Đà Nẵng: Bảo tồn văn hóa ẩm thực dân tộc thiểu số và phát triển du lịch cộng đồng

Trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển du lịch mạnh mẽ, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực của các dân tộc thiểu số ở miền núi Đà Nẵng trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Hội thảo khoa học "Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực các dân tộc thiểu số ở miền núi thành phố Đà Nẵng" do trường Đại học Đông Á tổ chức vào ngày 10/4 là một minh chứng rõ nét cho những nỗ lực này.

Hội thảo không chỉ tạo ra một diễn đàn học thuật cởi mở, mà còn góp phần làm sáng tỏ hơn diện mạo và bản sắc của văn hóa ẩm thực các dân tộc thiểu số, đồng thời nâng cao nhận thức xã hội về tầm quan trọng của việc gìn giữ và phát huy di sản văn hóa trong bối cảnh hiện nay.

Với 30 tham luận từ các cơ quan khoa học và trường đại học, hội thảo đã phác họa một bức tranh toàn diện về đời sống ẩm thực của các cộng đồng dân tộc thiểu số trong khu vực. Những nghiên cứu này không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn đi sâu vào thực tiễn, từ văn hóa ẩm thực trong nghi lễ vòng đời của người Cơ Tu, đến bản sắc ẩm thực của các tộc người thiểu số miền núi Đà Nẵng.

Một trong những điểm nhấn của hội thảo là tham luận của PGS.TS Phạm Văn Lợi, người đã nhận diện các đặc trưng chung về nguyên liệu, kỹ thuật chế biến và cách ăn mang tính cộng đồng cao của các tộc người thiểu số. Ông cũng đề xuất các hướng tiếp cận mở rộng trong việc nghiên cứu ẩm thực, như so sánh liên vùng với Tây Nguyên và Bắc Trường Sơn, phân tích tác động của du lịch và đô thị hóa, và nghiên cứu vai trò của phụ nữ trong việc duy trì tri thức ẩm thực địa phương.

Ngoài ra, tham luận của TS. Lê Anh Tuấn đã phân tích dấu ấn bản địa trong văn hóa ẩm thực của các dân tộc thiểu số qua lăng kính sinh thái nhân văn và thích nghi văn hóa. Ông nhấn mạnh vai trò quyết định của môi trường rừng núi Trường Sơn trong việc hình thành nguyên liệu và kỹ thuật chế biến, cũng như yếu tố xã hội - tín ngưỡng trong việc tạo nên bản sắc ẩm thực đặc trưng.

Những nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực không chỉ dừng lại ở việc tổ chức hội thảo mà còn được cụ thể hóa qua các dự án phát triển du lịch cộng đồng. Khái niệm "ẩm thực xanh" trong phát triển du lịch cộng đồng ở miền núi xứ Quảng, được nhóm tác giả ThS. Đặng Thị Kim Thoa và TS. Trần Tấn Vịnh khám phá, là một ví dụ điển hình. Ẩm thực xanh không chỉ bảo tồn tri thức bản địa và cân bằng sinh thái mà còn tạo trải nghiệm độc đáo cho du lịch cộng đồng, góp phần sinh kế bền vững.

Tuy nhiên, để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực một cách bền vững, cần có những giải pháp thiết thực và khoa học. Việc nhận diện và phát huy giá trị ẩm thực xanh có ý nghĩa quan trọng đối với xây dựng hình ảnh điểm đến và đa dạng hóa sản phẩm du lịch.

Quá trình khai thác cần được đặt trong giới hạn phù hợp với điều kiện sinh thái và nhịp điệu văn hóa địa phương, tránh xu hướng thương mại hóa làm biến đổi nội dung và ý nghĩa ban đầu của thực hành ẩm thực truyền thống.

Trong tương lai, Đà Nẵng cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp bảo tồn văn hóa ẩm thực, đồng thời tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và tìm kiếm nguồn lực hỗ trợ. Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn tạo động lực phát triển kinh tế bền vững cho các cộng đồng miền núi, góp phần xây dựng Đà Nẵng trở thành một điểm đến du lịch văn hóa hấp dẫn và độc đáo.