Chuyên gia SSI Research: Thiếu vắng thông tin thị trường có thể biến động mạnh, quan sát nhóm bán lẻ

Các số liệu kết quả kinh doanh cũng như dữ liệu kinh tế vĩ mô trong những tháng đầu năm 2026 đang cho thấy tín hiệu tích cực đối với ngành bán lẻ, từ sự phục hồi của doanh thu tiêu dùng đến doanh thu bán lẻ. Đồng thời kết quả kinh doanh của toàn ngành, đặc biệt là các doanh nghiệp niêm yết tương đối khả quan.

Dù vậy, tháng 4 cũng xuất hiện một biến số đáng chú ý khác là lạm phát gia tăng, cả lạm phát chung và lạm phát cơ bản. Đây là yếu tố có thể ảnh hưởng đến niềm tin tiêu dùng nếu duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Nhìn chung, ngành bán lẻ hiện đang chịu tác động từ hai biến số trái chiều: một yếu tố hỗ trợ tăng trưởng và một yếu tố có thể tạo áp lực trong thời gian tới.

Nhận định về triển vọng cổ phiếu bán lẻ, ông Đào Minh Châu, Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư của SSI - SSI Research, nhấn mạnh: Bán lẻ và tiêu dùng vốn là nhóm ngành trụ cột của nền kinh tế, thường chiếm tỷ trọng trên 60% GDP.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số giai đoạn 2026–2030, đồng thời hướng tới mức GDP bình quân đầu người khoảng 8.500 USD vào năm 2030 với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 11%, tiêu dùng chắc chắn sẽ tiếp tục được hỗ trợ bên cạnh các chính sách thúc đẩy đầu tư công và phục hồi thị trường bất động sản.

Gần đây, thị trường cũng ghi nhận một số chính sách hỗ trợ như kéo dài giảm thuế giá trị gia tăng đến cuối năm và điều chỉnh biểu thuế thu nhập cá nhân. Ngoài ra, ngành bán lẻ còn hưởng lợi từ hiệu ứng tài sản, đặc biệt tại khu vực đô thị khi giá bất động sản tăng mạnh trong hai năm qua.

Tại Hà Nội, phân khúc chung cư tăng khoảng 80–100% trong hai năm, trong khi tại Thành phố Hồ Chí Minh tăng khoảng 50–70%. Điều này tạo cảm giác gia tăng tài sản cho người sở hữu bất động sản, từ đó thúc đẩy chi tiêu. Năm 2025, tổng tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ cả nước tăng 9,2%, trong khi Thành phố Hồ Chí Minh tăng 15,5% và Hà Nội tăng 12,7%, đều cao hơn mức bình quân chung.

Một động lực quan trọng khác là xu hướng giành thị phần. Các doanh nghiệp niêm yết chủ yếu hoạt động trong kênh bán lẻ hiện đại và đang mở rộng thị phần từ kênh truyền thống nhờ việc siết chặt hóa đơn đầu vào, quản lý thuế với hộ kinh doanh nhỏ lẻ, thương mại điện tử và tăng cường kiểm soát hàng giả, hàng nhái. Theo một số báo cáo như New Panel, thị phần kênh siêu thị hiện đại đã tăng khoảng 2–3% trong hai năm qua.

Kết quả kinh doanh quý 1 của nhiều doanh nghiệp bán lẻ như Mobile World, FRT, PNJ hay Digiworld đều tăng trưởng mạnh. Doanh thu tăng khoảng 30–50%, trong khi lợi nhuận tăng trên 70%, cao hơn kỳ vọng và vượt xa mức tăng trưởng lợi nhuận trung bình khoảng 20–25% trong ba năm gần đây. Phần lớn mức tăng trưởng đột biến này đến từ việc mở rộng thị phần.

Mỗi doanh nghiệp cũng có câu chuyện riêng. Ngành điện tử hưởng lợi từ nhu cầu thay thế laptop, điện thoại phục vụ xu hướng trí tuệ nhân tạo. Giá linh kiện điện tử, đặc biệt là RAM, tăng mạnh cũng hỗ trợ doanh thu và biên lợi nhuận. Với PNJ, doanh nghiệp hưởng lợi đáng kể từ đà tăng mạnh của giá vàng trong quý 1 thông qua lợi thế hàng tồn kho.

