Nửa đầu năm 2026, giá phân bón tăng mạnh hơn chi phí khí đầu vào, giúp CTCP - Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC, HOSE: DCM) ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực và hướng tới mục tiêu quản trị doanh thu cả năm 19.000 tỷ đồng, cao hơn khoảng 1.400 tỷ đồng so với kế hoạch đã công bố.

Tuy nhiên, trước tính chu kỳ cao của ngành phân bón và những biến động địa chính trị ngày càng khó lường, lãnh đạo PVCFC cho biết doanh nghiệp đang từng bước mở rộng các động lực kinh doanh mới, hướng tới tăng trưởng ổn định, bền vững hơn, đồng thời củng cố nền tảng quản trị để thu hút dòng vốn dài hạn.

Chủ tịch Hội đồng Quản trị PVCFC, ông Văn Tiến Thanh, đã trao đổi về những biến số ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, dư địa của các mảng mới và chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030.

Thưa ông, năm 2026 có mức độ biến động lớn hơn đáng kể so với năm trước. PVCFC đã thích ứng như thế nào và khả năng tăng trưởng cả năm ra sao?

Năm 2025, thị trường có mức độ biến động không lớn, bình ổn so với các năm khác. PVCFC đã phát huy được ưu thế quy mô, sản phẩm và nhờ đóng góp tích cực của hoạt động quản trị nên đã đạt kết quả tích cực.

Năm 2026, mức độ biến động lại quá lớn. Hậu quả từ xung đột Nga - Ukraine, đặc biệt là chiến sự Israel-Mỹ và Iran đã làm thị trường dao động cực lớn, song không lặp lại mức đỉnh năm 2022 (hậu COVID-19). Giá dầu vừa qua cao nhất cũng chỉ vượt 120 USD/thùng.

PVCFC có hệ thống dự báo và năng lực quản trị tốt nên thích ứng rất nhanh. Việc cân đối giữa hoạt động kinh doanh phân phối trong nước và xuất khẩu được quyết định từ sớm, giúp 2 quý đầu năm đạt thành quả vượt năm trước rất nhiều.

Petrovietnam đã giao cho chúng tôi những chỉ tiêu rất thách thức. Kế hoạch năm 2026 công bố là hơn 17,6 ngàn tỷ đồng doanh thu, nhưng kế hoạch quản trị của Tập đoàn giao tới 19 ngàn tỷ đồng, cao hơn công bố 11%. Đây là chỉ số đánh giá năng lực hoàn thành nhiệm vụ quản trị của người đại diện phần vốn, do đó chúng tôi phải hết sức nỗ lực trong 2 quý còn lại.

2026 là năm bản lề triển khai chiến lược phát triển của PVCFC sang những lĩnh vực kinh doanh mới. Cổ đông lớn là PetroVietnam đã phê duyệt kế hoạch mục tiêu 5 năm (2026-2030) tập trung vào ba lĩnh vực: Phân bón, Khí công nghiệp - Hóa chất, và Công nghệ sinh học - Chế biến sau thu hoạch”.

Ông Văn Tiến Thanh Chủ tịch Hội đồng Quản trị PVCFC

Biến động giá dầu và giá khí tác động như thế nào đến chi phí đầu vào và biên lợi nhuận của PVCFC?

Giá khí đầu vào của nhà máy Đạm Cà Mau có 2 cấu phần. Một được tính toán theo giá dầu Brent và một tính theo giá dầu FO (mazut). Giá khí của PVCFC neo theo diễn biến giá dầu hơn là giá khí thế giới. Khi xảy ra chiến tranh, giá khí thế giới tăng rất mạnh nhưng giá khí đầu vào của chúng tôi biến thiên chậm hơn, biên độ dao động thấp hơn.

Chi phí nguyên liệu đầu vào tăng thực tế có ảnh hưởng. Nhưng ngược lại, chiến tranh gây nghẽn tại eo biển Hormuz và các tuyến đường vận chuyển qua Biển Đỏ, dẫn đến cán cân cung cầu thắt chặt và giá phân bón tăng rất mạnh trong cuối quý 1 và đầu quý 2.

Giá phân bón tăng mạnh hơn rất nhiều so với mức tăng của giá khí đầu vào, giúp PVCFC đạt kết quả tích cực cho 2 quý đầu năm.

Ở thị trường trong nước, dư địa tăng trưởng của PVCFC hiện nằm ở đâu?

Thị phần Urê tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long chiếm xấp xỉ trên dưới 60%; Đông Nam Bộ và Tây Nguyên chiếm khoảng 30%; miền Trung khoảng 18%; miền Bắc khoảng 10%.

Đối với mảng NPK, dây chuyền sản xuất của PVCFC có công suất 300 ngàn tấn/năm đã hoạt động từ năm 2022. Đến năm 2024, PVCFC thực hiện M&A thành công Công ty Phân bón Hàn Việt (KVF) với công suất 360 ngàn tấn/năm, nâng gấp đôi năng lực sản xuất mảng NPK.

Sau thương vụ này, chúng tôi sở hữu cả 2 thương hiệu NPK Cà Mau và NPK KVF.

Việc sở hữu hai thương hiệu có thể tạo ra tự cạnh tranh. Vậy giá trị PVCFC kỳ vọng từ thương vụ KVF là gì?

Việc sở hữu hai thương hiệu có thể dẫn đến tự cạnh tranh lẫn nhau ở phân khúc thị trường nhỏ, nhưng tổng phân khúc thị trường chung vẫn rất hiệu quả. Đây là chiến lược để nâng cao tổng thị phần mảng phân bón của PVCFC.

