Đại hội XX và một số điểm nhấn mới về định hướng kinh tế của Trung Quốc
Thạc sĩ Nguyễn Thị Hạ, Viện Nghiên cứu Trung Quốc
07/11/2022, 09:32
Báo cáo Đại hội 20 cho thấy rằng Trung Quốc đã thành công trong việc thực hiện mục tiêu xây dựng toàn diện xã hội khá giả, hoàn thành các mục tiêu phấn đấu 100 năm lần thứ nhất. Tuy nhiên, kinh tế Trung Quốc phải đối mặt với rất nhiều khó khăn từ cả bên trong lẫn bên ngoài...
Đại hội XX và một số điểm nhấn mới về định hướng kinh tế của Trung Quốc.
Với việc hoàn thành cuộc chiến công kiên thoát nghèo, xây dựng toàn diện xã hội khá giả và hoàn thành mục tiêu phấn đấu 100 năm lần thứ nhất, báo cáo chính trị Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ XX Đảng Cộng sản Trung Quốc (Đại hội 20) tiếp tục đưa ra những kế hoạch, sự sắp xếp chiến lược cho sự nghiệp của Đảng Cộng sản và đất nước Trung Quốc trong chặng đường mới xây dựng một đất nước xã hội chủ nghĩa hiện đại toàn diện. Bài viết nhận diện và đánh giá một số điểm mới về định hướng kinh tế của Trung Quốc qua Báo cáo chính trị Đại hội 20.
Về tổng thể, Báo cáo Đại hội 20 vẫn tiếp tục kế thừa và phát triển logic lý luận và các chủ trương từ Đại hội 18, 19 đến nay về các vấn đề quan trọng, như: mục tiêu phấn đấu, các nhiệm vụ trọng tâm, định hướng kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, đổi mới sáng tạo, phát triển chất lượng cao, thúc đẩy cục diện mới mở cửa toàn diện, thúc đẩy sự “thịnh vượng chung” và chiến lược “tuần hoàn kép” với định hướng tập trung vào mở rộng nhu cầu trong nước để tự chủ hơn,… mà không có sự đảo ngược hay thay đổi đáng kể trong định hướng chính sách; nhưng có sự nâng cấp trong một số nội hàm phát triển cụ thể và có một số điểm mới đáng chú ý về mặt định hướng trọng tâm. Đại hội 20 làm rõ các ưu tiên đối với Trung Quốc trong tương lai, hướng dẫn cho các nhà hoạch định chính sách và các cơ quan quản lý của nước này trong 5 năm tới, đồng thời đặt ra một số mục tiêu cụ thể hơn đến năm 2035 và giữa thế kỷ này. So với trước đây, các trọng tâm kinh tế tập trung hơn vào việc nâng cao chất lượng và sự công bằng trong phát triển kinh tế.
MỘT SỐ ĐIỂM MỚI VỀ ĐỊNH HƯỚNG ƯU TIÊN KINH TẾ
Báo cáo chính trị của Đại hội và dự kiến bộ máy lãnh đạo chủ chốt sau Đại hội 20 cho thấy một số điểm nhấn mới về mặt chủ trương phát triển kinh tế và xu hướng chính sách kinh tế trọng tâm của Trung Quốc so với ĐH 19.
Một là, “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” và “thịnh vượng chung” sẽ là chủ trương điều hướng phát triển kinh tế của Trung Quốc trong giai đoạn tới.
“Hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” là một khái niệm mới lần đầu tiên được nêu rõ trong báo cáo Đại hội 20 với 6 đặc trưng cụ thể: (i) hiện đại hóa XHCN do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo; (ii) hiện đại hóa với dân số khổng lồ; (iii) hiện đại hóa vì sự thịnh vượng chung cho tất cả mọi người; (iv) hiện đại hóa kết hợp hài hòa giữa văn minh vật chất và văn minh tinh thần; (v) hiện đại hóa trong đó con người và thiên nhiên cùng tồn tại hài hòa; (vi) hiện đại hóa theo con đường phát triển hòa bình.
