Cổ phiếu VPL chính thức lọt VN30, các ETF sẽ mua vào bao nhiêu?

Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) vừa công bố bộ chỉ số HoSE-Index kỳ tháng 1/2026, trong đó đáng chú ý là hoạt động cơ cấu danh mục của rổ cổ phiếu vốn hóa lớn VN30. Các thay đổi sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 2/2, trong khi các quỹ ETF mô phỏng VN30 phải hoàn tất việc tái cơ cấu danh mục chậm nhất vào ngày 30/1.

Theo danh mục cập nhật, cổ phiếu VPL của Công ty CP Vinpearl chính thức được bổ sung vào rổ VN30. Ở chiều ngược lại, mã BCM của Becamex IDC bị loại khỏi danh mục trong kỳ cơ cấu này.

Việc cổ phiếu thuộc hệ sinh thái của tỷ phú Phạm Nhật Vượng gia nhập nhóm VN30 không nằm ngoài dự báo của nhiều công ty chứng khoán. Trước đó, Mirae Asset Securities đã dự báo cổ phiếu VPL sẽ được bổ sung vào rổ VN30 để thay thế BCM trong kỳ điều chỉnh tháng 1.

Dựa trên ước tính về quy mô vốn hóa, Mirae Asset Securities dự báo VPL sẽ lọt top 20 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất thị trường. Trong khi đó, BCM được xác định là không đáp ứng tiêu chí duy trì về giá trị giao dịch khớp lệnh nên buộc phải rời rổ.

Về phương pháp dự báo, các ước tính trong kỳ cơ cấu này được xây dựng trên Quy tắc xây dựng & quản lý Bộ chỉ số HOSE-Index phiên bản 4.0 (bộ quy tắc mới), trong đó HOSE siết chặt hơn nhóm tiêu chí chất lượng và thanh khoản.

Cụ thể, trong bước sàng lọc, cổ phiếu có thể bị loại nếu khối lượng giao dịch khớp lệnh bình quân 12 tháng < 300.000 cổ phiếu/phiên hoặc giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân 12 tháng < 30 tỷ đồng/phiên; đồng thời bổ sung/nhấn mạnh các điều kiện loại trừ liên quan đến lợi nhuận sau thuế và ý kiến kiểm toán.

Thị trường hiện có 4 quỹ ETF lấy VN30 làm chỉ số tham chiếu (DCVFMVN30, FUEKIV30, FUEMAV30, FUESSV30). Quy mô tài sản ròng của nhóm quỹ này vào đầu 2026 vào khoảng 10,5 nghìn tỷ đồng, trong đó DCVFMVN30 (E1VFVN30) là quỹ lớn nhất, quy mô khoảng 6,6 nghìn tỷ đồng.

Cũng theo Chứng khoán Rồng Việt,  BCM được thêm vào VN30 từ kỳ cơ cấu Q1/2023, tuy nhiên ở kỳ rà soát đầu năm 2026, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở điều kiện thanh khoản theo HOSE-Index 4.0. Với ngưỡng yêu cầu giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân 12 tháng tối thiểu 30 tỷ đồng/phiên, BCM đang có xác suất cao không vượt qua vòng sàng lọc khi số liệu soát xét cho thấy giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân 12 tháng chỉ quanh 26,9 tỷ đồng/phiên, thấp hơn ngưỡng quy định.

Ở chiều ngược lại, VPL được đánh giá là ứng viên phù hợp để bổ sung vào rổ VN30 trong kỳ cơ cấu này, khi đáp ứng các tiêu chí nền tảng về tư cách tham gia (bao gồm free-float và điều kiện thanh khoản theo bộ quy tắc mới). Về quy mô, một số cập nhật thị trường cho thấy vốn hóa bình quân 12 tháng của VPL đạt khoảng 154,6 nghìn tỷ đồng, xếp thứ 11 trên bảng xếp hạng vốn hóa (nằm trong nhóm ưu tiên cao), qua đó củng cố xác suất gia nhập rổ VN30 nếu không vướng các điều kiện loại trừ.

Ngoài thay đổi thành phần, kỳ cơ cấu này nhiều khả năng ghi nhận hoạt động tái cân bằng tỷ trọng do cơ chế giới hạn tỷ trọng vốn hóa trong VN30 theo HOSE-Index 4.0.

Theo quy tắc, một cổ phiếu đơn lẻ bị giới hạn 10%, một nhóm cổ phiếu có liên quan (công ty mẹ – công ty con) bị giới hạn 15%, và một nhóm cùng ngành bị giới hạn 40% trong rổ VN30. Do đó, các mã/nhóm có tỷ trọng vượt quá quy định sau giai đoạn tăng giá hoặc tăng vốn hóa free-float sẽ có xác suất bị bán ra kỹ thuật để kéo tỷ trọng về ngưỡng.

Trong bối cảnh này, nhóm cổ phiếu liên quan Vingroup (ví dụ VIC – VHM – VPL) cần đặc biệt lưu ý vì vừa chịu trần đơn lẻ 10% vừa chịu trần nhóm liên quan 15%; đây là cơ chế có thể tạo ra giao dịch bán ra ở VIC/VHM trong cùng kỳ, ngay cả khi luận điểm cơ bản không thay đổi.

Về ước tính dòng giao dịch theo khối lượng ở kịch bản trên, mô hình dự báo của Rồng Việt cho thấy, top 3 cổ phiếu mua vào xét theo khối lượng ACB (+3,3 triệu cổ phiếu), HPG (+3 triệu cổ phiếu) và TCB (+2,3 triệu cổ phiếu) và top 3 cổ phiếu mua vào xét theo khối lượng ACB (+3,3 triệu cổ phiếu), HPG (+3 triệu cổ phiếu) và TCB (+2,3 triệu cổ phiếu). Trong khi đó, VPL được mua không đáng kể gần 500 nghìn cổ phiếu.