Mục tiêu của chúng tôi khi M&A KVF rất rõ ràng: Nâng cao năng lực sản xuất; mở rộng thị phần NPK; và tận dụng vị trí đắc địa của KVF tại KCN Hiệp Phước (gần TP.HCM, cận vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên) để đầu tư thành trung tâm tồn trữ nguyên liệu, sản phẩm tiếp cận thị trường.

KVF đang hoạt động rất hiệu quả, đóng góp khoảng 40% cơ cấu doanh thu NPK. So với toàn công ty, quy mô đóng góp khoảng 8-9%.

Ngoài việc mở rộng NPK, cấu trúc kinh doanh của PVCFC sẽ thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2026-2030?

2026 là năm bản lề triển khai chiến lược phát triển của PVCFC sang những lĩnh vực kinh doanh mới. Cổ đông lớn là PetroVietnam đã phê duyệt kế hoạch mục tiêu 5 năm (2026-2030) tập trung vào ba lĩnh vực: Phân bón, Khí công nghiệp - Hóa chất, và Công nghệ sinh học - Chế biến sau thu hoạch.

Mảng Khí công nghiệp - Hóa chất sẽ phát triển theo chiều sâu để kế thừa năng lực lõi của PVCFC về công nghệ hóa khí, hóa chất ở nhà máy đạm, tận thu xử lý các phát thải để đa dạng hóa sản phẩm.

Mảng còn lại được phát triển theo chiều rộng, hướng tới đối tượng khách hàng lớn nhất là nông dân và ngành nông nghiệp. Trung tâm R&D đã nghiên cứu lâu dài về đất đai thổ nhưỡng, quy trình canh tác và phân bón thích hợp, với mục tiêu đồng hành, dẫn dắt sự phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Trong trụ cột Khí công nghiệp - Hóa chất, CO2 thực phẩm và argon hiện đã tiến triển đến đâu?

Về CO2 thực phẩm, thông thường, các đơn vị khác xem đó là sản phẩm thu hồi theo nhà máy lên men tinh bột để sản xuất metanol, etanol hoặc bia. Tuy nhiên, sản xuất CO2 thực phẩm yêu cầu độ tinh khiết 99.99% từ nguồn khí công nghiệp như PVCFC, có thể xem là duy nhất tại Việt Nam. Chúng tôi đã hoàn thành đầu tư và đưa dây chuyền CO2 thực phẩm vào vận hành khai thác từ tháng 3/2025.

Về nhu cầu thị trường hiện tại, PVCFC hoàn toàn có thể chạy tối đa công suất của xưởng. Tuy nhiên, chúng tôi chọn vận hành uyển chuyển và linh hoạt, do mảng phân bón có nhu cầu và giá trị hiệu quả cao hơn. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đang đầu tư dự án thu hồi khí argon, khi hoàn thành có thể đạt công suất 7-8 ngàn tấn/năm.

Quản trị rủi ro không phải là thấy khó mà lui, mà làm sao để lợi nhuận thu về phải cao hơn chi phí bỏ ra, hoạt động không bị gián đoạn, và các quyết định nằm trong khẩu vị rủi ro đã được nhận diện.”

Ông Văn Tiến Thanh Chủ tịch Hội đồng Quản trị PVCFC

Mở rộng sang nhiều lĩnh vực cũng đặt ra rủi ro phân tán nguồn lực. PVCFC kiểm soát rủi ro này như thế nào?

PVCFC có hệ thống nhận diện, đánh giá rủi ro bài bản. Quản trị rủi ro không phải là thấy khó mà lui, mà làm sao để lợi nhuận thu về phải cao hơn chi phí bỏ ra, hoạt động không bị gián đoạn, và các quyết định nằm trong khẩu vị rủi ro đã được nhận diện.

Cách làm của chúng tôi khi bước sang lĩnh vực mới là "nghĩ lớn nhưng làm nhỏ". Tức là đi từ quy mô nhỏ, xây dựng mô hình thử nghiệm (sandbox) trước để kiểm soát rủi ro. Khi thử nghiệm thành công, chúng tôi mới tiến hành mở rộng quy mô và xây dựng hệ thống quản trị song hành để thích ứng với sự mở rộng đó.

Thưa ông, ngành phân bón vẫn mang tính chu kỳ và mùa vụ cao. Trong bối cảnh đó, PVCFC chuẩn bị thế nào để thu hút dòng vốn dài hạn, đặc biệt khi cổ đông lớn có ý định thoái vốn?

Đúng là ngành phân bón chịu đặc tính chu kỳ và mùa vụ cao, doanh thu tăng nhanh khi vào vụ ở quý 1, 2, 4 và thấp điểm ở quý 3. Trong tương lai, khi cổ đông lớn có ý định thoái vốn, PVCFC rất mong muốn có được nguồn vốn ổn định, hiệu quả từ các nhà đầu tư dài hạn.

Hiện nay, PVCFC đã thành lập bộ phận chuyên trách để xây dựng hệ thống phòng dữ liệu, chuẩn bị sẵn cấu trúc mô hình và dữ liệu cần thiết để mời gọi các nhà đầu tư tiếp cận ngay khi được phê duyệt. Chúng tôi luôn hướng đến việc tạo ra các giá trị dài hạn, bền vững, và tìm kiếm các dòng vốn có chung tầm nhìn dài hạn đó.