EU cân nhắc không nâng trần giá dầu Nga

Cân nhắc này diễn ra trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông đã bước sang tháng thứ tư, đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh.

Năm ngoái, EU thông qua cơ chế điều chỉnh linh hoạt đối với trần giá dầu Nga. Theo đó, mức trần được rà soát 6 tháng một lần và tự động đặt thấp hơn 15% so với giá thị trường bình quân của dầu Urals Nga. Mức trần hiện nay là 44,1 USD/thùng và dự kiến được rà soát trong mùa hè này.

Theo quy định hiện hành, các doanh nghiệp châu Âu bị cấm cung cấp dịch vụ bảo hiểm, vận tải và các dịch vụ liên quan cho những lô dầu Nga được bán với giá cao hơn mức trần.

Trong hơn 3 tháng xung đột Iran khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt, giá dầu thế giới đã tăng mạnh. Vì vậy, trong đợt rà soát vào tháng 7, trần giá dầu Nga có thể tăng lên ít nhất 65 USD/thùng nếu EU tiếp tục áp dụng cơ chế điều chỉnh tự động. Mức này cao hơn ngưỡng 60 USD/thùng từng được Nhóm 7 nền công nghiệp phát triển (G7) thống nhất trước đó - theo nguồn tin của Bloomberg.

Nếu EU chọn giữ nguyên mức trần trong kỳ rà soát sắp tới, trần giá dầu Nga sẽ tiếp tục ở mức 44,1 USD/thùng. Cách làm này sẽ giúp hạn chế phần doanh thu tăng thêm mà Nga có thể thu được khi giá dầu thế giới leo thang.

Theo nguồn tin trên, ngoài phương án giữ nguyên mức trần hiện tại, EU cũng đang cân nhắc hai lựa chọn khác: tạm dừng cơ chế tự động nâng trần giá đến cuối năm do tình hình bất thường tại Trung Đông, hoặc vẫn cho phép nâng trần giá nhưng không vượt quá 60 USD/thùng - tương ứng với mức trần của G7.

Phương án giữ nguyên hoặc hạn chế việc nâng trần giá dầu Nga dự kiến sẽ được đưa vào gói trừng phạt mới nhất của EU. Đây sẽ là gói trừng phạt thứ 21 của khối này nhằm vào Nga kể từ khi Moscow mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine năm 2022.

EU đặt mục tiêu hoàn tất và chính thức đề xuất gói biện pháp trừng phạt mới vào đầu tháng 6. Đại sứ các nước thành viên đã được thông báo về kế hoạch này trong tuần trước.

Ngoài vấn đề trần giá dầu, EU cũng đang thảo luận các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào thêm nhiều ngân hàng, công ty giao dịch dầu, nhà máy lọc dầu và đơn vị vận hành tiền số tại các nước thứ ba. Đây là những thực thể bị cho là giúp Nga tránh các biện pháp hạn chế của EU.

EU có thể trừng phạt thêm khoảng 20 tàu chở dầu thuộc “đội tàu bóng tối” mà Nga sử dụng để vận chuyển dầu. Về sau, cơ chế này có thể được mở rộng sang các tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), nhằm hạn chế khả năng Điện Kremlin xây dựng một mạng lưới vận chuyển ngầm tương tự cho LNG.

Đến nay, EU đã trừng phạt hàng trăm tàu liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu của Nga. Theo nguồn tin của Bloomberg, khối này cũng dự định nhằm vào các tàu cung cấp dịch vụ cho những tàu chở dầu nói trên.

Tuy nhiên, gói trừng phạt mới nhiều khả năng chưa bao gồm lệnh cấm toàn diện đối với các dịch vụ hàng hải. Một số nước thành viên vẫn phản đối biện pháp này do lo ngại tình hình Trung Đông đang biến động mạnh. Các nước này cho rằng một lệnh cấm như vậy chỉ nên được áp dụng nếu có sự ủng hộ rộng rãi hơn từ G7.

Theo nguồn tin trên, gói trừng phạt mới của EU nhằm vào ba mục tiêu chính: siết chặt hơn nguồn thu năng lượng của Nga, gây sức ép lên lĩnh vực tài chính của nước này và cắt nguồn cung vật tư thiết yếu cho ngành công nghiệp quân sự Nga. Tuy nhiên, do các biện pháp trừng phạt của EU phải được toàn bộ các nước thành viên thông qua trước khi có hiệu lực, nội dung gói trừng phạt vẫn có thể thay đổi.

Những nước có ngành hàng hải lớn, như Hy Lạp, thường thận trọng với các thay đổi liên quan đến trần giá dầu. Trong khi đó, một số nước thành viên khác lo ngại các biện pháp mới có thể ảnh hưởng đến lợi ích năng lượng và thương mại của họ.

Ngoài các biện pháp liên quan đến dầu và hàng hải, EU cũng đang xem xét siết việc mua bán, xuất khẩu một số khoáng sản quan trọng, kim loại và quặng có thể phục vụ ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Đây là những vật liệu được Nga sử dụng trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, cũng như để phát triển máy bay không người lái dùng trong các cuộc tấn công nhằm vào các thành phố của Ukraine. Một số công nghệ, trong đó có công nghệ gây nhiễu, cũng nằm trong diện xem xét.

EU cũng đang cân nhắc áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với khoảng 20 doanh nghiệp, gồm các công ty tại Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Á. Những doanh nghiệp này bị cáo buộc vẫn bán hoặc chuyển giao cho Nga các mặt hàng bị hạn chế, trong đó có những linh kiện được tìm thấy trong vũ khí hoặc cần thiết để sản xuất vũ khí.

Bên cạnh đó, EU đang bước đầu đánh giá các phương án để hỗ trợ công ty thanh toán bù trừ Euroclear Ltd. Động thái này được xem xét sau khi một tòa án tại Moscow ra phán quyết có thể mở đường để Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) tịch thu tài sản của Euroclear.

EU trước đó đã sử dụng quyền khẩn cấp để gia hạn vô thời hạn lệnh phong tỏa đối với tài sản của CBR tại châu Âu. Tổng giá trị tài sản bị phong tỏa có thể lên tới 210 tỷ euro, tương đương 245 tỷ USD, và phần lớn được nắm giữ tại Euroclear. Phán quyết mới của tòa án Moscow làm dấy lên lo ngại rằng Nga có thể tìm cách tịch thu tài sản của Euroclear để đáp trả.

EU dự định tiếp tục phong tỏa số tài sản này cho đến khi chiến tranh kết thúc và Nga bồi thường cho Ukraine. Tuy nhiên, một số nước thành viên, trong đó có Bỉ, vẫn phản đối việc tịch thu hoàn toàn số tài sản trên.

Theo nguồn tin trên, EU cũng đang tiếp tục thảo luận khả năng áp lệnh cấm thị thực đối với những cá nhân Nga từng tham gia chiến đấu tại Ukraine.