Tờ Globaltimes (2022) trong bài “China expounds indigenous way to achieve modernization, to navigate nation’s economy toward fairer, innovative growth” cho biết, “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” được xác định là sứ mệnh cốt lõi của Đảng cộng sản Trung Quốc trên hành trình mới của kỷ nguyên mới và sẽ được thúc đẩy toàn diện nhằm thực hiện “sự trẻ hóa vĩ đại của đất nước Trung Quốc”. Bên cạnh đó, trong bài viết “Pursuing Chinese-style modernization”, Taylor (2022) đã nhận định, “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” sẽ đóng vai trò là động lực chính cho các sáng kiến chính sách quan trọng trong 5 năm tới và xa hơn nữa của nước này.
Yang Zhicheng, nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Bắc Kinh về Tư tưởng Tập Cận Bình về Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc trong thời đại mới, khi phân tích nội hàm của “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” đã nhấn mạnh, đây là con đường hiện đại hóa dựa trên sở hữu công cộng đối với tư liệu sản xuất, lấy con người làm trung tâm và một nền hiện đại hóa trong đó tất cả người dân đều thịnh vượng, khác với kiểu hiện đại hóa lấy tư bản làm trung tâm, hiện đại hóa phân cực, hiện đại hóa vật chất như phương Tây. Tuy nhiên, Taylor (2022) cho rằng “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” sẽ đòi hỏi một quá trình hiện đại hóa dựa trên cơ sở “tự cung tự cấp, an ninh quốc gia và sự thịnh vượng chung”. Liệu mô hình này có thể giải quyết được các vấn đề tồn đọng mà hiện đại hóa phải đối mặt cũng như các vấn đề kinh tế nổi cộm của Trung Quốc hay không còn tùy thuộc vào cách thức hiện thực hóa nó cũng như các biện pháp triển khai cụ thể của Trung Quốc.
Bên cạnh đó, “thịnh vượng chung”, một trong những chính sách kinh tế và xã hội quan trọng nhất được ban hành trong thời gian vừa qua ở Trung Quốc, sẽ là chủ trương mang tính định hướng việc thực thi các chính sách và mục tiêu “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” trong giai đoạn tới.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 45 phát hành ngày 07-11-2022. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Thủ tướng đồng ý chủ trương ứng ngân sách hỗ trợ Quỹ bình ổn giá xăng dầu
Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ mục tiêu cao nhất là không để thiếu năng lượng, xăng dầu trong bất cứ trường hợp nào; đồng thời, đồng ý về chủ trương với đề xuất của các cơ quan về ứng ngân sách nhà nước cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu...
Luật Thủ đô (sửa đổi): Khoa học – công nghệ là trụ cột, thực thi là then chốt
Trao đổi với VnEconomy, TS. Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã định vị đúng vai trò khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, song yếu tố quyết định vẫn là cơ chế thực thi minh bạch, có kiểm soát và tạo niềm tin
Bài 1: Từ tăng trưởng theo quán tính đến tăng trưởng theo kiến trúc
Tăng trưởng theo quán tính là mô hình dựa trên mở rộng đầu vào: tăng lao động, tăng vốn, mở rộng tín dụng, thu hút FDI, khai thác lợi thế chi phí thấp. Mô hình này mang tính “gia tốc theo mở rộng quy mô” hơn là nâng cấp theo chiều sâu, nâng cao chất lượng tăng trưởng...
Tăng cường kiểm soát buôn lậu xăng dầu trong bối cảnh thị trường biến động
Văn phòng Chính phủ vừa có Công văn số 2389/VPCP-V.I ngày 19/3/2026 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu...
Định hình Thủ đô trong kỷ nguyên mới: Tầm nhìn dài hạn, thể chế vượt trội
Ngày 17/3, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết xác lập hệ quan điểm phát triển, mục tiêu dài hạn và các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm đưa Thủ đô trở thành trung tâm dẫn dắt phát triển quốc gia, vươn tầm khu vực và toàn cầu.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: