinh, Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình, toàn Khoa hiện có gần 40 bệnh nhân mắc chứng lo âu, trầm cảm, chiếm hơn 30% tổng số bệnh nhân đang điều trị tại khoa. Phó Trưởng khoa, BS. Nghiêm Thu Hà cho biết: Bệnh gặp ở tất cả các lứa tuổi và có nhiều mức độ khác nhau.

Ở người lớn, nguyên nhân mắc bệnh thường là áp lực công việc, cuộc sống, sang chấn tâm lý, stress kéo dài mà không thể tự cân bằng. Còn ở độ tuổi thanh thiếu niên là áp lực học tập, mâu thuẫn bạn bè, thay đổi môi trường sống, chơi game, xem các video ngắn liên tục, thiếu sự gắn kết với gia đình, bạn bè, sử dụng bóng cười...

Tại Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Hưng Yên, BS. Trần Ánh Dương, Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp, cho biết: Từ đầu năm đến nay, tổng số bệnh nhân đến khám, điều trị nội trú là hơn 2.100 người, trong đó số bệnh nhân khám, điều trị liên quan đến hội chứng lo âu, trầm cảm, mất ngủ kéo dài là hơn 570 bệnh nhân. 

Ở người lớn, nguyên nhân mắc bệnh thường là áp lực công việc, cuộc sống. Ảnh minh họa: Long Châu
Ở người lớn, nguyên nhân mắc bệnh thường là áp lực công việc, cuộc sống. Ảnh minh họa: Long Châu

Tại Hà Nội, anh Đ.V.H (34 tuổi, nhân viên văn phòng) đến Bệnh viện E (Hà Nội) khám vì tình trạng căng thẳng kéo dài, mất ngủ và giảm hiệu suất làm việc trong vài tháng gần đây. Các triệu chứng xuất hiện và tăng dần theo thời gian, anh H. mệt mỏi ban ngày, đau đầu do căng cơ và đôi khi xuất hiện suy nghĩ bi quan về tương lai.

ThS.BS. Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E, cho biết anh H. rối loạn thích ứng với phản ứng lo âu và trầm cảm, trên nền đặc điểm nhân cách cầu toàn, trách nhiệm cao. Về cơ chế, stress tài chính làm gia tăng lo âu nền. Bệnh nhân lại mất ngủ kéo dài dẫn đến suy giảm chú ý và năng lượng. Hiệu suất giảm khiến bệnh nhân tự phê bình mạnh mẽ hơn, từ đó duy trì vòng xoáy stress.

Rối loạn sức khỏe tâm thần, lo âu, trầm cảm có rất nhiều biểu hiện. Ở lo âu là thường xuyên lo lắng, căng thẳng, lo lắng thái quá trước những vấn đề trong cuộc sống, hay hồi hộp, tim đập nhanh, có những cơn vã mồ hôi, run tay chân, khô miệng, ăn uống kém, mất ngủ, dễ cáu gắt... Với bệnh trầm cảm, biểu hiện của người bệnh là thường xuyên mệt mỏi, không có năng lượng làm việc, hay buồn chán, bi quan, giảm quan tâm, thích thú với các hoạt động thường ngày...

Rối loạn sức khỏe tâm thần, lo âu, trầm cảm có rất nhiều biểu hiện. Ảnh minh họa: BigStock
Rối loạn sức khỏe tâm thần, lo âu, trầm cảm có rất nhiều biểu hiện. Ảnh minh họa: BigStock

Tại TP.HCM, thời gian gần đây các bệnh viện cũng ghi nhận nhiều trường hợp người trẻ tìm đến để gỡ bỏ nút thắt tâm lý. “Khoảng 50% người bệnh khám tâm lý tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh là người trẻ tuổi, và khoảng 30% liên quan đến trầm cảm. Điều này cho thấy người trẻ ngày càng nhận thức rõ hơn về sức khỏe tâm thần," Thạc sĩ tâm lý Trần Quang Trọng, Khoa Tâm lý lâm sàng, Bệnh viện Lê Văn Thịnh, chia sẻ.

BSCKII. Phạm Thị Lan Anh, Trưởng Đơn vị Tim mạch, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết trạng thái căng thẳng, trầm cảm kéo dài ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể. Trạng thái này cũng làm gia tăng tình trạng viêm mạn tính hệ thống - nguyên nhân chính gây ra sự tích tụ mảng xơ vữa trong lòng động mạch. Với những người đã có sẵn bệnh tim, trầm cảm là yếu tố thúc đẩy các biến cố nguy hiểm gồm nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, bệnh lý loạn nhịp tim.

Theo Bộ Y tế, khoảng ước tính khoảng 15% dân số Việt Nam (tương đương khoảng 15 triệu người) mắc ít nhất 1 trong 10 rối loạn tâm thần phổ biến. Trong đó, trầm cảm chiếm 2,8%, lo âu 2,6% và tâm thần phân liệt 0,4%... Ở thế hệ tương lai, kết quả nghiên cứu ghi nhận, 21,7% thanh thiếu niên gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, trong đó tỷ lệ lo âu chiếm 18,6%, trầm cảm chiếm 4,3%.

Với những người đã có sẵn bệnh tim, trầm cảm là yếu tố thúc đẩy các biến cố nguy hiểm gồm nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não. Ảnh minh họa: MindCare
Với những người đã có sẵn bệnh tim, trầm cảm là yếu tố thúc đẩy các biến cố nguy hiểm gồm nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não. Ảnh minh họa: MindCare

BSCKII. Chu Thị Dung, Trưởng Khoa Tâm lý - Tâm thần, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, cho rằng, sự gia tăng và xu hướng trẻ hóa bệnh về sức khỏe tâm thần trong kỷ nguyên số đến từ nhiều phía: áp lực cuộc sống, gia đình, xã hội, kinh tế... Cùng với đó, việc tăng tương tác trên mạng xã hội và giảm giao tiếp với thế giới bên ngoài cũng làm gia tăng sự so sánh, giảm tự tin, tăng lo âu và cô đơn.

Mới đây, tại hội nghị khoa học thường niên “Sức khỏe tâm thần: góc nhìn từ đa chuyên khoa”, PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM, cho biết: “Các bệnh rối loạn lo âu, trầm cảm, căng thẳng kéo dài có xu hướng phổ biến hơn và ngày càng trẻ hóa. Nếu không được nhận diện, chẩn đoán, can thiệp kịp thời, những rối loạn này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh mà còn tạo gánh nặng cho hệ thống y tế và xã hội”.

Trước thực trạng đó, Bộ Y tế vừa đề xuất đưa nhóm người chịu áp lực công việc, học tập vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần. Đề xuất này đã thu hút sự quan tâm của dư luận, được xem là bước tiến quan trọng, tạo cơ sở pháp lý nhằm bảo vệ sức khỏe tâm thần của người lao động và thúc đẩy môi trường làm việc lành mạnh hơn.

Bên cạnh đó, các chuyên gia y tế cho rằng, doanh nghiệp cũng cần chủ động xây dựng môi trường làm việc lành mạnh và quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần của người lao động. Những hoạt động như khảo sát mức độ căng thẳng của nhân viên, tổ chức các chương trình tư vấn tâm lý hoặc đào tạo kỹ năng cân bằng giữa công việc với cuộc sống, giúp nhận diện sớm các vấn đề cảm xúc và hỗ trợ người lao động kịp thời.

Doanh nghiệp cũng cần chủ động xây dựng môi trường làm việc lành mạnh và quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần của người lao động. Ảnh minh họa: ShutterStock
Doanh nghiệp cũng cần chủ động xây dựng môi trường làm việc lành mạnh và quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần của người lao động. Ảnh minh họa: ShutterStock

Để phòng ngừa các rối loạn tâm thần liên quan đến áp lực công việc, ThS.BSCKII. Trần Quyết Thắng, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, khuyến cáo mỗi cá nhân cần chủ động thực hiện một số biện pháp như thiết lập ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Phân bổ thời gian hợp lý giữa làm việc và nghỉ ngơi; học cách từ chối những yêu cầu vượt quá khả năng; chia nhỏ mục tiêu công việc để giảm áp lực tâm lý…

Thực tế cho thấy, rối loạn tâm thần có thể xảy ra với bất kỳ ai trong một giai đoạn nào đó của cuộc đời. Vì vậy, cộng đồng cần nhìn nhận những vấn đề này giống như các bệnh lý thể chất khác để chủ động phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. 

Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027: Không gian để khoa học gặp nhu cầu thực tiễn

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, cùng với những tiến bộ nhanh chóng của khoa học và công nghệ y học, việc tăng cường kết nối quốc tế có ý nghĩa đặc biệt thiết thực. Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027 tạo điều kiện thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, thu hút đầu tư, cũng như giới thiệu những thành tựu và tiềm năng của ngành y tế Việt Nam với thế giới…

Bác sĩ Việt ứng dụng công nghệ trong điều trị các ca bệnh khó

Công nghệ in 3D đang mở ra bước tiến mới trong lĩnh vực y học khi có thể hỗ trợ tái tạo xương với độ chính xác cao. Đây là bước đột phá kết hợp giữa kỹ thuật số, hình ảnh học y khoa (CT, MRI) và khoa học vật liệu, mang lại tính cá thể hóa cao trong điều trị…

Người huyết áp cao khó vận động khớp, cần đi khám ngay

Tăng huyết áp gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đối với các cơ quan như não, mạch máu, tim, thận. Đôi khi, bệnh thể hiện trước tiên ở khả năng vận động như yếu và tê bì tay chân, dễ gây nhầm lẫn với bệnh cơ xương khớp…

Mỹ phát triển công nghệ xét nghiệm máu phát hiện hơn 50 loại ung thư

Xét nghiệm máu Galleri do công ty công nghệ sinh học GRAIL của Mỹ phát triển được kỳ vọng có thể phát hiện tín hiệu của hơn 50 loại ung thư trước khi triệu chứng xuất hiện. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy công nghệ này vẫn bỏ sót phần lớn trường hợp mắc bệnh, đặc biệt ở giai đoạn sớm...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy