Với giá dầu neo cao, dự phóng hầu hết các doanh nghiệp dầu khí nội địa đều sẽ hưởng lợi trong quý 1/2026 với lượng backlog dự án và giá bán sản phẩm tăng cao.

Giá dầu được kỳ vọng sẽ chuyển sang trạng thái biến động cao theo thông tin đàm phán, với mặt bằng giá duy trì ở mức cao tương đối trong ngắn hạn, thay vì quay trở lại vùng thấp trước xung đột.

Với giá dầu neo cao, Chứng khoán MBS dự phóng hầu hết các doanh nghiệp dầu khí nội địa đều sẽ hưởng lợi trong quý 1/2026 với lượng backlog dự án và giá bán sản phẩm tăng cao.

Tác động giá dầu cao đến các doanh nghiệp dầu khí tại cả 3 phân khúc. Trong đó, thượng nguồn là phân khúc hưởng lợi trực tiếp và rõ rệt nhất từ diễn biến giá dầu, khi mức giá duy trì trên ngưỡng hòa vốn không chỉ cải thiện hiệu quả khai thác mà còn kích thích các quyết định đầu tư mới.

Trong bối cảnh an ninh năng lượng được ưu tiên và nguồn tài nguyên suy giảm, hoạt động E&P có xu hướng được đẩy mạnh, kéo theo nhu cầu dịch vụ dầu khí tăng và backlog toàn ngành cải thiện. Do đó, đây là phân khúc mang tính dẫn dắt chu kỳ, với mức độ nhạy cao nhất đối với biến động giá dầu và thường ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất khi thị trường thuận lợi.

Trung nguồn chịu tác động tích cực nhưng ở mức độ thấp hơn và mang tính ổn định hơn. Giá dầu tăng kéo theo giá khí và cước vận tải tăng, giúp cải thiện doanh thu và duy trì dòng tiền, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn hoạt động dựa trên hợp đồng trung – dài hạn.

Tuy nhiên, upside của phân khúc này bị giới hạn bởi cơ chế điều tiết giá và đặc thù hợp đồng, khiến mức độ bứt phá không cao. Nhìn chung, đây là nhóm mang tính phòng thủ tương đối, ít biến động hơn so với thượng nguồn.

Hạ nguồn hưởng lợi từ sự phục hồi của crack spread và xu hướng tăng của giá bán lẻ xăng dầu, qua đó hỗ trợ biên lợi nhuận trong ngắn hạn. Tuy nhiên, phân khúc này có độ nhạy cao với chi phí đầu vào và rủi ro nguồn cung, đặc biệt khi giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Trong kịch bản bất lợi, biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp và hoạt động kinh doanh chịu áp lực, khiến triển vọng kém ổn định hơn so với hai phân khúc còn lại. 

Chiến lược đầu tư giai đoạn hiện tại tập trung vào doanh nghiệp rủi ro thấp. Theo đó, MBS khuyến nghị tập trung ưu tiên PVS như lựa chọn trọng tâm nhờ khả năng hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ đầu tư thượng nguồn, cùng với nền tảng dòng tiền ổn định từ mảng FSO giúp cân bằng giữa tăng trưởng và phòng thủ.

Đồng thời, lựa chọn PVT như một vị thế bổ trợ với đặc tính dòng tiền bền vững, ít nhạy cảm hơn với biến động giá dầu và rủi ro địa chính trị. Các cổ phiếu còn lại phù hợp hơn với chiến lược giao dịch ngắn hạn theo diễn biến giá dầu và crack spread.

Chứng khoán KBSV đồng quan điểm khi cho rằng nguồn cung dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở trạng thái thắt chặt tương đối trong giai đoạn 2026–2027, ngay cả khi xung đột giữa hai bên hạ nhiệt trong 1–2 tháng tới.

Trong kịch bản cơ sở, giá dầu Brent bình quân sẽ duy trì ở vùng cao 90–100 USD/thùng trong năm 2026, cho thấy cú sốc năng lượng năm 2026 không chỉ mang những hệ lụy ngắn hạn mà rủi ro còn có thể kéo dài và lan tỏa sâu rộng hơn tới nền kinh tế trong trung và dài hạn, đặc biệt là khu vực Châu Á - nơi nhập khẩu từ 70 - 90% lượng dầu thô qua eo biển Hormuz.

Đối với doanh nghiệp thượng nguồn dầu khí, mặt bằng giá dầu neo cao sẽ là tín hiệu tích cực cho các hoạt động thăm dò và khai thác (E&P) tại khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam, kịch bản giá dầu này giúp đảm bảo được tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) mục tiêu cho các đại dự án như Lô B – Ô Môn hay Lạc Đà Vàng và thúc đẩy các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ chu trình đấu thầu.

Việc tiềm năng gia tăng đơn giá dịch vụ kết hợp cùng tỷ lệ lấp đầy giàn khoan tối ưu có thể là yếu tố cải thiện biên lợi nhuận hoạt động của các doanh nghiệp thượng nguồn.

Đối với doanh nghiệp trung nguồn dầu khí, yếu tố này vẫn tác động tích cực, nhưng có phần trung tính hơn. Khi giá dầu duy trì ở mức hấp dẫn, các hoạt động thăm dò và khai thác được đẩy mạnh, trực tiếp làm tăng nhu cầu vận chuyển và lưu trữ sản lượng.

Đối với doanh nghiệp hạ nguồn dầu khí, giá dầu tăng cao tạo ra tác động hai mặt. Ngắn hạn, các doanh nghiệp có thể ghi nhận lợi nhuận đột biến trong ngắn hạn nhờ hoàn nhập dự phòng hoặc hưởng chênh lệch giá từ hàng tồn kho giá thấp.

Tuy nhiên, về mặt vận hành dài hạn, rủi ro khi nhu cầu vốn lưu động dành cho nhập thành phẩm tăng, biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp nếu giá sản phẩm bán ra không tăng tương ứng.