Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 29/2023/QĐ-TTg ngày 19/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên và hoạt động chỉ định tổ chức giám định...

Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 29/2023/QĐ-TTg ngày 19/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên.

Trong dự thảo tờ trình quyết định, Bộ Khoa học và Công nghệ nêu rõ, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về phát triển nhanh, bền vững dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, năng lượng và kiên quyết không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm thúc đẩy tiếp nhận, chuyển giao, làm chủ và phát triển công nghệ tiên tiến, công nghệ chiến lược; nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp và phát triển thị trường khoa học và công nghệ.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài yêu cầu chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang thu hút có chọn lọc, lấy chất lượng công nghệ, đổi mới sáng tạo, hiệu quả lan tỏa và sử dụng bền vững tài nguyên làm tiêu chí chủ yếu; kiên quyết sàng lọc, không tiếp nhận các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, sử dụng đất kém hiệu quả hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Cũng theo cơ quan soạn thảo, từ thời điểm Quyết định số 29/2023/QĐ-TTg được ban hành đến nay, hệ thống pháp luật liên quan đã có những thay đổi quan trọng. Luật Đầu tư năm 2025 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP được ban hành, các quy định về căn cứ pháp lý, thẩm quyền và tiêu chí xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu đã được sửa đổi, bổ sung.

Theo đó, Khoản 15 Điều 28 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP đã sửa đổi các tiêu chí xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên so với quy định Nghị định số 31/2021/NĐ-CP (văn bản căn cứ xây dựng Quyết định 29/2023/QĐ-TTg). Cụ thể, với dây chuyền công nghệ, tiêu chí không đáp ứng quy chuẩn về an toàn, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường; công suất, hiệu suất dưới 85% so với thiết kế; hoặc mức tiêu hao nguyên, vật liệu, năng lượng vượt quá 15% so với thiết kế được giữ nguyên, không thay đổi.

Đối với máy móc, thiết bị không bố trí thành dây chuyền công nghệ, Nghị định số 96/2026/NĐ-CP bỏ tiêu chí về tuổi thiết bị trên 10 năm, thay bằng các tiêu chí đánh giá công suất, hiệu suất còn dưới 85%, mức tiêu hao nguyên, vật liệu, năng lượng vượt quá 15% so với thiết kế hoặc không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về an toàn, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường, bảo đảm khả thi, phù hợp với thực tiễn hơn so với tiêu chí tuổi thiết bị trước đây.

Nghị định số 96/2026/NĐ-CP bổ sung tiêu chí mới như dự án sử dụng công nghệ thuộc danh mục công nghệ cấm chuyển giao theo pháp luật về chuyển giao công nghệ cũng thuộc diện được xác định là công nghệ lạc hậu.

Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Quyết định 29 là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với pháp luật hiện hành; cập nhật tiêu chí xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; hoàn thiện cơ chế hoạt động và trách nhiệm của các chủ thể liên quan; bảo đảm biểu mẫu kỹ thuật có tính khả thi và thuận lợi trong áp dụng.

Cơ quan soạn thảo cho biết dự thảo quyết định tập trung sửa đổi, bổ sung 6 điểm quan trọng. Thứ nhất, cập nhật căn cứ pháp lý, thẩm quyền và tiêu chí xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu theo Luật Đầu tư năm 2025 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP.

Thứ hai, đơn giản hóa quy định về hồ sơ, phương thức nộp và giải quyết thủ tục hành chính theo hướng đẩy mạnh thực hiện trên môi trường điện tử, giảm hồ sơ giấy và chi phí tuân thủ.

Thứ ba, hoàn thiện quy định về Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ, làm rõ thành phần, nguyên tắc làm việc và trách nhiệm của từng thành viên nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong đánh giá.

Thứ tư, cập nhật quy định về điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục chỉ định tổ chức giám định phù hợp với quy định mới của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Thứ năm, hoàn thiện quy định về đánh giá năng lực tổ chức giám định, quy định rõ nội dung, phương thức đánh giá và nguyên tắc xác minh hồ sơ, bảo đảm công khai, minh bạch, thống nhất và phù hợp với thực tiễn.

Thứ sáu, bổ sung quy định về trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc xây dựng, quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu quản lý hoạt động xác định công nghệ của dự án đầu tư và giám định máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ. Tổ chức chia sẻ, kết nối liên thông dữ liệu với tổ chức giám định được chỉ định và phân quyền khai thác trực tiếp cho Sở Khoa học và Công nghệ cấp tỉnh phục vụ quản lý, kiểm tra, giám sát trên địa bàn…