Chứng khoán tháng 6 đối mặt với đợt “stress test” khi các Ngân hàng Trung ương rục rịch tăng lãi suất

Chứng khoán toàn cầu tiếp tục lập kỷ lục mới trong tuần giao dịch vừa qua, chỉ số chứng khoán MSCI ACWI đo lường hiệu suất của các thị trường phát triển và mới nổi tăng +1,6% trong tuần vừa qua, +11,5% kể từ đầu năm và cao hơn thời điểm xung đột Trung Đông +7%.

Ở thị trường Mỹ, cả ba chỉ số chính cùng đóng cửa ở mức cao kỷ lục nhờ đà tăng mạnh của cổ phiếu công nghệ và giá dầu giảm dù triển vọng kết thúc cuộc chiến tranh ở Vùng Vịnh vẫn còn khó đoán định. Cả tuần, Nasdaq dẫn đầu với mức tăng hơn 2%, S&P 500 tăng hơn 1%, và Dow Jones tăng gần 1%. Khép lại tháng 5, Nasdaq vượt trội trong ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ, đạt mức tăng hơn 8%. S&P 500 tăng 5%, còn Dow Jones tăng khoảng 3%.

Sự lạc quan về AI và đà tăng trưởng lợi nhuận đã củng cố đợt tăng giá gần đây của giá cổ phiếu ở Phố Wall, bất chấp căng thẳng kéo dài Trung Đông - yếu tố làm gia tăng kỳ vọng lạm phát và đặt ra rủi ro lãi suất cao hơn lâu hơn.

Ở Châu Á, các thị trường lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan tiếp tục bật tăng mạnh mẽ để lập các kỷ lục mới, Nikkei 225 và Kospi tuần vừa qua tăng lần lượt +4,7% và +8%, trong khi thị trường Đài Loan cũng tăng +3,2%. Kể từ đầu năm, Kospi của Hàn Quốc đã tăng +101%, Nikkei 225 tăng gần +32% và thị trường Đài Loan tăng +50,7%. 

Trái ngược với “bữa tiệc” toàn cầu, chỉ số VN-Index khép lại tháng 5 bằng tuần giảm thứ 2 liên tiếp. Chốt tuần, VN-Index dừng ở 1.863,49 điểm, giảm -13,64 điểm (-0,73%) dưới áp lực điều chỉnh từ các cổ phiếu trụ như: VIC (-8,5 điểm), VCB (-2,7 điểm). 

Nhận định về triển vọng thị trường chứng khoán tháng 6, Chứng khoán MBS cho rằng tháng 6 sẽ khá bận rộn đối với thị trường chứng khoán thế giới khi hàng loạt Ngân hàng Trung ương họp chính sách tiền tệ. Thị trường sẽ phải đối mặt với một đợt "stress test" khi các Ngân hàng Trung ương (NHTW) lớn như BOJ và ECB rục rịch tăng lãi suất.

Đáng chú ý, xu hướng thắt chặt đang lan rộng khắp Châu Á (Úc, Singapore, Philippines và Indonesia là quốc gia thứ 4 thắt chặt chính sách), tạo áp lực lớn lên chi phí vốn toàn khu vực.

Sự trỗi dậy của các "gã khổng lồ" như Micron và SK Hynix (chính thức gia nhập câu lạc bộ vốn hóa 1 nghìn tỷ USD) là minh chứng cho việc dòng vốn đang bị hút vào các tài sản tăng trưởng, để lại một khoảng trống thanh khoản đáng kể tại các thị trường mới nổi khu vực Đông Nam Á.

Nhịp điều chỉnh 2 tuần vừa qua của chỉ số VN-Index diễn ra ở vùng trũng thông tin, tuy vậy bối cảnh trong nước có thể thay đổi vào cuối tuần tới khi loạt thông tin vĩ mô tháng 5 được công bố, bên cạnh tác động từ các sự kiện bên ngoài như cuộc họp của các Ngân hàng Trung ương hay mùa WorldCup chuẩn bị khởi tranh.

Ở các kỳ WorldCup gần đây (2022, 2018) thường mang lại hai tác động trái chiều: làm suy giảm thanh khoản cục bộ do sự phân tán chú ý của nhà đầu tư cá nhân, nhưng đồng thời tạo ra cú hích doanh thu đột biến cho một số nhóm ngành bán lẻ và tiêu dùng thiết yếu.

Cụ thể, dữ liệu tổng hợp từ các chu kỳ 2014, 2018 và 2022 cho thấy một mẫu hình lặp lại: thanh khoản có xu hướng sụt giảm (-12% trong sự kiện). Trong khi thị trường chung có thể ảm đạm, dòng tiền thông minh thường tìm đến các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ hành vi tiêu dùng mùa bóng đá: doanh số TV& Điện máy tăng +18% (trước sự kiện), tăng trưởng ngành F&B (+8-10%, trong sự kiện).

MBS cho rằng thị trường vẫn gặp khó khăn ở tuần đầu tháng 6, các yếu tố đang chi phối nhịp điều chỉnh vẫn chưa thay đổi, bao gồm: Sự suy yếu từ nhóm cổ phiếu trụ; Áp lực bán ròng từ khối ngoại; Xu hướng tăng lãi suất từ các Ngân hàng Trung ương Châu Á và dòng tiền thận trọng ở vùng trũng thông tin hỗ trợ.

Theo thống kê từ các mùa có sự kiện WorldCup gần đây, thanh khoản giảm dần và tạo đáy ở tuần thứ 2 sau khi khai mạc. Trong bối cảnh các tín hiệu kỹ thuật đang bất lợi cho Vn-Index, thị trường cần thời gian để tạo vùng cân bằng mới, qua đó thu hút dòng tiền quay trở lại.

Về kỹ thuật, chỉ số VN-Index vẫn đang nằm trên các đường trung bình trung và dài hạn (MA50, MA100, MA200), tuy vậy xu hướng ngắn hạn đang gặp bất lợi từ các mẫu hình cũng như tín hiệu kỹ thuật sau 2 tuần điều chỉnh liên tiếp từ vùng đỉnh.

Áp lực điều chỉnh cả về chỉ số và thanh khoản, trong đó đáng chú ý là mức sụt giảm thanh khoản đã về mức thấp nhất trong vòng 1 năm. Với việc VN-Index đang ở vùng đỉnh và việc thanh khoản sụt nhanh, kịch bản thị trường mở biên độ dao động xuống phía dưới để tìm kiếm lực cầu có khả năng xảy ra ở tuần tới. Vùng hỗ trợ cho VN-Index trong kịch bản thị trường điều chỉnh ở khu vực 1.800 điểm.

"Thận trọng và kiên nhẫn" là từ khóa chủ chốt cho tháng 6. Chủ động chốt lời từng phần (tài trợ rủi ro) để đưa danh mục về trạng thái an toàn. Duy trì tỷ trọng tiền mặt cao để sẵn sàng giải ngân khi thị trường chiết khấu về vùng giá hấp dẫn", MBS nhấn mạnh.

Chứng khoán Mirae Asset cũng cho rằng thanh khoản thị trường suy yếu phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Bên cạnh đó, nếu dòng tiền chưa quay lại đủ mạnh, sức hồi phục sẽ vẫn bị hạn chế. Trong bối cảnh đó, chiến lược tối ưu vẫn là tận dụng các nhịp rung lắc để cơ cấu lại danh mục, ưu tiên nhóm cổ phiếu có nền tảng tài chính lành mạnh, định giá hấp dẫn và câu chuyện tăng trưởng chưa phản ánh hết vào giá, duy trì tỷ trọng tiền mặt hợp lý và không mua đuổi trong các nhịp tăng mạnh.

Ngưỡng hỗ trợ của thị trường ở vùng 1800−1850. Về mặt định giá: P/E giảm về mức 15,3x (hấp dẫn so với mức trung bình dài hạn 17x). Với triển vọng năm 2026 khả quan, MBS giữ nguyên dự báo tăng trưởng lợi nhuận cho các doanh nghiệp niêm yết ở mức 20%, định giá hiện tại vẫn hấp dẫn cho tầm nhìn trung và dài hạn.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cần được theo dõi sát trong các quý tới trước hai rủi ro chính: 1) Giá dầu Brent tăng ~50% từ đầu năm (tính đến 29/5 đạt 92 USD/thùng) có thể đẩy chi phí đầu vào doanh nghiệp; 2) Kỳ vọng lãi suất Fed bị điều chỉnh từ cắt giảm sang giữ nguyên đến tháng 10/2026 và có thể tăng thêm vào cuối năm, có thể làm chi phí vốn neo cao hơn dự kiến.