Chuyển mạnh tư duy chính sách, chăm lo và phát huy vai trò người cao tuổi

Ngày 17/10, tại Trụ sở Chính phủ, Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam tổ chức cuộc họp nhằm đánh giá kết quả công tác 9 tháng năm 2025 và xác định nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới. Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Chủ tịch Ủy ban, chủ trì cuộc họp.

PHÁT TRIỂN “KINH TẾ BẠC” – THÍCH ỨNG VỚI GIÀ HÓA DÂN SỐ

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết công tác chăm lo người cao tuổi thời gian qua được triển khai toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Chính sách bao trùm từ an sinh xã hội, y tế, văn hóa, thể thao, giao thông, pháp lý đến đời sống tinh thần, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy vai trò người cao tuổi.

Cả nước hiện có hơn 14,1 triệu người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế; 225.000 người tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện; hàng triệu người hưởng trợ cấp, hưu trí xã hội. Khoảng 80% người cao tuổi được quản lý hồ sơ sức khỏe, trên 100 bệnh viện có khoa Lão, cùng hàng vạn tình nguyện viên tham gia chăm sóc.

Về tinh thần, người cao tuổi được tạo điều kiện tham gia phong trào văn hóa, thể thao, với gần 80.000 câu lạc bộ văn hóa và hơn 9.000 câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau. Tuy nhiên, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, từ 9,5 triệu người cao tuổi năm 2014 lên 16,5 triệu năm 2025, và dự báo thành quốc gia có dân số già vào 2036. “Già hóa dân số đặt ra nhiều thách thức về y tế, an sinh, lao động và dịch vụ cộng đồng”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nêu rõ.

Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Trương Xuân Cừ cho rằng công tác người cao tuổi gồm ba trụ cột: bảo vệ, chăm sóc và phát huy. Hiện cả nước có khoảng 500 cơ sở chăm sóc với 12.000 người được nuôi dưỡng – con số còn khiêm tốn so với nhu cầu.

Ông Trương Xuân Cừ nhấn mạnh cần phát triển “kinh tế bạc” – mô hình kinh tế gắn với sản phẩm, dịch vụ phục vụ người cao tuổi, đang được nhiều quốc gia thúc đẩy. Ở Nhật Bản, người trên 65 tuổi đóng góp 20% GDP; ở Hoa Kỳ, người trên 50 tuổi đóng góp 46% GDP. Ông Trương Xuân Cừ đề nghị Chính phủ sớm xây dựng đề án phát triển nền kinh tế bạc, khuyến khích tư nhân đầu tư cơ sở chăm sóc người cao tuổi.

Hội Người cao tuổi Việt Nam cho biết sẽ tổ chức “Diễn đàn kinh tế bạc” thường niên nhằm thúc đẩy phát triển mô hình này trong nước.

CHUYỂN MẠNH TƯ DUY CHÍNH SÁCH, PHÁT HUY VAI TRÒ NGƯỜI CAO TUỔI

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong triển khai công tác người cao tuổi. Nhiều chính sách quan trọng đã được ban hành như Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về giải pháp đột phá trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân; Nghị định 176 hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm xã hội; Nghị định 188 hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm y tế; Chiến lược quốc gia về người cao tuổi và Đề án phát triển câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau.

Trong 9 tháng, ngân sách nhà nước đã chi gần 6.400 tỷ đồng cho trợ cấp xã hội và hưu trí xã hội – thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và xã hội đối với người cao tuổi. Tuy vậy, Phó Thủ tướng chỉ rõ việc chăm sóc người cao tuổi ở vùng sâu, vùng xa còn khó khăn; nhiều người cao tuổi thiếu điều kiện y tế, nhà ở, sinh hoạt; nguồn lực đầu tư còn hạn chế.

Phó Thủ tướng yêu cầu “chuyển mạnh tư duy chính sách”, tập trung vào chính sách chăm lo và phát huy vai trò người cao tuổi. Các bộ, ngành, địa phương cần sớm ban hành kế hoạch hành động thực hiện các chương trình, chiến lược đã được phê duyệt, đồng thời nghiên cứu chính sách khuyến khích tư nhân đầu tư vào hệ thống chăm sóc người cao tuổi.

Bộ Y tế được giao rà soát, củng cố mạng lưới bệnh viện lão khoa tại các địa phương, hoàn thành đề án đánh giá hệ thống y tế lão khoa trong quý I/2026. Bộ Xây dựng nghiên cứu lồng ghép chính sách nhà ở xã hội cho người cao tuổi; Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ người cao tuổi tham gia chuyển đổi số, khởi nghiệp; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Hội Người cao tuổi tổ chức “Ngày hội Người cao tuổi trồng cây nhớ ơn Bác Hồ”.

Phó Thủ tướng hoan nghênh Hội Người cao tuổi chủ trì phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sơ kết, tổng kết, đánh giá việc thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác người cao tuổi; đồng thời chủ trì tổ chức hội nghị chuyên đề về “kinh tế bạc”.

Phó Thủ tướng đề nghị các cơ quan báo chí, truyền thông tăng cường tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, góp phần nâng cao nhận thức xã hội, thay đổi tư duy về chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò người cao tuổi trong sự phát triển chung của đất nước.