Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa có tờ trình gửi Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng đề xuất thành lập trung tâm logistics hàng không kết hợp với khu phi thuế quan tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hướng tới hình thành khu thương mại tự do trong tương lai...

Theo đó, vị trí được xác định ở khu vực phía Tây Nam sân bay, trên diện tích 136 ha thuộc tổng thể 5.000 ha đã quy hoạch. Khu đất này đã được giải phóng mặt bằng từ năm 2021 và được xác định chức năng logistics hàng không.

Theo đề xuất, ACV sẽ đóng vai trò chủ đầu tư, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đồng thời kiến nghị xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các hãng hàng không và doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực cũng sẽ được khuyến khích tham gia liên kết đầu tư. Mô hình kết hợp trung tâm logistics với khu phi thuế quan được kỳ vọng thu hút nhiều đối tượng, từ các hãng hàng không vận tải, doanh nghiệp thương mại điện tử xuyên biên giới, tập đoàn dược phẩm – công nghệ sinh học, doanh nghiệp logistics quốc tế, hãng chuyển phát nhanh đến doanh nghiệp tạm nhập – tái xuất và trung chuyển hàng hóa.

ACV nhận định đây là yêu cầu cấp bách nhằm bắt kịp xu hướng toàn cầu, đồng thời gia tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Với vị trí chiến lược ở trung tâm vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Cảng hàng không quốc tế Long Thành có lợi thế vượt trội khi kết nối đồng bộ với hệ thống cảng biển nước sâu, cao tốc và đường sắt quốc gia, từ đó hình thành hành lang logistics đa phương thức hiệu quả.

Trung tâm logistics hàng không Long Thành sẽ bao gồm hai cấu phần. Phần “cứng” là hệ thống hạ tầng và các công trình logistics, trong khi phần “mềm” là khu phi thuế quan với chính sách đột phá về thuế và hải quan. Sự kết hợp này được xem là yếu tố then chốt để biến Long Thành trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của ASEAN.

Trong giai đoạn đầu, ACV kiến nghị triển khai theo cơ chế kiểm soát thuế, hải quan đã được pháp luật Việt Nam quy định, làm nền tảng để Long Thành từng bước phát triển thành khu thương mại tự do quốc tế.

ACV khẳng định việc hình thành trung tâm logistics gắn với khu phi thuế quan sẽ đưa Long Thành trở thành mắt xích quan trọng trên các tuyến hành lang kinh tế, thương mại lớn của khu vực. Đây cũng sẽ là trung tâm logistics hàng không duy nhất tại Việt Nam có khu phi thuế quan kết nối trực tiếp với khu bay. Với lợi thế “cửa ngõ quốc gia”, trung tâm có thể tham gia mạng lưới logistics châu Á, kết nối các hành lang kinh tế trọng điểm như ASEAN, APEC.

Theo kế hoạch, trung tâm sẽ phát triển theo định hướng xanh, thông minh, quản trị hiện đại, với hạ tầng đồng bộ, công nghệ tiên tiến và mô hình vận hành chuyên nghiệp. ACV nhấn mạnh, để trở thành trung tâm logistics khu vực, việc thu hút nhà đầu tư quốc tế là yếu tố then chốt. Do đó, mô hình kết hợp logistics và phi thuế quan cùng với chính sách ưu đãi về thuế, hải quan được kỳ vọng sẽ hấp dẫn các tập đoàn lớn trong lĩnh vực điện tử, dược phẩm, thương mại điện tử, logistics và hàng hóa lạnh, kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ.

Dự báo khi đi vào vận hành hoàn chỉnh, trung tâm logistics hàng không Long Thành có thể đóng góp khoảng 0,7% GDP vùng Đông Nam Bộ và 1-2% kim ngạch xuất khẩu cả nước mỗi năm, chủ yếu từ hoạt động xuất nhập khẩu, logistics, thương mại điện tử và công nghiệp phụ trợ. Đồng thời, trung tâm dự kiến sẽ giúp tăng kim ngạch xuất nhập khẩu qua đường hàng không 15-20% mỗi năm, tạo ra khoảng 15.000 việc làm, trong đó 6.000 trực tiếp và 9.000 gián tiếp nhờ hiệu ứng lan tỏa.