
Thông tin được các chuyên gia đưa ra tại tọa đàm "Cuộc sống độc lập khi về già và an sinh xã hội cho người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số tại Việt Nam", tổ chức ngày 14/12 do Viện Khoa học Lao động và Xã hội (thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) và Prudential thực hiện.
Thay mặt nhóm nghiên cứu trình bày báo cáo về "Mức độ sẵn sàng cho cuộc sống độc lập khi về già", PGS.TS Giang Thanh Long, Trưởng nhóm nghiên cứu cho biết, theo dự báo, thời gian để Việt Nam chuyển từ “bắt đầu già” sang “già” chỉ khoảng 26 năm. Với tốc độ này, dự tính vào năm 2050, dân số già tại Việt Nam sẽ có có 29,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên, hoặc 22,7 triệu người từ 65 tuổi trở lên.
Tuy nhiên, nhận thức của người dân về việc chuẩn bị tuổi già từ khi còn trẻ còn rất hạn chế, việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội cho người cao tuổi ở nước ta cũng còn nhiều thách thức.
Vì vậy sự chuẩn bị sẵn sàng cho tuổi già của nhóm dân số sẽ trở thành người cao tuổi trong 20 – 30 năm nữa là rất cần thiết để góp phần cải thiện sự chuẩn bị về tài chính, sức khỏe thể chất và tinh thần cho thế hệ sắp về hưu và người cao tuổi tại Việt Nam.
Ông Bùi Tôn Hiến, Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội cũng nhấn mạnh rằng, vấn đề già hóa dân số đang đặt ra những thách thức lớn cho Việt Nam. Theo dự báo của Tổng cục Thống kê và Quỹ phát triển Dân số của Liên Hợp Quốc năm 2021, hiện nay Việt Nam chỉ còn 16 năm nữa để chuyển từ già hóa dân số sang dân số già. Đây là khoảng thời gian rất ngắn so với các quốc gia có trình độ phát triển cao, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới.
“Tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh chóng trong khi nguồn lực kinh tế của đất nước còn hạn chế và hệ thống an sinh xã hội vẫn còn non trẻ. Đến nay, mới có 33,2% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội, khoảng 45,5% người cao tuổi được hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng hoặc trợ cấp xã hội hằng tháng”, ông Bùi Tôn Hiến thông tin.
Thực tế, các nguồn thu nhập chủ yếu của người cao tuổi hiện nay vẫn là đến từ nguồn hỗ trợ của con cái và công việc họ tự tạo ra, còn sự hỗ trợ của Nhà nước, lương hưu, tiền tiết kiệm hay các nguồn trợ giúp khác còn rất hạn chế.
Vì vậy, nếu không có con cái hỗ trợ và không còn đủ sức khỏe để làm việc thì sẽ có rất nhiều người cao tuổi rơi vào tình trạng nghèo đói, tỷ lệ này hiện nay ở người cao tuổi khoảng 7,11%, đồng thời có 25% người cao tuổi rơi vào trình trạng nghèo đa chiều, nghĩa là ngoài thu nhập ra họ chưa tiếp cận được các dịch vụ xã hội cơ bản. Những người cao tuổi ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn dễ bị tổn thương với nghèo hơn ở khu vực khác.
Theo các chuyên gia, hiện nay những cơ chế, chính sách trợ giúp xã hội và hệ thống dịch vụ chăm sóc xã hội cho người cao tuổi chưa phát triển là những thách thức lớn cho xã hội. Điều này có thể dẫn đến gánh nặng “chưa giàu đã già”, nếu như chúng ta không có các biện pháp thích ứng kịp thời và hiệu quả đối với vấn đề già hóa dân số.
Trong khi đó, ông Phương Tiến Minh, Tổng Giám đốc Prudential Việt Nam cho rằng, già hóa dân số nếu như được chuẩn bị tốt thì không phải là thách thức mà sẽ trở thành cơ hội, vấn đề là làm thế nào để tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng với thích ứng già hóa dân số.
Các chuyên gia cũng cho rằng, vấn đề này đòi hỏi phải có hệ thống giải pháp chính sách kịp thời, toàn diện hướng đến tất cả các nhóm dân số để chuẩn bị cho xã hội già hóa trong tương lai không xa, chứ không chỉ tập trung vào giải quyết các vấn đề của nhóm người cao tuổi.
PGS.TS Giang Thanh Long cũng khuyến nghị thêm, cần tăng cường hệ thống bảo hiểm y tế, bởi một trong những rào cản hiện nay là mức độ bao phủ về chi phí của bảo hiểm y tế còn hạn chế, chi tiêu từ tiền túi còn khá lớn cho khám chữa bệnh.
Đặc biệt, đại dịch Covid-19 đã khiến gián đoạn việc chữa trị bệnh, điều này có thể gây ảnh hưởng lâu dài, do đó cần tăng cường các hoạt động khám chữa bệnh từ xa, từ đó giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân.
Qua rà soát, các cơ quan đã nhận diện, thống nhất phương án xử lý một số vấn đề vướng mắc, bất cập có tính hệ thống, liên ngành. Bên cạnh đó còn một số vấn đề cần tiếp tục trao đổi như giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; gỡ vướng mắc, bất cập liên quan đến quy trình kê biên, định giá đối với quyền sở hữu trí tuệ…
Tại buổi gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu toàn quốc năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh quyết tâm đưa giáo dục thực sự trở thành trụ cột phát triển con người, động lực then chốt cho sự phát triển bứt phá của đất nước thời gian tới.
Việc sáu quốc gia thống nhất chia sẻ thông tin thời gian thực tại 24 trạm thủy văn trọng điểm được kỳ vọng tạo bước tiến mới trong phối hợp quản lý nguồn nước, dự báo thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu trên lưu vực Mekong - Lan Thương...
Khép lại kỳ tuyển dụng viên chức ngành giáo dục có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, tỉnh Thanh Hóa đã chính thức tuyển dụng và tiếp nhận 1.525 giáo viên trong tổng số hơn 8.000 người đăng ký...
Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử buộc Công ty Bemes phải trả lại tiền cho các bị hại; buộc bị cáo Lê Thanh Thản phải liên đới bồi thường cho người bị hại và người liên quan tổng số tiền theo kết luận định giá tại thời điểm tháng 7/2026...
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Theo Thủ tướng Chính phủ, sẽ áp dụng những cơ chế khuyến khích mạnh để các doanh nghiệp nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ; tăng cường sử dụng nhà cung ứng là các doanh nghiệp Việt Nam; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của Việt Nam.