Việc xây dựng cơ chế bảo hiểm chuyên biệt cho hoạt động hàng hải và đường thủy nội địa góp phần hoàn thiện thể chế pháp luật trong lĩnh vực vận tải biển theo hướng đồng bộ, hiện đại và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Dự án Bộ luật Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam do Bộ Xây dựng dự thảo. Bộ Tư pháp đã đăng tải hồ sơ dự án luật để thẩm định.

Dự án luật được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015, Luật Giao thông đường thủy nội địa năm 2004. Một số ý kiến góp ý liên quan đến việc sửa đổi, hoàn thiện các quy định liên quan đến bảo hiểm hàng hải và tổn thất chung.

Theo dự thảo tờ trình, Chương IX từ Điều 95 đến Điều 103) quy định về bảo hiểm hàng hải và bảo hiểm đường thủy nội địa, bao gồm hai mục: bảo hiểm hàng hải và bảo hiểm đường thủy nội địa.

Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam yêu cầu hoàn thiện thể chế pháp luật hàng hải phù hợp thông lệ quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của vận tải biển.

Qua rà soát, Bộ Xây dựng cho rằng việc xây dựng cơ chế bảo hiểm chuyên biệt cho hoạt động hàng hải và đường thủy nội địa góp phần hoàn thiện thể chế pháp luật trong lĩnh vực vận tải biển theo hướng đồng bộ, hiện đại và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Đồng thời tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho việc phân bổ, quản trị và xử lý rủi ro trong hoạt động vận tải, logistics và khai thác phương tiện đường thủy.

Mặt khác, các quy định về trách nhiệm bảo hiểm, bồi thường tổn thất và bảo đảm an toàn vận tải góp phần nâng cao tính ổn định, an toàn và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vận tải biển, doanh nghiệp logistics và chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, việc bổ sung và hoàn thiện các quy định về bảo hiểm đường thủy nội địa cũng phù hợp với yêu cầu phát triển hệ thống logistics hiện đại, an toàn và hiệu quả; hỗ trợ thúc đẩy vận tải đa phương thức, giảm thiểu rủi ro thương mại và nâng cao khả năng huy động nguồn lực xã hội cho phát triển kinh tế biển và giao thông đường thủy bền vững.

Báo cáo đánh giá tác động cũng cho thấy Công ước Rotterdam (2009) đang dần trở thành chuẩn mực mới cho vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, đòi hỏi các quốc gia nội luật hóa và điều chỉnh luật nội địa. Những thay đổi pháp lý này đặt ra yêu cầu cho doanh nghiệp trong việc cập nhật hợp đồng, bảo hiểm và xử lý tranh chấp để phù hợp với thông lệ quốc tế.

Tại biên bản tiếp thu, giải trình, góp ý về vấn đề này, Công ty Luật TNHH DVHH Thăng Long cho rằng các quy định hiện hành về bảo hiểm hàng hải trong bộ luật vẫn mang tính khái quát và chưa hình thành hệ thống nguyên tắc chuyên sâu như: nghĩa vụ trung thực tuyệt đối (utmost good faith); nghĩa vụ cung cấp thông tin (disclosure); cơ chế xử lý vi phạm nghĩa vụ hợp đồng. Điều này làm hạn chế khả năng phát triển thị trường bảo hiểm hàng hải và tái bảo hiểm theo chuẩn quốc tế.

Do đó, Công ty Luật TNHH DVHH Thăng Long kiến nghị nâng cấp chế định bảo hiểm hàng hải. Hoàn thiện các nguyên tắc cơ bản về bảo hiểm hàng hải theo chuẩn mực quốc tế. Quy định rõ nghĩa vụ cung cấp thông tin và hậu quả pháp lý khi vi phạm. Cho phép áp dụng tập quán và điều kiện bảo hiểm quốc tế.

Hiện, Bộ Xây dựng đề nghị giữ nguyên như dự thảo để phù hợp với tinh thần lập pháp hiện nay, chỉ thực hiện quy định những vẫn đề mang tính nguyên tắc tại dự thảo luật, các nội dung chi tiết liên quan đến vận đơn điện tử, bảo hiểm sẽ được chuyển quy định tại các văn bản hướng dẫn thi hành.