Căng thẳng thương mại hạ nhiệt, triển vọng nào cho cổ phiếu cảng biển logistics?

Tính đến hết tháng 11/2025, giá cước vận chuyển container đã giảm 54% so với vùng đỉnh tháng 1/2025, trở về mức tương tự như trước khủng hoảng Biển Đỏ. Trong cập nhật triển vọng cổ phiếu cảng biển logistics mới đây, Chứng khoán MBS bày tỏ kỳ vọng giá cước vận chuyển container sẽ tiếp tục hạ nhiệt và duy trì ổn định trong năm 2026 quanh 1.630USD/40ft container.

Lý do bởi hoạt động thương mại toàn cầu sẽ duy trì tăng trưởng nhờ xu hướng US+1, khi các quốc gia mở rộng thị trường xuất khẩu trong nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Mỹ, đặc biệt là Trung Quốc. Đến hết tháng 7/2025, sản lượng vận chuyển container của Trung Quốc sang thị trường mới có xu hướng gia tăng rõ rệt, nổi bật nhất là khu vực EU.

Theo dự báo của Goldman Sachs, GDP thực của Trung Quốc được điều chỉnh tăng lên 4,8% (so với dự báo cũ là 4%), thúc đẩy bởi sự phục hồi của hoạt động thương mại tiếp tục được duy trì trong năm 2026, nhờ vậy hỗ trợ tình hình thương mại tiếp tục sôi nổi.

Tốc độ tăng trưởng của nguồn cung tàu mới tiếp tục chậm lại trong 2026 nhờ lượng tàu mới bàn giao thấp. Mặc dù lượng đơn đặt đóng tàu mới đã tăng lên mức cao kỷ lục, vượt 10 triệu TEU (tương đương với hơn 1.000 tàu mới), đẩy tỷ lệ đặt hàng/đội tàu lên 31% (cao nhất từ 2010) nhưng thời gian bàn giao dự kiến diễn ra chủ yếu trong 2027, do vậy theo Xeneta, nguồn cung tàu mới dự kiến chỉ tăng 3,6% so với cùng kỳ, mức tăng thấp nhất trong 4 năm trở lại đây.

Tuy nhiên do mức tăng của nguồn cung tàu mới được dự kiến sẽ tiếp tục vượt trội hơn mức tăng nhu cầu vận chuyển, giá cước container giao ngay sẽ tiếp tục hạ nhiệt trước khi duy trì ổn định với vùng cân bằng ở quanh vùng đáy trước biến động khu vực Biển Đỏ.

Trái ngược với đà suy giảm của giá cước vận chuyển container giao ngay, giá cước cho thuê tàu container trong năm vừa qua tiếp tục phục hồi mạnh mẽ, tính đến hết tháng 11/2025, giá cước cho thuê tàu kích cỡ 1700-1800 TEU đã tăng 18,2% so với đầu năm.

Bước sang 2026, kỳ vọng giá cước cho thuê tàu sẽ ít bị ảnh hưởng bởi đà giảm của giá cước giao ngày và sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, trong đó chúng tôi ước tính giá cước cho thuê trung bình đối với tàu 1.800 TEU sẽ đạt khoảng 32.300 USD/container40ft vào cuối 2026, tăng 4,6%.

Theo ước tính của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, trong 9 tháng năm 2025, tổng sản lượng container thông qua hệ thống các cảng biển Việt Nam đạt khoảng 25,4 triệu TEUs (tăng 13% so với cùng kỳ) khi tình hình Xuất Nhập khẩu duy trì sôi động, đặc biệt nhờ xu hướng front-loading trong gần 3 quý đầu 2025.

Bước sang 2026, MBS đánh giá sản lượng container thông qua toàn hệ thống sẽ duy trì đà tăng trưởng nhưng có xu hướng chậm lại, dự kiến sẽ tăng khoảng 10% so với cùng kỳ, đạt 36,7 triệu TEUs, do áp lực cạnh tranh tại các thị trường ngoài Mỹ sẽ gia tăng trong ngắn hạn do xu hướng US +1 sẽ khiến việc gia tăng thị phần tại các thị trường ngoài Mỹ khó khăn hơn trong 2026, đặc biệt khi Trung Quốc đẩy mạnh mở rộng thị trường để giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Ngoài ra, do ảnh hưởng từ xu hướng front-loading trong 2024 và 2025, sản lượng xuất khẩu sang Mỹ của Việt Nam sẽ hạ nhiệt trong nửa năm 2026 trước khi phục hồi từ quý 4/2026.

Tuy nhiên khi căng thẳng thương mại có xu hướng hạ nhiệt, hoạt động thương mại bước vào thời kỳ bình thường mới, Việt Nam vẫn sẽ duy trì thị phần ổn định tại Mỹ và các nước khác, nhờ mức thuế cạnh tranh và đàm phán thuận lợi với Mỹ, cùng với lợi thế về năng lực sản xuất và chi phí lao động thấp so với các quốc gia trong khu vực.

Ngoài ra, với kỳ vọng thị trường bất động sản phía Nam phục hồi, nhu cầu vận chuyển nội địa sẽ tiếp tục cải thiện, hỗ trợ bởi nhu cầu vận chuyển vật liệu xây dựng cũng như sản phẩm ốp lát và nội thất, từ đó thúc đẩy tăng trưởng sản lượng vận chuyển container.

Các cảng nước sâu sẽ có hiệu suất cao hơn nhờ xu hướng gia tăng kích cỡ tàu, đẩy mạnh phát triển hạ tầng hỗ trợ giúp nâng cao vị thế cạnh tranh kết hợp với đề xuất nâng phí dịch vụ cảng biển nước sâu (dự kiến áp dụng trong Q1/2026) sẽ giúp gia tăng sản lượng khai thác và lợi nhuận các cảng này.

Về triển vọng cổ phiếu, MBS đánh giá cao GMD, HAH, VTP cho chiến lược đầu tư năm 2026. Trong bối cảnh hoạt động thương mại toàn cầu tiếp tục tăng trưởng và Việt Nam duy trì vị thế cạnh tranh so với các quốc gia trong khu vực, những  doanh nghiệp đầu ngành với tiềm năng tăng trưởng lợi nhuận tích cực trong khi vẫn được định giá rẻ hơn so với các doanh nghiệp cùng ngành trong khu vực.