Áp lực lạm phát vẫn là yếu tố cần theo dõi. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 tăng khoảng 5,5% so với cùng kỳ, cao hơn mức 4,65% của tháng 3. Lạm phát cao có thể làm suy giảm sức mua thực tế, thu hẹp thu nhập khả dụng và ảnh hưởng mạnh hơn đến nhóm hàng không thiết yếu. Đồng thời, lạm phát tăng cũng khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ bị hạn chế, kéo theo mặt bằng lãi suất cao hơn. Điều này có thể khiến người dân ưu tiên tiết kiệm hơn và làm giảm nhu cầu vay tiêu dùng.

Tuy vậy, ngành bán lẻ vẫn có khả năng chống chịu tương đối tốt nhờ mô hình kinh doanh trực tiếp đến người tiêu dùng, giúp doanh nghiệp dễ dàng chuyển phần chi phí đầu vào tăng thêm sang giá bán.

Tăngtrưởng quý 1 rất cao và khó duy trì, song mức tăng trưởng lợi nhuận khoảng 20–30% trong các quý tới vẫn là kịch bản khả thi, thậm chí quý 2 có thể tiếp tục duy trì mức tăng trưởng tích cực hơn 20-30%.

Về đầu tư, triển vọng lợi nhuận của nhóm bán lẻ vẫn tích cực nhưng mỗi doanh nghiệp có động lực tăng trưởng riêng. FRT hiện được dẫn dắt chủ yếu bởi chuỗi Long Châu, hiện đóng góp khoảng 90% lợi nhuận và đặt mục tiêu tăng số cửa hàng thêm khoảng 20% trong năm nay. Trong khi đó, PNJ chịu tác động lớn hơn từ biến động giá vàng.

Sau kết quả kinh doanh quý 1 vượt kỳ vọng, dự báo lợi nhuận cả năm của nhóm này có thể được điều chỉnh tăng. Tuy nhiên, đại diện SSI Research cho biết chưa vội nâng định giá do tăng trưởng các quý sau khó duy trì mức đột biến như quý 1 khi áp lực từ lạm phát và lãi suất có thể rõ nét hơn.

Thị trường chứng khoán cũng đã phục hồi khoảng 300 điểm từ đáy tháng 3 và đã phản ánh phần lớn các thông tin tích cực như nâng hạng, hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông và kết quả kinh doanh khả quan. Trong khi tháng 5 là giai đoạn thiếu thông tin hỗ trợ hơn, thị trường có thể biến động mạnh hơn.

Dù định giá hiện tại của nhóm bán lẻ vẫn thấp hơn mức trung bình 5 năm và tiềm năng tăng giá theo SSI Research vẫn trên 20%, nhà đầu tư ngắn hạn chưa cần vội giải ngân mà có thể chờ mức chiết khấu hấp dẫn hơn hoặc thời điểm thị trường ổn định hơn. Nhà đầu tư dài hạn có thể cân nhắc tích lũy dần ở vùng giá hiện tại.

Về xu hướng bán ròng cổ phiếu bán lẻ của khối ngoại, theo lý giải của ông Châu, một phần đến từ hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng mạnh của một số cổ phiếu như MWG. Ngoài ra, dòng vốn toàn cầu đang có xu hướng quay lại các thị trường phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan để đón đầu các chủ đề đầu tư lớn như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Điều này tạo áp lực rút vốn không chỉ tại Việt Nam mà còn ở nhiều thị trường Đông Nam Á khác.

Tuy nhiên, trong trung và dài hạn, các câu chuyện nâng hạng từ FTSE hoặc xa hơn là MSCI vẫn có thể trở thành động lực giúp Việt Nam thu hút lại dòng vốn ngoại nhờ triển vọng tăng trưởng GDP và lợi nhuận doanh nghiệp vẫn ở mức cao và ổn định.